NIỀM TỰ HÀO ĐI CHÂN KHÔNG

By Nguyễn Lâm Cúc

More...

Từ “ Bài giảng cuối cùng” đến “ Chuyển đổi lớn”

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc- Giới thiệu

..."Một lần khoảng mười mấy năm về trước khi Chris lên bảy và Laura lên chín tôi đón chúng với chiếc xe Volkswagen Cabrio mui trần mới tinh vừa mua. "Phải cẩn thận trong xe mới của cậu Randy nhé - chị tôi nhắc các con - Chùi chân trước khi vào xe. Đừng nghịch các thứ. Đừng làm bẩn xe".

Tôi lắng nghe chị và nghĩ theo cách nghĩ của một ông cậu chưa vợ: "Đây đúng là kiểu răn bảo làm hỏng bọn trẻ. Tất nhiên chúng có thể làm bẩn xe tôi. Trẻ nhỏ làm sao có thể tránh được". Vậy nên tôi làm mọi việc trở nên dễ dàng hơn. Trong khi chị tôi nhắc nhở các quy tắc tôi chậm rãi mở một lon nước ngọt dốc ngược và đổ xuống chiếc ghế đệm bọc vải ở phía sau xe. Thông điệp của tôi: con người quan trọng hơn đồ vật. Một chiếc xe kể cả quý giá như chiếc xe mui trần mới của tôi cũng chỉ là một đồ vật.

Khi đổ lon nước ngọt tôi quan sát thấy Chris và Laura miệng há mắt trợn tròn. Quả là cậu Randy điên khùng hoàn toàn chối bỏ những nguyên tắc của người lớn.

Cuối cùng tôi thật mừng vì đã tưới lon nước ngọt đó bởi đến cuối tuần Chris bé nhỏ bị cảm cúm và đã nôn tung tóe khắp ghế sau xe. Cậu bé đã không cảm thấy có lỗi. Nó được yên lòng bởi đã chứng kiến tôi rửa tội chiếc xe và biết việc nó làm cũng không có vấn đề gì"...

Tôi đã đọc mẩu chuyện trên trong quyển sách " Bài giảng cuối cùng" do dịch giả Vũ Duy Mẫn dịch ngay từ khi những trang đầu của quyển sách được một vài báo điện tử trích đoạn đưa lên. Sau này khi quyển sách xuất bản tôi được dịch giả tặng 1 bản và đã đọc đi đọc lại đoạn văn trên nhiều lần. Hôm nay lại mang ra đọc và còn nguyên vị ngọt ngào của mật ong y hệt như tôi nếm nó lần đầu tiên. Một cử chỉ  dù có chút thiệt thòi nhưng đã tránh cho Chris bé nhỏ không cảm thấy có lỗi khi nôn ói lúc bị bệnh. Việc làm đơn giản đầy nhân văn đó cũng là tư tưởng xuyên suốt của tập sách "Bài giảng cuối cùng". Có gì dễ bằng đổ lon nước ngọt xuống ghế chiếc xe mới của chính mình? Không phải thế. Không dễ chút nào. Chúng ta cũng thường tưởng rằng xuất phát từ yêu thương thì có thể làm nhưng thực tế sẽ không như vậy. Bởi vì biểu hiện yêu thương có sự khác nhau do văn hóa sống của mỗi cá nhân. Mà văn hóa không phải là khí trời cứ hít thì sẽ đầy phổi và thở thì sẽ thải ra. Văn hóa cần một quá trình tiếp nhận và chuyển hóa. Quá trình đó lại phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng giáo dục.

Khi tôi cao chỉ nhỉnh hơn cán một cây rìu đẽo gỗ một tí ba tôi sai tôi đi lấy nó kèm theo câu nói: Coi chừng đứt chân. Tôi chạy vun vút và hớn hở tự hào mang cây rìu đến cho ông. Đã nói coi chừng đứt chân rồi mà! Kèm theo câu quát ba tôi bép tôi một bép vào mông như trời giáng. Tôi loạng choạng mắt mở muốn rách vành nhìn ba miệng cãi: Con có làm sao đâu. Còn cãi nữa hả máu chảy đầy đất kìa. Ba tôi quát. Nhìn lại tôi thấy trên đường tôi chạy qua máu nhỏ từng giọt dài. Phía sau cổ chân vết đứt in nguyên hình lưỡi rìu nhưng phía bên dưới sâu hơn phía bên trên. Máu vẫn đang chảy...

Tại sao ba tôi lại sai tôi làm một việc mà dù rất cố gắng tôi vẫn không thể làm? Tại sao trừng phạt một việc mà người phạm lỗi không thể tránh? Ba tôi có thương tôi không? Rất thương! Và "thương thì cho roi cho vọt"...Đã một thời câu tục ngữ trên cũng là biểu hiện một nét văn hóa trong tập quán giáo dục của chúng ta?

Chuyện xảy ra đã lâu tôi nhớ một kỷ niệm không kèm theo dư vị nào. Với tôi như vậy đã là một may mắn nhưng tôi sẽ hạnh phúc hơn nếu kỷ niệm đó còn cho tôi vị ấm ngọt như câu chuyện từ " Bài giảng cuối cùng" kia.

"Tác giả "Bài giảng Cuối cùng" là giáo sư Randy Pausch ông dạy ở  trường đại học Carnegie Mellon. Ông đã đọc "Bài giảng cuối cùng" vào ngày 18/09/2007. Video bài giảng được đưa lên Internet và nhận được sự quan tâm của rất nhiều người xem khởi đầu là một video clip trên Internet ngay lập tức nó thu hút sự chú ý của hàng triệu người trên khắp hành tinh. Trang Web "Bài giảng Cuối cùng" và trang Web của Randy Pausch để giao lưu với cộng đồng mạng đã gây cảm hứng sống tích cực cho rất nhiều người và cũng rất nhiều người qua đó đã chia sẻ động viên cổ vũ và giúp ông thêm vũng vàng trong những ngày tháng khó khăn nhất."

"Video "Bài giảng Cuối cùng" được nhận giải năm 2007 của YouTube. Randy Pausch được phong là Nhân vật của thành phố Pittsburgh năm 2008. Tháng 5/2008 báo Times xếp ông là một trong 100 người có nhiều ảnh hưởng nhất trên thế giới. Hãng Disney lập học bổng Pausch tại Đại học Carnegie Mellon.

Ông nhận được rất nhiều thư từ của bạn đọc trong đó có Tổng thống đương nhiệm Bush ca ngợi tinh thần của ông và cám ơn những đóng góp của ông cho công đồng. Randy Pausch cũng đã tường trình trước một tiểu ban của Thượng Viện Mỹ để kêu gọi tăng cường kinh phí nghiên cứu ung thư tụy.

Nhà xuất bản Hyperon của hãng Disney đã trả số tiền 6 7 triệu đô la Mỹ cho bản quyền xuất bản cuốn "Bài giảng cuối cùng". Ngay khi vừa ra đời vào tháng 4/2008 nó đã trở thành cuốn sách best-seller của New York Times rồi của toàn quốc. Cuốn sách được in 400 ngàn bản trong lần xuất bản đầu và đã được dịch ra 46 thứ tiếng. Có tin cuốn sách sẽ được dựng thành phim"

Phó Giáo sư Tiến sĩ Vũ Duy Mẫn từng chia sẻ với bạn đọc khi quyển sách dịch ra tiếng Việt rằng: "Nghĩ tới lớp trẻ ở trong nước tôi nhớ đã đọc ở đâu đó một bậc cha mẹ tâm sự là bây giờ rất khó dạy dỗ con cái bởi khó thấy những tấm gương để chúng noi theo. Theo nghĩa đó tôi thấy "Bài giảng cuối cùng" là một cuốn sách quý cho đọc giả Việt Nam và quyết định dịch nó."

Bản in tiếng Việt đầu tiên của " Bài giảng cuối cùng" chỉ 1 nghìn quyển. Nhìn thấy số lượng in như vậy so với số lượng người Việt Nam là 87 triệu người tôi xót xa cho cái sự đọc sách của thời đại tôi.

Sau " Bài giảng cuối cùng" dịch giả Vũ Duy Mẫn đã đem đến cho bạn đọc nhất là bạn đọc trẻ Việt Nam một tác phẩm khác thuộc lãnh vực đang là thời thượng nhất của toàn cầu. Quyển sách mang tên " Chuyển đổi lớn". Dưới tiêu đề : "Một Web Nhện". Dịch giả Vũ Duy Mẫn đã trích chương Mười bốn có đoạn: "Không thật bất ngờ khi hầu hết những tiến bộ chủ yếu về tính tóan và mạng từ thời kỳ Hollerith cho tới nay đều được thúc đẩy không phải bởi khát khao giải phóng số đông mà lại bởi nhu cầu kiểm sóat lớn hơn từ phía các viên chức thương mại và chính phủ thường gắn liền với những họat động quân sự và quốc phòng. Quả thực cấu trúc cơ bản của bộ máy quan liêu đã được phản ánh trong các chức năng của một chiếc máy tính. Máy tính thu thập thông tin qua các thiết bị đầu vào ghi nhận thông tin như các tệp trong bộ nhớ áp đặt những quy tắc và thủ tục hình thức lên người sử dụng thông qua các chương trình của nó và truyền đạt thông tin qua những thiết bị đầu ra. Nó là một công cụ để phát lệnh để thu nhận phản hồi về việc những lệnh này đã được thực hiện ra sao và để đo lường sự tiến triển hướng tới một mục tiêu nhất định nào đó. Khi sử dụng máy tính con người trở thành một bộ phận của cơ chế điều khiển. Anh ta trở thành một thành phần của cái mà nhà tiên phong Internet J. C. R. Licklider trong bài báo năm 1960 "Sự cộng sinh Người-Máy " đã mô tả như một hệ thống tích hợp con người và máy thành một thực thể đơn nhất có thể lập trình được"

Trong một trao đổi riêng với tôi tại blog dịch giả Vũ Duy Mẫn nói thêm: "Trong cuốn sách có một đọan: Không những các chính phủ nói chung đang bắt đầu phân chia thế giới trực tuyến theo ranh giới địa chính trị cũ mà cả những chế độ độc tài cũng đang nhận rõ Internet không là mối đe dọa lớn cho quyền lực của họ như ban đầu họ đã lo sợ. Trong khi Mạng đưa cho con người một môi trường mới để khám phá thông tin và phát biểu chính kiến nó cũng cung cấp cho các viên chức một công cụ mới mạnh mẽ để giám sát phát ngôn nhận diện những người phản kháng và phân tán tuyên truyền. Trong một quốc gia như Trung Hoa bất kỳ ai tưởng rằng có thể hành động nặc danh trên Web đều tự đối đầu với những hiểm nguy khá lớn. Trong một phát biểu vào năm 2007 chủ tịch Trung Hoa Hồ Cẩm Đào đã nhiệt tình nói về tiềm năng của Internet để củng cố ảnh hưởng của Đảng Cộng sản đối với tư tưởng của nhân dân nước ông. "Củng cố xây dựng và quản lý văn hóa mạng " ông nói với một nhóm viên chức đảng cao cấp "sẽ giúp mở rộng trận tuyến tuyên truyền và công tác tư tưởng. Đó là việc làm tốt để nâng cao sức mạnh sáng chói và sự lan truyền phát triển của tinh thần xã hội chủ nghĩa. Và nxb đã bỏ đi kể cả đó chỉ là phát biểu của một người viết Mỹ."

Quyển sách " Chuyển đổi lớn" đã có mặt tại các nhà sách Việt Nam từ tháng 8/2010.

More...

MẸ ĐÃ CHỌN CHIM BỒ CÂU

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc

Mẹ tôi năm nay đã gần 100 tuổi. Cụ vẫn đang chiến đấu ngoan cường với thần chết vì bệnh ung thư vòm miệng mà bệnh viện đã chê õng chê eo từ năm trước. Trái với tiên liệu của nhiều bác sĩ Cụ "ngoan cố" hơn mọi sự hiểu biết của Y học. Phải chăng vì Cụ không biết chữ mà được như thế?

            Khi tôi chưa lên mười hay ngồi bếp lửa nghe lõm chuyện mẹ và ba tôi cãi nhau. Họ cãi hăng đến độ có những trận cãi và giận nhau cả tháng. Trời ạ sao phải giận nhau vì cái ông Chim Bồ Câu hay ông Bông Lúa chứ? Hai ông này có khi nào vác mặt đến nhà tôi hay xóm tôi bao giờ đâu?

 Nhưng xem ra Mẹ tôi biết họ rõ lắm. Mẹ tôi nói đánh nhau ác như thế con người tối còn sống sáng mở mắt đã chết thì có còn là cuộc sống không? Nên làm sao cho hòa bình cho đêm đêm không nghe súng cắc cù nữa mới sống được. Không hòa bình thằng Mai thằng Cu lớn lên đi lính rồi chết ráo cho mà coi. Vì hòa bình chọn ông Chim Bồ Câu mà bỏ phiếu.

Ba tôi xì một tiếng đanh như súng bắn nói chiến tranh hay hòa bình thì cũng phải ăn mới sống. Không chiến tranh là tốt nhưng một mình ông Chim Bồ Câu thì mần được gì? Phải cả hai phe đừng bắn nhau mới hòa bình chớ? Tôi ủng hộ ông Bông Lúa ông này giỏi như trời. Ông ta đắc cử lúa không những tràn đồng tràn nhà mà còn tràn cả thế giới nữa. Lúa tràn ăn cơm trắng với muối cũng đủ sướng cái đã.

            Ba tôi một ông mẹ tôi một ông không ai chịu ai nên cãi nhau rền rền rồi choang một phát. Cái bình đất hãm chè lá bể tanh banh là không biết ai ném vì tôi hãi quá đã nem nét chạy khỏi bếp.

            Tôi đực mặt ra khi thấy bà Hoài và anh Hai Hữu con trai lớn của bà một gia đình sát vườn nhà tôi cũng vì giành hai ông Chim Bồ Câu và Bông Lúa cãi nhau chẳng khác gì ba mẹ tôi. Chạy lên thị trấn chơi tôi thấy nhiều tờ giấy to in Bông Lúa và hình Chim Bồ Câu dán tứ tung ở các ngả đường trên vách nhiều nhà. Đâu đâu cũng sôi lên vì bên này chọn ông này bên kia chọn ông kia. Thì ra đó là chương trình hành động của mấy ông ứng cử viên Dân biểu Hạ viện và xóm tôi đang chọn lựa ai là người của họ. Tôi hãnh diện về mẹ tôi quá bà đã chọn Hòa Bình. ( Mấy ông đó toàn là tự ứng cử chứ không thấy nói đề cử)

            Sau này tôi ít nhất cũng đã sử dụng lá phiếu bầu cử không dưới 10 lần nhưng không hề thấy không khí như vậy ở đâu nữa. Nơi bầu cử người ta dán hình các đại biểu được đề cử với lý lịch trích ngang và một số thành tích nhưng ít khi thấy nói nếu trúng cử họ sẽ làm gì. Và có ai nói thì nói xong cũng quên luôn.

            Những ngày qua chuyện bầu cử ở Hội nhà văn khiến nhiều người bất bình riêng tôi thấy thú vị. Ít ra cũng có cái gì đó khác với 10 lần hơn sử dụng lá phiếu tẻ nhạt của tôi dù kết quả vẫn như cũ.

More...

ĐỪNG NGHE " CU CHÀNH" NÓI!

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc
Tôi cũng như hàng trăm đọc giả khác cười rung chuyển cả chỗ ngồi khi bắt đầu đọc "Hố Xí Hai Ngăn".
http://quechoablog.wordpress.com/2010/08/01/h%e1%bb%91-xi-hai-ngan-2/#more-6318
 Cười tràn như đê vỡ bắt đầu từ : "
Mấy người  hỏi nước mô mà dại rứa hè. Anh Cu Chành nói các anh trên trung ương dặn cứ nói nước đồng chí bạn không được lộ ra nước nào. Nhưng tui nói nhỏ bà con nghe đâu bỏ đó nghe chưa đó là nước Trung Quốc. Bà con xôn xao nói ua chầu chầu nước đồng chí bạn dại hè đế quốc Mỹ không đuổi lại đi đuổi chim."  "Mệ Hó đứng dậy phủi đít quần phành phạch nói Cu Chành nói hay rứa răng toàn đi ỉa vứt."?

Nhưng đến đoạn này thì chuỗi cười bắt đầu sượng lại hệt như vấp phải một cái gì đó mà từ trước khi lên cơn "hài". Tiếng nói của lý trí cảnh báo rằng không phải như thế đâu không cười mãi được đâu. Và cười ư/ đôi khi tiếng cười cứa đau lòng hơn tiếng khóc.

Tôi xin nói trước câu này với lối văn khẩu ngôn chữ thô tục nhưng ý được lồng tinh xảo vào từng chữ một vào từng câu một sau mỗi chữ là cả một chuổi sự kiện vấn đề mà ai muốn hiểu sao cũng được. Nhà văn Nguyễn Quang Lập đã đi một lối riêng biệt hẳn của mình vào văn chương Việt.

Bây giờ xin trở lại với Cu Chành : "Chiều chiều anh đạp xe đạp Phượng Hoàng đeo cái đài to bằng cuốn từ điển Việt - Anh bên hông ngậm cái tăm mở to đài đạp xe đi từ đầu làng đến cuối xóm.  Anh đi đến đâu đài kêu oang oang tới đó con nít rật rật chạy theo xe anh ." Với nụ cười răng vàng chóe và tất cả những thứ trên Cu Chành là một hình ảnh lý tưởng của một thời ở nông thôn Trung Bắc Việt Nam ta. ( Hình ảnh đó có thể so sánh với một anh chàng com lê lịch sự bước ra từ một chiếc xe hơi sang trọng tay bấm vào con dế xịn nhất lúc này. Họ sẽ không nói theo ra đi ô như Cu Chành nhưng chắc chắn sẽ nói chêm vài câu ngoại ngữ đầy bí ẩn cho thêm phần quan trọng với ai đó) Nhưng dưới cái mã bề ngoài " vũ  trang"  tận chân răng như thế anh Cu Chành chưa thỏa mãn hắn trang bị cho mình một thứ "vũ khí" sắc bén hơn nữa  đó là "lý luận" và đằng sau các lý luận kiểu Cu Chành còn có các dẫn chứng đồng dạng " Các anh trên nớ nói các anh Trung ương nói". Hắn không cần lập luận  bao giờ mà có cần hắn cũng chẳng lập luận được. Phương pháp tối ưu là học thuộc lòng( Phương pháp này là bài học quan trọng hắn rút ra được sau 5 năm mài đít ở ghế nhà trường) Những thứ hắn thuộc lòng thường là ở cái loa đeo bên hông hoặc ở đâu đó rớt lõm bõm vào tai hắn. Trước hắn khoe mã hiểu biết nhằm lòe Mệ Hó dân thôn Đông về sau ( Có thể chính Cu Chành tin sống chết vào những điều mình nói) như: "Anh Cu Chành nói mấy anh trên trung ương nói cứ lo chiến đấu đi đánh thắng Mỹ rồi tha hồ giàu. Chỉ riêng dầu mỏ cũng đủ no. Dầu mỏ nước ta như cái  mâm dầu mỏ đế quốc Mỹ như con ruồi đậu trên cái mâm Mỹ không nhằm nhò chi với nước mình mô. Bà con  vui vẻ nói ua chầu chầu sướng hè sướng hè." "Hồi này có phong trào làm hố xí hai ngăn. Anh Cu Chành nói các anh trên trung ương nói đây là phát minh khoa học của Việt Nam Nhật Bản thừa nhận đây là một trong 7 công trình khoa học vĩ đại nhất của thế kỉ 20. Anh Cu Chành nói hố xí hai ngăn là thành quả CNXH. Ngăn này ỉa ngăn kia ủ phân rất chi là khoa học vệ sinh cực kì. Bọn tư bản chúng nó ở nhà cao tầng không làm hố xí hai ngăn phân chảy ra đường ống trôi ra sông rồi lại múc nước sông nấu ăn có tởm không bà con. Bà con nói ua chầu chầu tư bản ngu chi ngu lạ."

Cu Chành cũng hiểu rằng những người chung quanh anh ta như lũ trẻ nói gì nghe đó nghe và cười khơ khơ rồi truyền miệng và tin như tin ma. Dẫu Mệ Hó Mẹt Lạm dẫu có ngờ vực cũng chẳng biết đâu mà lần. Và trị họ cũng dễ như nói ( bởi đâu gì dễ dàng hơn nói ào ào). Vả lại Cu Chành học và sử dụng thành thạo. Thậm chí có thể nâng cách sử dụng của Cu Chành lên mức "nghệ thuật" thứ vũ khí mà chúng ta thấy quen thuộc mấy chục năm qua đó là "chụp mũ vô tội vạ" và "đe dọa bằng mọi hình thức". Hay nói cách khác là trấn áp về ý thức lẫn hành động : "Anh Cu Chành trừng mắt nghiêm giọng nói họp hành không được nói cu đồng chí Hó phát ngôn bừa bãi." "Anh Cu Chành chỉ tay quát nói này đài đang phổ biến chủ trương đường lối đồng chí Hó lại đem chuyện ỉa đái ra đây là có ý gì. Câm họng không tui kêu dân quân trói cổ liền." Ngoài ra Cu Chành ra sức phát huy tác dụng phụ bằng một thái độ và những lời nói quanh co ám chỉ những điều khủng khiếp mà không ai hiểu đó là gì. Cu Chành đã bịt được miệng  được phản kháng của Mệ Hó người duy nhất khả dĩ nhất có thể lôi anh ta từ hình "nộm kiểu mẫu" trở lại con người thật nhem nhuốc thảm hại không bằng ai ở thôn Đông với bằng chứng khó chối cãi: "Mệ Hó đứng dậy phủi đít quần phành phạch nói Cu Chành nói hay rứa răng toàn đi ỉa vứt."

            Câu văn trên là một câu vừa hay vừa đáo để đến khó lường.

            Trong đời một con người việc dễ nhất là đi ỉa thế mà cả việc này Cu Chành cũng không thể làm đường đường chính chính như bao người khác hắn phải làm trộm. Từ kẻ trộm hắn tiến lên làm kẻ "cướp đoạt". Nghệ thuật "cướp đoạt" siêu đẳng của hắn đã biến Mệ Hó người bị cướp đoạt mà chẳng thể tri hô. Chỉ riêng việc đó đủ thấy phẩm chất Cu Chành như thế nào. Cu Chành là kẻ lười biếng điều đó đã rõ. Hắn cũng là kẻ nói một đàng làm một nẻo từ miệng hắn hô hào người dân đào hố xí hai ngăn nhưng hắn chỉ rình gia đình cô thân cô thế như Mệ Hó mà ức hiếp " đi ỉa vứt": "Mệ tức anh Cu Chành chuyên môn nhảy hàng rào sang ỉa hố xí nhà mệ ỉa xong không đổ tro không đậy nắp bẻ tranh tre quẹt đít tan cả mái lợp."

            Hắn không dừng lại ở đó. Bởi bản chất. Cũng có thể Cu Chành sinh ra vốn chỉ để dùng miệng lưởi và mưu mô làm kế sinh nhai. Hắn tiến sâu vào con đường nhàn hạ nắm lấy của cải bằng  thủ đoạn. Việc đầu tiên là chia rẽ đôi tình nhân Mệ Hó và Mẹt Lạm. Để thực hiện hắn dùng kế "ái tình". Bất chấp Mệ Hó tuổi tác lớn hơn hắn bấp chấp miệng lưởi loa đài tục tĩu và mắng hắn như chó của Mệ. Hắn cần đạt mục đích. Mục đích của hắn là khu vườn và cả cái hố xí nhà Mệ Hó.  Sau kế ve vãn trong hố xí không thành hắn bèn dung kế "thèo lẻo" thọc gậy vào mối tình của Mệ Hó. Kết quả như hắn mong muốn: Mệ Hó và Mẹt Lạm bất hòa. Lúc này Cu Chành tung chưởng " Mèo khóc chuột". Thế là tan hoang. Thế là  để làm đám ma: "Anh Cu Chành nói các anh trên trung ương nói thấy dân minh mất đoàn kết các anh rất đau lòng. Để cho đồng chí Hó đồng chí Lạm đánh chửi nhau tui có khuyết điểm với trung ương có tội với bà con. Nói xong thì anh Cu Chành nghẹn lại nấc nấc." "Tháng sau cả mệ Hó cả ông Mẹt Lạm đều đi kinh tế mới hai cái vườn gửi lại cho Cu Chành coi sóc. Anh Cu Chành nói đồng chí Hó đồng chí Lạm ra đi xóm làng tiếc lắm nói xong thì nghẹn lại nấc nấc. Mệ Hó và ông Mẹt Lạm đều khóc cả hai đều xin lỗi bà con láng giềng. Bà con nói ua chầu chầu đồng chí Cu Chành đoàn kết giỏi hung." "Hè này mình về quê lên làng Đông chơi khu vườn 16 sào đất của anh Cu Chành nhà cửa cây cối đẹp ngây ngất. Mình gặp anh Cu Chành nói mệ Hó ông Mẹt Lạm có về không anh. Anh Cu Chành cười cái xoẹt nói è he không chết là may còn đòi về." Thế là tan hoang! Thế là Mệ Hó ông Mẹt Lạm  rơi vào quỷ kế của kẻ mị dân   rời bỏ nơi chôn rau cắt rún phiêu linh tận chân trời.

Nhưng may mà thượng đế Bọ Lập cho Mệ Hó và ông Mẹt Lạm về Đức Linh nơi đất đai phì nhiêu khí hậu ôn hòa con người nồng nhiệt. Vì thế tưởng như mất họ lại được cái mà Cu Chành không bao giờ có. Vớ Cu Chành! Mi có thể có nhiều thứ với những thủ đoạn nhưng sẽ chẳng bao giờ có được sự LƯƠNG THIỆN vớ!  Mệ Hó ngoái nhìn về chốn cũ chưởi đổng thế. hehe

NLC
Bốc phét cùng truyện ngắn Hố Xí Hai Ngăn của nhà văn Nguyễn Quang Lập

More...

TÁN PHÉT CÙNG "TRỌC PHÚ"

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc

Hôm nay vào blog Quê Choa

 (http://quechoablog.wordpress.com/2010/07/28/tr%e1%bb%8dc-phu/#more-6308)  

kiếm chén riệu cho đỡ tẻ nhạt cõi riêng gặp lại truyện ngắn Trọc Phú đã từng đọc hồi năm đó. Mở ngoặc chỗ này ra một tí. Thấy Bọ Lập đề Bạn văn. Nhưng với kiểu viết ma ma người người như Bọ thì tôi cứ cho béng nó là truyện ngắn cho nó dễ tán. Vì truyện ngắn là thế giới tưởng tượng nói cao thì cao nói tròn thì tròn...miệng lưỡi dễ lươn lẹo hơn. Khe khe.

Thú thiệt năm đó Bọ cất nhà bên Yahoo 360 độ Yêu. Hồi đó xôm không thua kém chi nhà Bọ bữa nay nhưng Bọ đăng toàn truyện của Bọ viết mới toanh gần như ngày nào cũng đăng đọc khoái lắm. Cái truyện Trọc Phú ni đăng rồi nhưng khi "Trọc Phú" đứng cùng hàng  với Mụ Cà  với hai anh em Đui và Mù... thì cứ như gái quê lần đầu lên tỉnh còn khép nép chán. Đó là trong con mắt một hấp háy một thèo lẻo  của tôi.

Có lẽ khi đói lòng người ta bỗng thấy củ khoai nguội là món sơn hào nhất trong cuộc đời. Tôi đang thưởng thức cảm giác đó và dòng máu tán phét dồn ép đòi giải tỏa ở mười đầu ngón tay gõ phím.

Nhân vật chính trong truyện ngắn Trọc Phú là Tinh Túy. Phần lớn truyện là nói về một đêm tôn vinh "nhà soạn nhạc thiên tài" Tinh Túy này. Nhiều người đọc truyện đã có cái nhìn không mấy thiện cảm về Tinh Túy. Trong khi đó Tinh Túy là một nhân vật thật thà nhất trong truyện ngắn trên.

Giàu lên từ một cơ hội do hoàn cảnh xã hội tạo ra lại mở ngoặc cơ hội đó người khác cũng thấy nhưng ngó lơ. Như vậy Tinh Túy nắm được nhờ may mắn về sau nhờ biết phát huy may mắn mới trở thành người có tiền bạc " Nhiều như quân Nguyên". Mà giữ được may mắn phát huy được tiềm năng để giàu có thì không thể nói Tinh Túy không giỏi.

Bọ Lập cũng cho thấy Tinh Túy học vấn ít. Điều đó không hề gì. Tinh Túy có thể mua bằng như trong Nam ngoài Bắc vẫn làm. Cái mác đó sẽ khiến Tinh Túy thành trí thức. Nhưng Tinh Túy không mua. ( Hay chí ít trong truyện không đề cập đến).

Khi đã dư dã tiền bạc Tinh Túy chơi ngông "Hết chương trình mình tìm gặp nó bắt tay nói chào thiên tài Tinh Tuý. Nó cười rỉ tai nói thiên cái đầu b. chơi ngông tốn tiền bỏ mẹ khơ khơ khơ.". Mà đã là một cuộc chơi thì phải có tung có hứng. Tuy vậy Tinh Túy đã chơi song phẳng bỏ tiền mua tất cả mọi thứ. Những người khác có biết thế không? Biết! Từ ông Đáng Kính đến bà Hàng Rong đều biết và họ đến cuộc chơi cũng  không phải vì Tinh Túy và vì Cái lợi của chính họ ai cũng được lợi cả. "Anh Hào Hoa nói tao nói Tinh Tuý một tài năng thằng Tuỵ bỏ bì có 5 trăm ông Xốc Tới  nói Tinh Tuý một tài năng lớn nó bỏ bì cho hai triệu được rồi  lần sau tao nói Tinh Tuý một thiên tài xem nó bỏ bì tao bao nhiêu.". Hay  như đoạn này: "Đêm ca nhạc tưng bừng thằng Tuỵ khiêm tốn ra cúi chào vẻ mệt mỏi trước hư danh các cô gái chạy ào ra tranh nhau tặng hoa trong đó cô em họ mình. Cô em họ nói phải tranh nhau tặng hoa thì mới được thưởng nếu lên chậm rời rạc thì một xu cũng không có."

Đó có ai tặng hoa hay nói lời khen vì cái hay cái đẹp gì của nghệ thuật đâu?

Cho dù bạn lật tới xới lui truyện ngắn vẫn không tìm ra một người đến với cái đêm chơi ngông của Tinh Túy bằng tấm lòng yêu nghệ thuật. Nếu có chăng chỉ có Bọ Lập tức là tác giả truyện. Nhưng với Bọ Lập Tinh Túy chẳng toẹt thắng ra mục đích của hắn còn gì?

Đến đây sẽ thấy cuộc chơi này quá đẹp vì nó thật sự chẳng đối gian gì ai sự giả dối có chăng là từ phía khác. Cái phía nhận phong bao cái phía vẫn giữ nguyên đạo mạo đáng kính. Cái phía đã được gắn mác gắn nhãn là Ông này Bà kia là  Nghệ thuật là Đạo đức vv và vv. Nhưng tất cả những thứ ấy giá chỉ là chiếc phong bao rẻ mạt mà gã Tinh Túy phát như phát truyền đơn.

Tạo sao vậy? Đó là một trạng thái xã hội họ đang phát rồ vì chạm môi vào chiếc ly đựng chất nghiện và đầy quyền năng của  tiền tài. Tất cả chúng ta đều hừng hực cơn khát dục vọng giàu sang. Cơn khát này không loại trừ một ai nhưng không phải ai cũng có tài để chế ngự để trở thành kẻ sai khiến được nó mà phần đông chúng ta đuổi theo nó đến trọn kiếp vẫn hoài công đó thôi.

Ở đây ngoài thói đạo đức giả của đám đông mà khi đã là đám đông hành động như nhau thì cái xấu bỗng thành kẻ mạnh kẻ đòi phán xét là nằm ở chỗ này. Và vì đám đông xấu như nhau nên cái xấu thành bình thường.

Chẳng có gì đáng để đưa Tinh Túy thành thần tượng nhưng không thể có ai hay hơn trong truyện này nên đành phải ngậm đắng mà ngó thẳng vào kẻ bảnh bao vậy.

Tinh Túy khi còn là một kẻ bá vơ một học sinh đần tới mức hát 1 ca khúc tập thể chỉ văng ra được hai câu quyết quyết quyết với bước bước bước. "Hồi lớp 3 cô giáo tập bài Giải phóng miền Nam hát đi hát lại cả trăm lần ai cũng thuộc cô giáo gọi nó đứng lên hát. Bài hát như mắc ngang họng nó cố khạc ra: giải phóng miền Nam chúng ta cùng quyết quyết quyết... Mọi người cười nó lườm đe mọi người nói cười cu tao rồi hát lại: giải phóng miền Nam chúng ta cùng bước bước bước..." Nhưng hắn đã yêu cuồng nhiệt tình yêu của hắn của thể ví von như tình của loài chó Phú Quốc đã ngậm là không thả. Và khi hắn yêu trái tim hắn cũng mù lý trí hắn cũng ngậm câm như bao người khác . Hắn phát dại như con chó phát dại vì nhiễm vi trùng Thủy."Một hôm thấy nó di chân trên cát đi một hình vẽ to đùng mình hỏi vẽ chi rứa? Nó nói bướm con Thuỷ.  Vẽ xong nó ngồi lọt thỏm vào đấy tay bó gối mắt nhìn đăm chiều nói cho tao lấy con Thuỷ. thì sai tao ăn bát cứt tao cũng ăn. Mình hỏi cứt nác có ăn không nó nói ăn.". Nhưng hắn rất cam đảm hắn tuyên bố và hắn sẽ làm như tuyên bố của hắn. Sau này hắn đã làm. Còn lúc ấy hắn không thể làm gì được vì hắn không đủ mạnh.

Con người khi muốn hành động khi muốn đạt một mục tiêu phải có quyền lực và thế mạnh. Đây chính là nguồn gốc tranh đoạt là bắt đầu không bao giờ ngừng nghỉ của các cuộc chiến tranh ở dưới mọi hình thức giữa con người và con người cho dù ở bất kỳ nơi nào giới nào lĩnh vực nào. Nhỏ thì là cuộc chiến giữa hai người lớn thì hơn chút là cuộc chiến giữa nhóm lợi ích to hơn nữa là cuộc chiến giữa sắc tộc và vv.Tất cả mọi thứ đều đã được sử dụng như vũ khí cho cuộc chiến này kể cả tình yêu và đức tin. Ai cũng muốn trở thành kẻ mạnh. Mà muốn mạnh thì phải tìm thời cơ phải gầy dựng phải hội đủ các yếu tố như tiền thế lực vũ khí...Tất cả những điều ấy không ngoại lệ với riêng ai dù anh là chính nhân quân tử hay kẻ bị nguyền rủa đồi bại. Bởi chính nhân thì tạo ra sức mạnh bằng con đường đàng hoàng kẻ ngược lại thì dùng thủ đoạn.
Thế Tinh Túy là ai? Hắn là một kẻ cơ hội! Thế Cơ hội có xấu không? Tùy theo cách hiểu về Cơ hội của mỗi người nhưng bản thân Cơ hội là điều tuyệt vời cho tất cả nhân loại. Nói trắng ra khi chào đời chẳng ai có gì ngoài thân thể yếu đuối và trần truồng. Có gì hay không là nhờ vào những Cơ hội mà xã hội mà điều kiện của một quốc gia của chính sách cai trị tạo ra cho công dân cho con người. Cơ hội này đúng nghĩa là dành cho tất cả. Tuy vậy mỗi người nắm được Cơ hội và biến nó thành gì còn là chuyện khác.

Thế một kẻ bá vơ như Tinh Túy bỗng nắm được một cơ hội thành giàu sang có gì là xấu? Nếu phạm pháp thì phải bỏ tù chứ?

Tinh Túy khi đã trở thành kẻ mạnh hắn đã quay lại với tình yêu của mình là Thủy. Tình yêu của hắn cần gì: Tiền Tình dục Chìu chuộng. Tất cả những thứ đó hắn cung phụng tốt và còn cho cả "danh dự" nữa: "Mình vừa bước vào đã thấy Thuỷ. Cô bận bộ đồ nền nả sang trọng chìa bàn tay thon dài đeo hai nhẫn mặt ngọc nói chào Lập lâu ngày quá hè. Thằng Tuỵ ôm vai Thuỷ nói đây là vợ thằng Khái nhưng là bồ của tôi.".

Bạn có thể vừa nhăn mặt khi chạm mắt vào hai chữ danh dự trong nháy của tôi. Tôi hiểu bạn. Nhưng xin thưa vào hoàn cảnh lúc này của xã hội khối người đàn bà đẹp ao ước địa của Thủy. Nếu không thế tại sao khắp đất nước ta có trăm ngàn con gái đẹp lấy chồng ngoại mà không biết chút gì về họ mà sự giao tiếp đôi khi chỉ khua chân múa tay. Họ cần gì nếu không phải là tiền? Ở đây đàn ông Việt Nam có bao giờ đặt câu hỏi tại sao gái Việt Nam phải lao thân vào tủi nhục đến vậy?

Thế lúc này đứng bên cạnh Tinh Túy một gã biết ăn chơi sành điệu biết vung tiền làm hài lòng đàn bà và khắp thiên hạ người phụ nữ như Thủy không hả hê khi hắn gọi ả là người yêu? Hả hê lắm chứ. Thủy nói về Tinh Túy mới say đắm làm sao? "Mình nói không ngờ cuối cùng hai bạn lại yêu nhau. Thuỷ nói Lập đừng nghĩ mình lăng nhăng anh Tinh Tuý tâm hồn như rứa ai mà không yêu."

Ở đây trong phạm vi cuộc tình này còn sờ sờ một đấng phu quân của Thủy là Khái. Khái có biết Thủy ngoại tình không? Với những dữ kiện   tác giả cho thấy sự thỏa hiệp của Khái: " Một người đàn ông già thâm thấp đi đến vẻ khóm róm nói dạ thưa anh mời anh lên xe. Thằng Tuỵ vỗ vai người này nói anh Khái. chồng cô Thuỷ chánh văn phòng công ty tôi. Mình à và bắt tay ông Khái khom người hai tay nắm tay mình gập cái đầu thiệt lẹ rồi lón thón chạy về chiếc Mezcerdez đang chờ mở sẵn cửa.

Mình lên xe cùng thằng Tuỵ ông lại khom người kính cẩn gập cái đầu thiệt lẹ nói dạ các anh đi."

Trong sự thỏa hiệp này Khái được gì? Được tiền và chức Chánh Văn Phòng. Thế Khái có ưa Tinh Túy không? Chắc chắn Khái căm hận Tinh Túy đến tận xương tủy nhưng Khái yếu đuối nhu nhược và cũng khát giàu sang danh vọng như bao người khác. Khái không có tài không vớ được cơ hội nào khác. Khái đành đem vợ làm nấc thang đời mình.

Khái ơi Khái! Ông làm tôi thấy giận cuộc đời quá. Ông có thể không thỏa hiệp mà. Tôi muốn thấy ông là ông chồng xứng đáng. Ông có thể đưa bằng chứng kiện để thằng Tinh Túy ngồi tù hoặc ông cho nó một đấm vỡ mặt nó ra đúng không? Nhưng không ông khom lưng trước nó và thay vì nhổ toẹt vào mặt ông có biết bao người thương cảm cho sự hèn hạ của ông kìa. Tôi đồ rằng chính những người như ông góp sức đẩy cổ xe đạo đức lao xuống vực?

Ngoài Khái ra ở đây còn có những ông com-lê cà vát thắt cổ uy nghi như đền đài đó là  ông Hào Hoa ông Xốc Tới.  Các ông này đã  khiến tác giả kinh ngạc: "Mình ngạc nhiên thấy mấy ông lớn nghệ thuật trong tỉnh dù đã già nhưng danh tiếng vang lừng đều có mặt trên sấn khấu người thì hát bài hát thằng Tuỵ người thì phát biểu ca ngợi nó Tinh Tuý một phát hiện mới Tinh Tuý một tài năng tiềm ẩn vừa được khám phá"

Các ông đó đại diện cho tất cả những gì tốt đẹp nhất. Tại sao các ông không đăng đàn vạch thẳng bộ mặt Tinh Túy? Các ông đủ quyền đủ sức làm vậy mà? Nhưng họ đã không làm điều đáng làm điều là nhân danh nghệ thuật nhân danh đạo đức trao cho họ. Họ đã làm ngược lại...và Tùy theo kiểu tung hô họ nhận phong bao ít hay nhiều. Chưa hết trên họ còn một số ông nữa họ đây này: " Hôm sau mình ra Hà Nội chỉ con Thuỷ đến nó đưa gói quà thằng Tuỵ cho mình nói anh Tinh Tuý bận tiếp khách sở không ra được.  Mình nói họp gì họp khiếp thế. Thuỷ nói họp chi mô thấy anh Tinh Tuý có chút tiền chúng đeo anh suốt ngày tệ lắm."

Huhuhu

More...

VOAN TRẮNG

By Nguyễn Lâm Cúc

 



Nguyễn Lâm Cúc


Chiều lửng thửng vác mây về che núi

Chất mớ chữ khô đốt xua ruồi

Không thấy lửa chỉ toàn là khói

Mùi rất kinh oi oi ôi ôi.



Không thể được!- Tiếng nàng Lãng mạn

Đồ hiếp dâm! Đồ đao phủ! Đồ tồi!

Con chữ suốt trăm năm dạng háng

Đẻ ra toàn nhân bản mồ côi.


Chiều trên núi chỉ còn toàn voan trắng

Tro chẳng thèm bay thổi mải rợn người

Bầy chữ chết không thể nào cháy nổi

Trơ khất thế kia biết có luân hồi?


Thôi. Hãy chờ người  đủ sức

Biết hoài nghi cũng phải biết mỉm cười

Đồi núi trọc lời nào than vãn mãi?

Vạn tuế cỏ tranh chém chân trời!

More...

CÂU CÁ

By Nguyễn Lâm Cúc

 



* ảnh cop trên mạng

Nguyễn Lâm Cúc


Hôm nay còn một nhúm hồn

Móc câu...

Lỡ cá có buồn rỉa chơi

Lũ lòng tong bỗng rú cười!

Rong rêu á ớ -

Ngộ độc mồi... hồn nhiên

More...

VÀ "NỖI BUỒN KHÔNG CHỖ TREO"

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc

Đã tháng Bảy. Lẽ ra mưa Ngâu đã sụt sùi bất tận từ ban mai này đến thăm thẳm đêm kia. Nhưng thi thoảng một cơn mưa bay xẹt qua bầu trời vung vẫy làn nước trắng vài phút rồi tắt phụt. Tôi hài lòng.  Mặc dù mỗi khi nhìn lên bầu trời tôi vẫn không khỏi phập phồng đâu đó trong xa mờ kia đang ẩn chứa những cơn mưa trút nước ẩn chứa những giờ giông bão. Và sẽ không lâu đâu chỉ mươi ngày nửa tháng thôi. Chỉ ngay trong mùa này thôi những dòng nước đục ngầu hả hê phăng phăng từ trên đồi cao quăng mình qua những cánh đồng len lỏi rồi phóng ào ào trên những đường phố. Chúng kéo theo lôi theo cuốn theo tất cả những gì không cưỡng lại được. Trong cái biển mênh mông chiến thắng của nước đang reo hò con người mà nhất là người nghèo sẽ treo những lá cờ thua trận thất thểu của mình trên những ngọn cây. Những lá cờ đó có thể là niềm tin có thể là bài thơ như bài thơ này của Quế Mai:

" ...

Tôi trơ trọi trên lối bê tong nghĩa địa loài cỏ

Nỗi buồn không chỗ treo"

"...

Dòng sông chảy về từ những cánh rừng chết trẻ

Máu quầng lên ráng đỏ

Nhân loại tự khâm liệm bằng trùng trùng trận lũ

Quét từ phía đồi trọc"

Nơi đám cây còn ngạo nghễ hôm qua chon rễ khóc phận mình

Nơi thảm mạ một thời xanh non"

(Trích bài thơ Ngôi nhà trái đất trong tập thơ Cởi Gió)

Hay bài  Mùa bão lũ

Mùa bão lũ
Cha chống lại căn nhà

gió tốc liêu xiêu
Mẹ xốc lại đôi quang gánh
quằn nặng nỗi lo
Con thu mình co ro
giấc mơ sũng ướt

...

Mùa bão lũ
Thuyền như lá
Mạng nguời là cỏ
Nhà cửa là rơm
Miếng cơm
trộn với bùn và nuớc


Có lẽ đọc đến đây bạn sẽ thất vọng rất nhiều bởi bạn cảm thấy một sự sợ hãi đè lên trái tim bạn. Bạn thấy tâm trạng mình chùng xuống bạn thấy buổi sáng của bạn chợt xanh xao. Bạn không muốn thế! Bạn chỉ muốn được ngợi ca muốn được đắm chìm trong điều gì đó ngọt lịm và hân hoan. Phải. Tôi cũng muốn thế. Nhưng xin lỗi bạn uống hoài những dòng chúc tụng  sinh ra từ hoang tưởng rồi nhiễm bệnh hoang tưởng rồi đứng trên ngạo nghễ mà dưới chân nền móng ẻo ợt. Cơn lại lũ đang chực chờ mà vòm xanh của cây không đủ để che chắn thì ca hát mãi hóa chẳng phải mộng du sao?

Tôi yêu những bài thơ sanh ra từ nỗi niềm của một số phận. Tôi càng yêu những câu thơ ra đời từ thấp thõm áo cơm. Chúng mang trên mình mùi oi nồng của giọt mồ. Thậm chí có lúc còn ngửi thấy cả mùi phân bón hòa lẫn với mùi ngai ngái cỏ cây và bụi bặm mịt mù. Vì thế chúng lấm lem và mệt mỏi. Nhưng chúng đầy sức sống! Chúng như chàng trai mở phanh cúc áo thách thức số phận. Chúng như người mẹ lưng còng nhưng sẵn sàng cõng đất nước đi qua mùa chiến tranh. Nhưng với mẹ các con hãy cứ lên năm.  Đáng tiếc đứa con lên năm trong hình hài già cỗi làm mẹ đau lòng biết bao nhiêu!

"Tóc con rẽ ngôi

Chỉ đường mẹ quay về thời thơ ấu

Hàng hàng ngô khoai xanh như tóc con

Bạt ngàn lúa lúa thơm như tóc con

...

Con là người lớn mẹ là trẻ con

Trái đất thoắt vuông trái đất thoát tròn

Ta chạy thênh thang đồng lồng lộng gió

Châu chấu cào cào hoa vàng hoa đỏ

....

Con gọi mẹ vể trời xanh cứu rỗi

Gột rữa khói bụi mẹ lại lên năm"

Trích bài  Nói cùng con. Trong tập Cởi gió. Thơ Quế Mai.

Tôi đọc Quế Mai chưa nhiều qua một tập thơ với những bài thơ đồng cảm thấy mình như được nói hộ bằng ngôn ngữ là những hạt thóc chắc chắn  của vụ Sinh nhai.
 

 Chị viết nhiều mảng có lẽ vì thế mà chưa thật sự đắm đuối vào hồ nào trong rất nhiều ao thu lãng đãng sương khói thể nghiệm.  Bài thơ Mùa trinh nguyên: " Họ gánh về cho tôi mùa ổi mùa xoài mùa mận/Mùa sen mùa cốm trên vai/Cả nắng trên vai và hoàng hôn tím/ Ngày đi rưng rưng đôi dép lê". Những câu thơ đó mang hình hài long đong của người gánh gánh hàng rong đi vào một không gian đã muộn. Tiếng dép gợi trong lòng người bất chợt ngắm nhìn xót xa rưng rưng. Ở đây tuy có nhiều cảm xúc nhưng hình ảnh câu thơ ý thơ hình như chúng ta đã gặp nhiều ở các tác giả khác?

More...

VIẾT DƯỚI SO RO

By Nguyễn Lâm Cúc

 
So Ro thân tặng Thiền Viện



Nguyễn Lâm Cúc



Khi cơn ngẫu hứng qua đời

Tri âm ơi!

Có khứ hồi tri âm?


Hoài vọng rủ cánh rụng thầm

Trượt miền dự cảm

Lặng câm trổ mùa


Làm gì với xác cơn mưa?

Ngực sông bục vỡ.

Hơi vừa trút xong...

Hoài nghi mặc niệm tấm lòng

Trầm tư đỏ mặt.

Thinh không lập lờ


Cơn giông hủ hóa thờ ơ

Con đom đóm nhỏ có ngờ một hai


Giấc mơ đội nón xỏ hài

Loãng trong sương khói cõi ngoài đản sanh

Ca dao bật khóc tần ngần

Nhân tâm xòe váy khoe chân vòng kiềng!

21/7/210

More...

NGUYỄN BẮC SƠN VÀ...

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc

    Trong hai ngày 15-16 tháng 7 anh Nguyễn Bắc Sơn và tôi tào lao không ngớt những chuyện trên trời dưới đất. Chúng tôi ngồi cạnh nhau trong   một hội nghị.  Anh hỏi tôi có cái gì viết được không. Có bút còn giấy thì để em xem thử. Tôi đi loanh quanh một vòng rồi trở về với cái lắc đầu. Anh Bắc Sơn đành bằng lòng với hai tờ mặt trái của bìa cuối bản báo cáo. Anh chép vào đó bài thơ thích nhất của mình với lời đề tặng Thanh Chung nắn nót. Xin mở ngoặc chỗ này một chút anh Bắc Sơn là " nô lệ" của rất nhiều sách đông tây kim cổ. Bây giờ còn là "mọt" của các trang báo điện tử blog. Một ngày không rõ giới tính Anh lạc vào nơi "Gửi hương cho gió". Với anh chủ blog này tức Thanh Chung là một cây bút thuộc hạng "Sư Tỷ" trong giới " bút gươm đao phím giang hồ lãng tử".

Bài thơ Mật khu Lê Hồng Phong :


Tướng giỏi cầm quân trăm trận thắng
Còn ngại hành quân động Thái An
Cát lún bãi mìn rừng lưới nhện
Mùa khô thiếu nước lính hoang mang

Ðêm nằm ngủ võng trên đồi cát
Nghe súng rừng xa nổ cắc cù
Chợt thấy trong lòng buồn bát ngát
Nỗi buồn sương khói của mùa thu

Mai ta đụng trận ta còn sống
Về ghé Sông Mao phá phách chơi
Chia sớt nỗi buồn cùng gái điếm
Vung tiền mua vội một ngày vui

Ngày vui đời lính vô cùng ngắn
Mặt trời thoát đã ở phương tây
Nếu ta lỡ chết vì say rượu
Linh hồn chắc sẽ biến thành mây bay

Linh hồn ta sẽ thành đom đóm
Vơ vẩn trong rừng động thái an
Miền Bắc sương mù giăng bốn quận
Che mưa giùm những đám sương tàn./.

Ba anh Nguyễn Bắc Sơn là Tướng- Chính ủy chỉ huy tại Mật khu này. Đó cũng là bi kịch riêng của gia đình anh. Đó cũng tâm trạng nhiều cung bậc thâm trầm đeo bám suốt cuộc đời anh.

       Anh Nguyễn Bắc Sơn có tên khai sanh là Nguyễn Văn Hải. Anh sinh năm 1943 tại Phan Thiết. Trước năm 1975 Nguyễn Bắc Sơn là binh nhì lính địa phương quân của chính quyền Sài Gòn. Năm 1972 in tập thơ  "Chiến tranh Việt Nam và tôi". Nói về  tập thơ Chiến tranh Việt Nam và tôi anh bảo: " Đó là một sự may mắn.  Tập thơ viết về chiến tranh nên nó mới được chú ý ở phía ngoài biên giới".

        Chiến tranh Việt Nam và tôi

Lòng suối cạn phơi một bầy đá cuội
Rừng giáp rừng gió thổi cỏ lông măng
Đoàn quân anh đi những bóng cọp vằn
Gân mắt đỏ lạnh như tiền sắc mặt
Bốn chuyến di hành một ngày mệt ngất
Dừng chân nơi đây nói chuyện tiếu lâm chơi
Hãy tựa gốc cây hãy ngắm mây trời ...
Hãy tưởng tượng mình đang đi picnic
Kẻ thù ta ơi các ngài du kích
Hãy tránh xa ra đừng chơi bắn nheo
Hãy tránh xa ra ta xin tí điều
Lúc này đây ta không thèm đánh giặc
Thèm uống chai bia thèm châm điếu thuốc
Thèm ngọt ngào giọng hát em chim xanh
Kẻ thù ta ơi những đứa xâm mình
Ăn muối đá mà điên say chiến đấu
Ta vốn hiền khô ta là lính cậu
Đi hành quân rượu đế vẫn mang theo
Mang trong đầu những ý nghĩ trong veo
Xem cuộc chiến như tai trời ách nước
Ta bắn trúng ngươi vì ngươi bạc phước
Vì căn phần ngươi xui khiến đó thôi
Chiến tranh này cũng chỉ một trò chơi
Suy nghĩ làm chi cho lao tâm khổ trí
Lũ chúng ta sống một đời vô vị
Nên chọn rừng sâu núi cả đánh nhau
Mượn trời đất làm nơi đốt hỏa châu
Những cột khói giả rừng thiêng uốn khúc
Mang bom đạn chơi trò chơi pháo tết
Và máu xương làm phân bón rừng hoang

 Tập thơ này được tái bản nhiều lần ở nước ngoài. Được dịch và in bằng tiếng Anh tiếng Pháp ở Mỹ và ở Pháp. Anh Bắc Sơn được tặng mỗi thứ 5 quyển nhưng chẳng còn quyển nào. Bản tiếng Việt in ở nước ngoài cuối cùng anh cũng đã tặng cho bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc.

Bài thơ sau đây nằm trong tập Chiến tranh Việt Nam và tôi.

NHỮNG DỰ TÍNH LÃNG MẠN

ĐẦU NĂM 1970


Ta sẽ đóng vai kẻ hành khất
Gõ cửa những nhà giàu trong thị xã mỗi sáng mai
Ta mang theo một ống sáo đồng
Cùng quyển kinh Việt Nam
Ta xin tiền
Chia cho các người nghèo trong các ấp
Ta đánh thức
Lương tâm người giàu
Bằng tính lì lợm của ta
.....
Nhưng đây mới là điều ta khát khao nhất
Ước gì ta lên được núi cao
Và tịnh cốc
Ðể đi nốt con đường thiền
Con đường trước mặt
Ôi hạnh phúc
Bao giờ ta biến thành người?!...

            Anh Nguyễn Bắc Sơn dành rất nhiều thời gian cho việc tu học đạo Phật. Anh từng có trên 10 năm làm cư sĩ giam mình trong một căn phòng tịch mịch ở đỉnh núi Tà Cú. Phát hiện quan trọng của anh ở nơi mây bay quấn quít cùng tiếng chuông chiều là đà trên lá hoa cây cỏ này là một câu mật chú ghi ở vách đá trên núi thâm u do vị Tổ sư sáng lập những ngôi chùa trên núi để lại. Mật chú này giúp Nguyễn Bắc Sơn trị những căn bệnh trầm kha trong cơ thể anh bằng cách trì niệm. Bây giờ anh luôn tay bắt ấn pháp. Anh gọi đó là phép Tự Nhiên Ấn. Theo anh đạo Phật ở Việt Nam ít chú ý đến Pháp môn tu Mật Tông. Với  Nguyễn Bắc Sơn Pháp môn tu này rất uyên thâm và ứng nghiệm hiệu quả trong cuộc đời. Bây giờ Anh gần như không viết thơ nữa vì " So với triết lý thâm sâu và đầy đủ của Phật Giáo thì những thứ mình viết ra thật lèo phèo".  Nguyễn Bắc Sơn nói vậy.

Không chỉ  đam mê triết lý Phật học tư tưởng của Anh cũng bộc lộ rõ rệt nền văn hóa Phương Đông

Chân dung Nguyễn Bắc Sơn

Ta sống ở đời như một kẻ nhàn du
Trôi qua tháng trôi qua ngày

trôi trên cuộc đời huyễn mộng
Trôi từ chiếc nôi ra đến nấm mồ

Trên trái đất có rừng già núi non cùng sông biển
Trong Nguyễn Bắc Sơn có một kẻ làm thơ
Kẻ làm thơ đôi khi biến thành du đãng
Hoặc thầy tu theo khí hậu từng mùa

Bạn bè đã chia xa ta khề khà cùng sách vở
Mất bảy năm trời ta hiểu Thích Ca
Ôi nụ cười đã từng đêm ta mất ngủ

Những ngày ăn gạo lức muối mè chữa bệnh
Tắm mình trong dòng triết học cực Đông
Những ngày xem zen là lẽ sống
Hạnh phúc về như nước lấp con sông

Ta đổi mới ta nồng nàn sức sống
Như mùa mưa phân phối ruộng đồng xanh
Ta dự tính giã từ vai khán giả
Nối vòng tay vòng tay lớn Việt Nam

            Nguyễn Bắc Sơn giỏi hai ngoại ngữ Anh và Pháp. Anh thích lang thang với các khách du lịch nước ngoài. Đàm đạo cùng họ những vấn đề văn hóa thiên nhiên. Rất nhiều lần anh thắng những cuộc cá cược với khách du lịch khi họ thách thức anh nói về một tác giả nào đó của nước họ hay viết một bài thơ bằng tiếng Anh. Anh cũng có một bản thảo thơ viết bằng tiếng Anh sắp được xuất bản tại Mỹ. Bản này hoàn toàn không có lời Việt.

Nhìn phong cách của anh có chút gì đó giống nhân vật Tế Điên Hòa Thượng bụi bặm dân dã. Chính vì thế mà những ngôn từ hàm chứa những triết lý nhân văn sâu xa khó được chấp nhận trong con mắt của những kẻ trưởng giả hoặc những người khoác bằng cấp học hàm như một thứ trang sức hay giấy thông hành len lỏi vào một giới nào đó.

           

Hầu hết bằng hữu đều yêu quí anh Nguyễn Bắc Sơn. Tuy nhiên cũng có những người giễu cợt những câu chuyện của anh mặc dù anh nói đủ căn cơ đủ lý lẽ tư duy có hệ thống trích dẫn thuyết phục. Chỉ duy một điều sự hiểu biết của anh vượt qua giới hạn hiểu biết của nhiều người khiến họ cảm thấy câu chuyện của anh viễn vông khó nắm bắt.
 

            Trong suốt cuộc đời sáng tác của mình Nguyễn Bắc Sơn ít khi gửi bài cho các báo. Dự các cuộc thi thơ càng không làm. Có chăng Anh chỉ gửi cho tạp chí Văn nghệ Bình Thuận bởi lúc viết bài thơ anh ngồi đàn đúm tại văn phòng Hội.  Phần lớn thơ Anh làm là tặng luôn bản nháp cho tặng bạn bè. Những tạp chí tờ báo văn nghệ đăng thơ Anh là do bạn hữu gửi.

            Phan Thiết nhìn quanh không thấy núi

            Sao lòng thương nhớ quá Bắc Sơn.

 Có một tác giả nói " Nguyễn Bắc Sơn là một trong những thi sĩ tài hoa nhất của thi ca Việt Nam". Tôi cũng tin như vậy.

More...