MÉO MÓ NHỮNG GIẤC MƠ
THƯƠNG QUÁ ĐEN ƠI! Bây giờ dạ gấm chiếu, chăn Vào đời chẳng chút tình thương Người gieo những quả bom bi
( ảnh coppy trên mạng)
Bao giờ cho đến ngày xưa
Để tôi lại cõng Đen khờ của tôi?
Em đứa trẻ rớt bên đời
Tôi làm mẹ- tuổi chín, mười của Đen
Người tôi cháy khét mùi phèn
Em từ trong vũng "đê hèn" sanh ra
Phải chi được chọn mẹ cha
Đen làm hoàng tử, tôi là vương nhi
Cháo Đen, tôi trộm làm chi?
Đen không thể ngủ chỉ vì đói ăn
Làm sao tôi đắp cho em bây giờ?
Tấm bao tải bọc ngây thơ
Đã không bọc được gió mưa lạnh lùng
Trời ơi! Trời có hay không?
Quả bom bi nổ đã trùm lên Đen!
Ai cha em?
Ai mẹ em?
Ai gây chinh chiến. Đen đền máu xương?
Ra đi tức tưởi, tủi hờn mà đi.
Biết không bom nổ giết đi con mình?
(Đọc tập thơ ĐÃI TRĂNG - Nguyễn Lâm Cúc - NXB Hội Nhà Văn 2006)
Trần Quốc Toàn
(nhà thơ)
Thơ Lâm Cúc - thứ cúc rừng Bình Thuận, hướng nội, nhiều tâm sự cá nhân. Nhưng Lâm Cúc, không lạm dụng cá nhân để riêng tư một cách cực đoan, dễ thành bí hiểm, nặng nề. Tâm sự trong thơ Lâm Cúc tự nhiên, nhẹ nhàng. Nhiều lời thơ thanh thoát như một ca từ, đọc rất thích:
Chiều quá buồn
Chút nữa e là mưa
Cây nhớ người
Cành lá rũ ngẩn ngơ
Dáng ai giờ
Bụi sương giăng mờ che
Áo thu
Trời
khoác cả sang hè.
(Cây nhớ người)
Nhờ khoáng đạt, cởi mở như thế, tâm sự thơ chạm được tới thời sự cuộc sống, hòa vào thời cuộc. Trong "tâm" có "thời", những tâm sự dù rất riêng tư của người làm thơ, vẫn mang tầm vóc xã hội.
Có thể tìm thấy trong bài Thương quá đen lai nỗi nhức nhối thời hậu chiến. Những ngang tắt của lẽ đời đã đưa dẫn xung khắc địch ta tới chỗ hòa hợp (về mặt sinh lý) huyết mạch của con người! Đứa Mỹ lai dù là thứ con rơi của một cuộc chiến thì vẫn là sinh mạng, vẫn bé bóng, đáng thương, vẫn là đối tượng của nỗi ước ao được đùm bọc, cưu mang: Bao giờ cho đến ngày xưa / để tôi lại cõng Đen khờ của tôi / Em đứa trẻ rớt bên đời / Tôi làm mẹ tuổi chín mười của đen. Nhức nhối chưa, chiến tranh bắt một cô bé lên mười phải còng lưng làm mẹ. Nhức nhối chưa, khi cô bé lên mười kia cũng đã biết cuộc ra đời bất đắc dĩ của đứa con rơi mình cõng trên lưng: Người tôi cháy khét mùi phèn / Em từ trong vũng "đê hèn sinh ra. Nỗi nhức nhối cứ theo thời gian mà cắn rứt lương tâm người trách nhiệm: Bây giờ dạ, gấm, chiếu chăn / Làm sao tôi đắp cho em bây giờ / Tấm bao tải bọc ngây thơ / Đã không bọc được gió mưa lạnh lùng. Bài lục bát như một khúc ru buồn, cứ tích tụ những nhức nhối thời chiến để rồi nổ bom trong một ngày hòa bình, những tưởng chiến tranh đã thu móng vuốt: Trời ơi! Trời có hay không / qủa bom bi nổ đã trùm lên Đen / Ai cha em? Ai mẹ em / Ai gây chinh chiến Đen đền máu xương. Người làm thơ kêu trời trên cao kia rồi nhắc nhở đồng loại ngay bên mình: Người gieo những qủa bom bi / Biết không bom đã giết đi con mình. Nhà thơ nhắc "người" mà cũng là nhắc mình vì chữ "con" cuối bài liền mạch với lời tự xưng, "tôi làm mẹ" đã được xác quyết ngay đầu bài. Với cấu tứ như thế, để lên án chiến tranh xâm lược, Lâm Cúc đã tổ chức được trong thơ mình một tòa án lương tâm.
Nhưng tâm sự thường trực hơn trong ĐÃI TRĂNG là nỗi âu lo về cái khó của việc làm người trong hiện tại hôm nay khi con người đang mải làm giàu, làm giàu đang được khuyến khích. Mải làm giàu, người ta làm héo cây ngô đồng một biểu tượng tình ái trong dân ca Việt: Chen nhau xuống phố kiếm tiền / ngày đi hối hả bỏ quên luống cày / phố phường mưa bạc, gió day / người về ngó ruộng tiếc cây ngô đồng (Tiếc cây ngô đồng). Mải làm giàu rồi mải hưởng thụ, người chồng say, đánh đắm người vợ một thời tỉnh táo của mình: Chị tôi tay tự trói tay / Ô hô cái kiếp chồng say ơ hờ / Ao nông mà chẳng thấy bờ / Chị ơi lội đến bao giờ cho qua...trong cái ao tù kia, một ngày của người vợ tội nghiệp là một ngày dài bắt đầu với những khổ sai tần số cao - 5 thanh trắc công việc trong dòng lục bát nặng nề chỉ có 1 thanh bằng, và kết bằng vết cắt đứt ruột, bằng một chữ đã có từ thời truyện Kiều: Quần quật giặt, giũ, dọn, đơm / Mờ sương quẩy gánh đoạn trường tận khuya (Ca dao buồn). Chính người say ấy một lần khác: Anh về mang bão về theo / Bàn nghiêng, ghế đổ, chó mèo lánh xa / trẻ con khép nép góc nhà / Em qua hàng xóm núp nhờ qua cơn... để rồi Bếp tình lạnh ngắt ngồi nhen / Phập phù thổi gió bay lên tro tàn (Bão). Âu lo rồi an ủi! Và trên hết, người phụ nữ trong thơ Lâm Cúc tìm ra cách thức mềm mại những bề bỉ để giữ người của mình, cách thức ấy được chấp nhận, mong chờ:
Nhớ chiều nhóm bếp nghe em
Để anh nhìn ngọn khói lên anh về
Vào ra giữa chốn hội hè
Mong manh níu sợi khói quê làm người
(Xin em)
Cả tập ĐÃI TRĂNG nối dài tâm sự về chuyện "làm người", dòng tâm sự giàu nữ tính và nhạc tính.
T.Q.T.
Bài thơ cho "Đen" và lời giới thiệu về thơ của Lâm Cúc đã làm mình hiểu Lâm Cúc nhiều hơn.
Thơ của bạn thật hay và gần gũi.
Cám ơn bạn đã ghé thăm và chia sẻ cùng mình nỗi đau âm ỉ trong lòng của người mẹ.
Chị Cúc thương ,
Em thực rất xúc động khi đọc bài thơ viết cho Đen của Chị.
Những gì thiệt hay trong thơ Chị, anh TQT đã nói hết rồi.
Em chỉ muốn nói lời cảm ơn Chị.
Rất mong gặp Chị và nếu có thể Chị cho em xin một cuốn Đãi Trăng của Chị được không ạ?
Thân yêu Chị.
Kính gửi chị phuthuygaodua,
NLC có đọc vài entry của chị viết và rất cảm phục tình cảm của chị dành cho quả dừa. Thành tâm cầu chúc ước vọng của chị thành công.
Miu à, mình chui vào trong đống rơm rùi, vì được Miu khen mà...thích quá. Cảm ơn Miu nhiều ha, Hẹn gặp.
Bài thơ là tiếng nức nở, thống thiết tới buốt lòng chị ơi, ngôn từ bình dị đi thẳng vào lòng người.
Nếu có thể chị dành cho em một cuốn Đãi Trăng chị nhé. Em rất ít được đọc thơ chị. Có lẽ hôm nào phải dành thời gian vào đây lục lọi kỹ từ đầu.
Chúc chị ngày vui mới.
Nếu có thể chị dành cho em một cuốn Đãi Trăng chị nhé. Em rất ít được đọc thơ chị.
Hẹn khi Em trở về
Phần em vành trăng sáng
Và ngọn gió đồng quê
Thổi quanh đời phiêu lãng.
Lâm Cúc à.
Bài thơ hay quá. Đọc mà thương cu Đen, thương trái tim người viết. KD tuy ko biết làm thơ, nhưng lại khó tính khi đọc thơ đó, LC à. Nhưng bài thơ này, KD rất xúc động. Bài phê bình của TQT rất khá, chặt chẽ.
Cái hay nhất là sự phát hiện của tác giả bài thơ. Ở mỗi tứ đều có những câu thơ đau, thương quá đi mất.
Thật ra, KD từ lâu đã nghiền ngẫm điều này. Nếu người viết không đau vì số phận con người, số phận dân tộc, đất nước họ, sẽ khó có thể viết hay. Đó là "nghiệp chướng", là số kiếp người cầm bút. Người sung mãn, may mắn quá, có khi lại khó viết ra được những điều thật sâu sắc hoặc thuyết phục. Và càng có tâm, càng dễ đau, phải ko LC.
Chắc Đãi trăng LC ko còn. KD chẳng dám xin đâu, cũng ko gạ bán giá cao như TC nữa, chỉ xin đọc ghé của Nico thôi nha. Hi...hi...
Kim Dung à,
Nhận xét của KD vừa khái quát, vừa có chiều tư duy thăm thẳm và mạch lạc trong nêu ý kiến.
Về thơ, trên blog anh VC có đăng bài viết của nhà thơ Thạch Quỳ rất hay, tuy viết có hơi dài một chút. KD thử sang nhà anh VC đọc khi có thời gian nhé.
NLC cũng chỉ mới viết dăm ba chữ ráp vần, còn phải tự mình tu chỉnh rất nhiều mỗi khi gõ phím đó KD. Nhưng đúng là phải hết sức nặng lòng với muôn vật, ngó cái gì cũng lật nghiêng, lật ngửa. Nhìn cái gì cũng muốn thấy bản chất, thấy cả cái chiều không bao giờ phô ra thì mới mong viết được dăm ba câu, KD nhỉ?
Hôm vừa rồi KD có bài mới? Sẽ tìm đọc để khám phá KD, NLC nghĩ đó là một việc thú vị.
Sao mà đớn đau thế
Một linh hồn nhỏ bé
Chiến tranh nỡ cướp đi
Ôi! con người quá tệ!
Lâm Cúc ơi. Cho KD blog của anh VC, để KD rảnh vào đọc.
Tiện đây, KD kéo đường link 2 bài mới nhất của KD để LC đọc cho vui. KD thương dùng 2 bút danh: Kim Dung và Kỳ Duyên thôi, đều KD cả. he...he..
Chúc LC cuối tuần thật vui nhé.
http://tuanvietnam.net/2009-10-11-neu-chi-loay-hoay-chuong-trinh-gd-tiep-tuc-vao-ngo-cut-
http://tuanvietnam.net/2009-10-20-loa-me-dop
Không phải lần đầu tiên mình đọc bài thơ "Đen" của bạn. Nhưng lần nào đọc cũng thấy mắt kính mờ đi.
Nhiều người khen thơ LC rùi, khen thêm một câu nữa cho bạn mình trốn hẳn vào trong đống rơm.
Tháng 12 con trai về, nhớ để sẵn ở SG một cuốn "Đãi trăng" cho mình.
Mình đã theo đường dẫn vào đọc hai bài mới nhất của KD. Cô bạn mình mài ngòi bút hơi bị sắc. "Đâm mấy thằng gian ...". Có bạn tài như rứa cũng sướng, hì hì...
Ối giời ôi...Lâm Cúc ui
LC phần mình một đống rơm nữa nha, để mình chui vào...Vì nghe lời "phê" của TC. Ngượng quá!
Nhưng có chui vào rồi, dứt khoát lại chui ra, ko Im lặng và nghe nữa, cũng không đọc ghé Nico nữa, LC cũng phải Đãi mình một cuốn Đãi trăng đó. KD ko chịu kém miếng TC, Nico đâu. He...he..
Lâm Cúc ui.
Đi đâu mất rùi. Nghe Nico nói, LC "trốn về SG" à? mà mấy hôm rày hổng nghe thấy tiếng thơ?
Sao mà đớn đau thế
Một linh hồn nhỏ bé
Chiến tranh nỡ cướp đi
Ôi! con người quá tệ!
______
Chiến tranh đau đớn thế
Nạn nhân già lẫn bé
Hạnh phúc thì mất đi
Đau khổ mãi.- Rất tệ
Ối giời ôi...Lâm Cúc ui
LC phần mình một đống rơm nữa nha, để mình chui vào...Vì nghe lời "phê" của TC. Ngượng quá!
Nhưng có chui vào rồi, dứt khoát lại chui ra, ko Im lặng và nghe nữa, cũng không đọc ghé Nico nữa, LC cũng phải Đãi mình một cuốn Đãi trăng đó. KD ko chịu kém miếng TC, Nico đâu. He...he..
Khà khà, công nhận mẹ Đốp xốc váy lên thì "phát thanh" giỏng dạc thật đấy. hehe
Kim Dung à, mình vừa đọc hai bài viết của bạn vừa hình dung ra bạn mà tủm tỉm cười. Nhưng mình cũng đồng thời cảm ơn cái nhìn đồng cảm của bạn với người đang phải chịu đựng các "vấn đề" ví dụ như "loa mẹ Đốp".
Về những chuyện khác, đừng có "hen ha". Mình hy vọng đến một ngày xấu trời nào đó mình được mời Kim Dung caphe và...khe khe. Chuyện tiếp thì tưởng tượng thú vị hơn nói ra.
Đúng là mình vừa có việc về SG. Sẽ chuyển đến Kim Dung một hai ảnh chụp xem cho biết cảm giác bị "tra tấn" ảnh như thế nào nhé
Không phải lần đầu tiên mình đọc bài thơ "Đen" của bạn. Nhưng lần nào đọc cũng thấy mắt kính mờ đi.
Nhiều người khen thơ LC rùi, khen thêm một câu nữa cho bạn mình trốn hẳn vào trong đống rơm.
Tháng 12 con trai về, nhớ để sẵn ở SG một cuốn "Đãi trăng" cho mình.
Xem bạn thân iu của mình đòi mang cả trăng ở miền quê Việt Nam qua Mỹ kìa! Nhưng HV thật tuyệt vời, nói rằng có thể đóng gói được và gửi bằng đường bưu chính đấy, sẽ sớm hơn đợi con trai. ( mình thì cứ théc méc) chẳng phải ở bển cũng tròn đầy trăng đó sao? hehe.
Rất bồi hồi vì giọt sương đã làm mờ mắt kính của Bạn thân mến. Hy vọng đến một ngày bình tâm, mình có thể viết lại cuộc đời ngắn ngủi và quá bất hạnh của Đen.
Lâm Cúc ui.
Ảnh đâu rùi? KD đang thích thú đợi "tra tấn" đây, để còn "tra tấn" lại. Hôm nọ là loại ảnh dỗ dành thôi. Còn nay, sẽ "tra tấn" thực sự.
Kim Dung ơi, đã meo cho KD. Nhớ tráng miệng "món ảnh" nhé. Nghiền ngẫm từ từ thôi. Khe khe khe
Lâm Cúc à. Mạng dạo này chập chờn quá. Mãi mới vào đc đấy. Đọc email, thấy LC bảo “hen tị”...vì ảnh.
Cho KD thêm một...đống rơm nữa đi. Nhanh lên...hi...hi...Chúc LC vui, khỏe và chuẩn bị bài mới nha...
Kim Dung ơi, sẽ trò chuyện với Kim Dung sau nhé, tất nhiên là sẽ nói bù cả cho những ngày mạng yếu.
Lâm Cúc à.
KD đã tìm ra bài viết của anh Vương Cường rồi. Một bài viết sâu sắc, khúc triết, nhưng giống như tiếng kêu bi thương về “thân phận” Thơ. Mới hiểu và chia sẻ thêm với LC trong bài viết trước đây về đời sống thơ. Thật ra, những vấn đề như của anh VC đưa ra mổ xẻ nó ko mới, vì nó đã đc nhiều diễn đàn trên báo chí văn nghệ mổ xẻ. Điều đáng nói, dù vậy, thân phận thơ vẫn ko sao thoát nổi sự “lênh đênh” trong đời sống tâm linh con người đang rất cần những giá trị chân, thiện, mỹ hướng đạo, trong đó, thơ chính là một thứ ánh sáng tinh thần. Có rất nhiều nguyên cớ. Có sự hỗn tạp của kinh tế thị trường, khiến giờ đây con người ta chung sống với sự “băng hoại”, dẫm đạp lên những giá trị. Có sự dễ dãi của việc xuất bản thơ, “Nhà nhà làm thơ, người người làm thơ” mà. Chỉ cần bỏ tiền ra XB, đã có ngay một cuốn thơ. Và cũng có sự dễ dãi để một người vô danh tiểu tốt nào đó trở thành “nhà thơ” có thẻ hội viên…Tất cả những điều đó, vô hình chung, nó “vô hiệu hóa” sứ mệnh và ngôi vị của thơ nhiều lắm. Nhưng LC à, cuộc sống vẫn có quy luật của nó. Ngay cả trong sự hỗn mang tranh tối tranh sáng này, nếu tinh ý sẽ thấy, thơ cũng vẫn có đẳng cấp của nó, nếu nó thật hay, thật nhân văn, thật nghệ thuật, thật đích thị “thơ”.
Muốn an ủi và động viên LC, đi qua những khoảng rừng tối sẫm của đời sống ngôn từ, để đến được với thơ, và lại sinh nở ra “những đứa con”…Thơ. He…he… Đúng ko nào?
Xin đính chính: Bài viết của Thạch Quỳ trên blog Vương Cường. Xin lỗi anh TQ nha. KD lẩm cẩm rùi, LC ui
Kim Dung à,
Mình thú vị với bài viết của nhà thơ Thạch Quì, cách nói thẳng thừng ấy được nói từ năm 2004, nghĩa là thời điểm đó ông thuộc nhóm mũi nhọn đột kích bức tường còn khá dày của "sự hỗn mang tranh tối tranh sáng" mà Kim Dung đã đề cập. Có lẽ đó là tất yếu của xã hội, của nhiều vấn đề trong xã hội, và Thơ cũng như thế chứ không phải là một ngoại lệ, đúng không KD?
Mà đã nằm trong những vấn đề bất cập của xã hội thì Thơ khó tránh khỏi sự chi phối chung, bởi dù viết thơ họ cũng là phàm nhân như bao người khác, thậm chí, họ còn thua thiệt nhiều, so với các tầng lớp khác.
NLC đề nghị KM đọc, vì tính thời sự của bài viết vẫn nóng hổi, và còn nóng lâu, bởi nhìn vào con đường trước mặt rõ ràng chưa thấy dấu hiệu tan mù trên địa hạt Thơ.
Hôm nay, anh Vương Cường lại có bài viết ấn tượng, NLC thú vụ các cụm từ " đừng dùng cái thước cũ đo tầm văn chương mới" đại ý chứ không nguyên văn KD nhé, Kim Dung thử ghé sang đọc nha.