TƯƠNG LAI NẰM TRONG HŨ

By Nguyễn Lâm Cúc

NLC

Tiếng ong vù vù giận dữ khiến tôi sợ hãi. Tôi từng bị ong vò vẽ "đớp" hai phát. Cha mẹ ơi phải uống thuốc giảm đau mà mười ngày sau cái đầu vẫn cứ ê ê rân ran còn chỗ bị ong đốt sờ cứ rần rần giật giật lan tỏa như có xe điện chạy bên trong da thịt. Sợ thật!

 

Sợ thì sợ nhưng tôi phải xem con ong gì mà vù vù to như máy xay sinh tố quay chắc là một chú vò vẽ nữa đây. Tôi phải chộp một cái hình mới được. Ngó thấy rồi. Ui không phải ong vò vẽ một con ong màu đen. Nó là ong gì nhỉ? Chịu. Hy vọng mày chưa bị định giá. Tổ tiên con cháu chút chít loài ong đen này cũng chưa trở thành món béo bổ nằm trong bất kỳ hũ rượu của quí ông cần rót thêm vào người vài chất để tăng năng lực hay nằm bất kỳ trong món ăn cao sang của quí bà nào. Vớ chiếc máy ảnh hy vọng pin vẫn còn tôi chạy lao xuống cầu thang con ong chắc chắn bị lạc vào gian phòng bên dưới vì tôi thấy nó ở khe hở giữa hai phòng và tấm cửa kính. Nó vừa bay vừa húc đầu vào cửa kính. Ôi nó kia rồi chắc sắp xỉu.

Để đề phòng tôi đứng cách nó một chiếc bàn rộng bấm vài kiểu ảnh. Không ăn thua ảnh xấu quá. Về sau cam đảm hơn tôi tiến gần chỉ cách nó chừng ba bước chân. Con Ong mệt nhoài sau những cố gắng điên cuồng và hoảng loạn. Nó đậu yên thỉnh thoảng xòe cánh nhưng gần như không thể bay lên nổi. Nhưng ảnh vẫn xấu do "thời thế nó thế" huhu.

Tôi từng muốn có một cái tổ ong vò vẽ và làm gì đó để nó không bị hư hại rồi treo lên trong phòng…ngắm. Chị Thu tôi kể nếu đứng nhìn bất kỳ cái tổ ong vò vẽ nào một lúc sau sẽ thấy rờn rợn rồi hoảng sợ bởi những đường nét kỳ dị vằn vện ma mị giữa hai màu một gần trăng trắng một hoai hoải giữa sẫm nâu xam xám do loài ong này tạo ra trên chiếc tổ của nó.  Hai màu đó bò lượn quanh nhau tạo ra những hình thù không rõ rệt trên cái nền vằn vện. Nó gợi cho trí tưởng tượng của người nhìn nghĩ đến những điều bí ẩn với các hình thù ma quái. Có người gọi ong Vò Vẽ  là Ong Mặt quỷ cũng chỉ vì cái tổ còn thực chất con ong Vò Vẽ là một loài ong đẹp. Mình nó đen bụng có một đường viền vàng sang trọng. Đôi cánh rộng giáng bay khỏe khoắn. Nó lao vút vào không bằng một động tác nhanh nhẹn dứt khoát tạo ra một tiếng vù sảng khoái. Khi nó hút nhụy hoa đuôi cong lên trông vô cùng xinh xắn. Nhưng chớ dại chọc đến nó.

alt align=middle src=http://img.news.zing.vn/img/388/t388354.jpg

alt src=http://c.uploadanh.com/proxy/0/239/5623e27cd25721c4858aed3f3af7f7a4.jpg

 

Người ta bảo  Ong Vò Vẽ gặm gỗ nhào  với nước bọt trộn thành bột và xây tổ. Nước miếng nó khô đi thành keo dính bột loại bột này tương tự như giấy thô. Chỗ nào nhiều nước miếng thì chỗ đó dày chắc bóng loáng có màu sâm sẫm. Nơi nước miếng loãng xốp hơn mỏng hơn thô sần và có màu xám nhạt.

Tôi muốn có một chiếc tổ ong Vò Vẽ bởi vì quá ngưởng mộ tài kiến trúc hội họa của loài Ong. Ong Mật xây tổ dành cho ong Chúa bằng một chất liệu sáp đăc biệt. Thức ăn dành cho ong Chúa cũng đặc biệt và chỉ riêng ong Chúa mới được dùng. Tổ dành cho ong Thợ ong Hút mật cũng riêng biệt. Kiểu dáng riêng biệt chất liệu riêng biệt nhiệm vụ riêng biệt. Ong Vò Vẽ thì kèm theo tài kiến trúc là những nét cọ thần kỳ tạo hiệu ứng mạnh cho người thưởng thức mà trong tranh tài hoa của những họa sĩ lừng danh cũng khó đạt thành.

Bọn trẻ chúng tôi ngày xa vời vợi ( vời vợi bởi vì chúng sẽ không còn ở bất kỳ đâu nữa chúng chỉ nằm trong ký ức. Thật đáng tiếc! ) vẫn lén cha mẹ rủ ngay lùng sục ven sông nơi có những đám mắt mèo mọc dày đặc. (Cây mắt mèo khác với dây mắt meo). Ở đó lúc nào cũng lủng lẳng những “cành” ong Ruồi. Tha hồ bẻ rủ hết ong bằng một bó đuốc rơm ăn mật đến say thì thôi.

Ong Ruồi làm tổ bất kỳ nơi đâu chỉ cần nơi ấy có lùm cây ít người qua lại. Chúng ít khi đốt mà có đốt cũng đau không bằng loài ong khác. Bây giờ gần như không thể tìm ra một tổ ong Ruồi nữa ( vì mật ong Ruồi trở thành loại đặc sản quí hiếm do toàn chất liệu thiên nhiên không phải nuôi. Là thế là ong Ruồi hiền lành đang diệt vong)

Nếu chỉ thế thì vẫn hạnh phúc lắm thay!

Ong Mật một loài ong đã được thuần dưỡng hàng trăm năm vì vậy trong thiên nhiên chúng cũng trở nên rất cảnh giác. Chúng làm tổ trên nhửng cành cây cao hàng  chục mét chon von lắt lẻo. Hoặc trên những vách đá haong vu. Chúng vẫn không thoát. Người đi lùng sục chúng trăm ngàn đi ngày đêm. Họ dùng lưới dày dụng cụ thích hợp bắt không sót một tí vảy nào. Nếu ong có vảy. Họ đem về ong non nấu cháo mật chữa bệnh ong già ngâm rượu bồi bổ. Quá tiện lợi.

Một bữa nọ tôi thấy con ong Vò Vẽ bay trên cành hoa mai ngày tết. Màu đen óng ánh với cái thắt lưng vàng và đôi cánh chấp chới chú ong mới  điêu nghệ làm sao trong lãnh vực thể hiện thẫm mỹ. Tôi đắm đuối đứng nhìn thì có tiếng nói:

Ba ngàn đó em.- Tôi quay lại hỏi.

Cái gì ba ngàn chị. Chị tôi cười tay chỉ con ong.

Đó đó. Nó đó chớ còn gì. Ba ngàn một con bọn săn ong lùng sạch không còn một móng. Con ong này tu bảy kiếp rồi hay sao mà thoát được các kiếp nạn tung tăng dạo xuân đó chớ.

 

Và đây là hình những chú ong Vò Vẽ tương lai chúng nằm xỉn trong các hũ rượu thay cho bay lượn trên bầu trời!

Ôi. Tưởng như thiên nhiên hùng vĩ nhưng không phải. Từng loài một từng chút một từng giờ một không từng giây một thiên nhiên bị bóc gở gặm nhai nuốt  và biến mất khỏi sự sống.

 

 ( Các ảnh tổ ong và hủ ngâm ong copy trên mạng)

More...

TỪ “HIU HIU GIÓ BẤC” ĐẾN “ ĐỒNG CỎ CHÁT” VÀ NHỮNG CON CHỮ “ LẶM LỘI”

By Nguyễn Lâm Cúc

Phần còn lại

Những tác phẩm ký còn lại trong lòng người đọc hôm nay của những tác giả đi trước đa phần là ký về phong cảnh ký về món ăn phố xá ký nhân vật nổi tiếng như các chính khách văn nhân hoặc nghệ sĩ. Riêng mảng ký Thời sự hầu như ít người viết. Ngày nay ký thời sự với những nhân vật phản diện viết được nó người viết phải “ngang tàng” kiểu rễ bần của sông nước Nam Bộ cắm ngược lên trời xanh ngạo nghễ.

Nếu xếp một số  tên tác phẩm của Võ Đắc Danh lại sẽ có những “mật mã” mở xoáy vào nhân tâm như: “ Lấy chồng xa xứ”  thì đến “ Đất và máu”  rồi quay trở lại “Về với đáy sông”  và  “Hàn sĩ lên ngôi vua cá”  “Giữa hai dòng mặn ngọt” để “Chiều chiều ra đứng ngỏ sau” ngóng “ Cổ tích trên đỉnh mồ côi”…Những con chữ lúc này giống như đã được Trì Chú Từ Bi chúng trở nên đạo hạnh hơn trong bàn tay thuần dưỡng của tác giả. Bạn thử mở những “mật chú” kia ra đi vào tác phẩm và sẽ có những thẩm định riêng của mình tôi tin vậy.

 

Nguyễn Ngọc Tư đến với tôi bằng “ Hiu hiu gió bấc”. Cái ngọn gió khiến Hết gạt nước mắt tiễn tốt qua sông trên cuộc cờ người. Tôi không nghĩ như Tư rằng cờ tướng là môn dành cho người quân tử. Với tôi đơn giản đó chỉ là một môn chơi. Ai thích cầm quân mà không có điều kiện “ đánh đấm” thật trong cuộc đời cứ việc ngồi vào bàn cờ tha hồ điều binh khiển tướng. Những kẻ đó khối người chỉ là người thôi chẳng quân tử cũng không tiểu nhân; chẳng anh hùng cũng không hèn toàn diện.  Vả lại thời nay tìm quân tử trong cuộc cờ e còn khó hơn tìm anh hùng chốn thị trường. Không tin bạn thử ra ngỏ mà xem chẳng phải ngoài ngỏ đầy anh hùng đó sao?

Truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư hôm nay đã nhiều tôi đọc xong có cái quên cái nhớ. Nhân vật của Tư cũng nhiều nhưng tôi nhớ Hết. Tôi ghét  giọt nước mắt của Hết. Tôi ghét cuộc cờ không cho con tốt sự lựa chọn nào khác. Điều đó có phải là “số phận” vốn thế hay không? Về tốt luật chơi đã định sẵn. Quyền của anh ở chỗ là thích chơi cờ phải chấp thuận không thì lựa chọn môn chơi khác. Nghĩa là anh có quyền từ chối không chơi. Còn Hết sao lại bằng lòng làm tốt trên bàn cờ và chấp nhận nước đi không bao giờ quay về nhỉ?

Những dòng văn của Tư neo trong đầu tôi dấu móc câu hỏi và cứ thế nó bắt buộc tôi lần theo những trang viết của Tư không ngừng. Tư sẽ làm gì cho các nhân vật của Tư? Sẽ mãi để họ với “ Đời như ý” hay chờ đợi phút “Giao thừa” hay sẽ đi cùng khi đã “ Cuối mùa nhan sắc”…

Tôi lẽo đẽo theo các nhân vật nữ của Nguyễn Ngọc Tư. Tôi lang thang cùng “Giang   Nhớ sông” trong cái đêm trở về hai chị em cùng nghe “Hiện nằm ca sang sảng”. Tôi cũng bẩn thẩn bần thần cùng “ Dì Út Thu Lý” đứng đầu ngỏ trong “Chiều Vắng”…Nguyễn Ngọc Tư là thế hệ sanh ra từ 7X sao cái nhìn lại dằn vặt  nhiều chịu đựng trong tình duyên đôi lứa. Chị Đặng Thị Kim Oanh bạn tôi nói rằng phụ nữ thế hệ 5 X vẫn bị trói buộc hoàn toàn trong tiết hạnh gia phong. Phụ nữ sanh ra trong thập niên sáu mươi của thế kỷ trước nhiều vật vả trước cái mới ào ạt ùa vào đời sống cởi bung mọi quan hệ rằng quí ông thì tha hồ năm thê bảy thiếp chị em chính chuyên thờ mỗi một chồng. Thế hệ sanh từ những năm 70 hay gọi là 7 X bước vào giai đoạn khác hẳn 50 và họ rất mới từ nhận thức đến biểu hiện trong tình cảm luyến ái. Điều này gần như không thấy trong các nhân vật nữ của Nguyễn Ngọc Tư?

Nhiều người thích Nguyễn Ngọc Tư không phải do cốt truyện của chị mà là do giọng văn ngọt lịm chất Nam Bộ dân dã.

Đọc văn Nguyễn Ngọc Tư   đọc ký Võ Đắc Danh khiến tôi thấy đằng sau chữ nghĩa của họ là bóng dáng của những nông dân những con người  lặng lẽ buồn buồn. Họ gợi cho tôi bến phà Cần Thơ nơi lần đầu tôi gặp những chiếc xe đạp  chở khách. Các bác phu xe có lời mời ngọt dẻo như kẹo dừa Bến Tre gò những tấm lưng dài nhẳng trên những chiếc xe đạp có chiều dài như mong ước của họ. Họ cũng gợi  nên Hậu Giang Long Xuyên  nơi đàn sáo bay rợp  dân ca; bầy muỗi dày  vãi trấu nhốn nháo liệng đen mắt mỗi chiều quanh bàn nhậu Tía Hai cậu Út uống  đế Cuốc Lủi do các Chế cất từ gạo  Tám với nước sông Tiền sông Cửu Long. Tía bẻ trái ớt hiểm chấm vào chén  nước mắm ép từ con cá Sặc cắn sựt xong bưng ly rượu tăm sủi lăn tăn dựng đứng ực gọn. Họ cũng gợi trong tôi  hình ảnh những cây bần với bầy rễ khỏe khoắn dựng ngược  lên trời trên bên những bờ sông bờ kênh dày đặc phù sa. Trông chúng ngang ngược ngạo nghễ làm sao. Chúng đầy vẻ thách thức và tự tin. Chúng rất thành công từ khai thiện lập địa cho đến ngày nay trong tư thế giữ đất và chiến thắng mọi cuộc xâm lấn của nước biển.  Nhưng  ngày nay chúng gần như  đã đại bại dưới bàn tay tàn phá con người.

Những dòng chữ mang tư tưởng chỉ có thể đủ mạnh khi chúng được nuôi dưỡng trong triệu triệu trái tim. Ngược lại chúng chỉ là rác. Chẳng phải loài người đang thiếu lương thực thiếu tình cảm thiếu tài nguyên cả khí trời rồi cũng sẽ thiếu chỉ rác là tràn ngập đó sao!

Nếu Võ Đắc Danh thuần dưỡng được con chữ trong ký Nguyễn Ngọc Tư khai thác thành công ngôn ngữ dân dã Nam Bộ thì nhà văn Phan Đình Minh khiến người đọc thú vị bằng những câu chữ mới hoàn toàn hay chí ít là tôi đọc lần đầu trong văn thơ của Anh. Về gió tôi ngất ngây khi đọc dòng này trong một tản văn của Phan Đình Minh: “ những lát gió hòa loãng nắng vẩy lên không khí hội hè…” Ngọn gió gió thoảng gió bão gió nhẹ gió hiu hiu gió buốt gió nhè nhẹ vv. Tôi từng đọc rất nhiều đọc đi đọc lại và khi viết cũng quẩn quanh cùng những chữ gió ấy gõ ra. Nhưng chữ “lát gió”  thì mới quá.  Chưa hết về sau cũng là gió tôi còn bắt gặp những gió khác nữa trong văn Phan Đình Minh: “Gió trộn trạo mơn man lá sấu vung vãi xuống đầu. “Gió quẩn ngang trời”;  “Trời trở hong heo bụi đường làng dệu gió” trong “ Tết lạnh”. Và nói về lạnh trong “Tết lạnh” tôi bắt gặp những con chữ lạ chúng khiến tôi tin chúng vừa chào đời dưới bày tay khối óc của Anh:

Bên ngoài lạnh veo véo muốn bứt vỡ tấm kính cửa nhà”. Trong “Chốn quê”.

“…cái lạnh ngoai ngoải trong ánh mắt những người trồng đào.”

 “Da mặt em dường khô hơn bởi tãi giữa những cơn lạnh 7 - 8 độ hun hút trên đường”.

Ánh mắt cô gái buồn vô vảo. Tôi lom rom và bỗng rùng mình khi nhớ lại mình nênh bênh lúc 4 giờ sáng hôm qua” 

 Hoặc những chữ sau đây:

Giọng bà Hình nghèn nghẹt như thổi gió vào ống tre giọng thằng Quý khậu khẹt ngầu ngò”.

Anh Ứng thập thừng.”

 Hoặc những chữ “giấy thiu múc từng thìa nắng bung biêng thấp cao sương khổ... Không còn nhớ được đã đọc tác phẩm nào của Phan Đình Minh chỉ nhớ chữ rất lạ.

Có những chữ Anh viết tôi không hiểu. Tôi đoán có thể đó là phương ngữ cũng có thể do âm tiết phát âm mà ra. Nhưng có nhiều chữ như chữ “lát gió” tôi tin chắc là do Anh nhào nặn máu thịt mình  mà thành.

Có những chữ khi đứng riêng lẻ chắc nó chưa biểu hiện nghĩa gì thậm chí không có nghĩa như “vô vảo”. Nhưng khi nó đứng trong câu: “Ánh mắt cô gái buồn vô vảo” thì đã khiến tôi hình dung trong mắt cô gái ấy không bắt gặp bóng người không bắt gặp lá bay chim liệng hay bất kỳ thứ gì kể cả ảo ảnh. Nó chỉ còn hiện diện choáng ngợp nỗi buồn. Hay như chữ “ khậu khẹt nó chỉ gợi một âm thanh không có nghĩa gì khi đứng riêng; hoặc chữ “giấy thiu múc từng thìa nắng” chỉ có nghĩa bóng…

Tôi tin kho chữ Việt không ngừng bổ sung nhiều từ mới nhiều chữ mới do thời đại do cuộc sống mang lại để cũng có thể dùng nó chuyển tải lại  hơi thở thời đại và mạch đập cuộc sống. Hy vọng  những con  chữ  “ lặm lội” chào đời của nhà văn Phan Đình Minh  sẽ có ngày cùng đứng trong hàng chữ Việt trên nhiều trang viết.

 

NLC

More...

TỪ “HIU HIU GIÓ BẤC” ĐẾN “ ĐỒNG CỎ CHÁT” VÀ NHỮNG CON CHỮ “ LẶM LỘI”

By Nguyễn Lâm Cúc

NLC

Tình cờ tôi ngồi cùng Phan Đình Minh Nguyễn Ngọc Tư và Võ Đắc Danh trong một bàn tiệc.

Không có gì kỳ cục và bản thể bằng ý nghĩ. Cũng không có gì kỳ diệu tao nhã  bằng ý nghĩ. Trong vài giây ý nghĩ đã có thể đến Nam Cực rồi quay về lục chạn tủ thức ăn bỉu môi chê cái mùi tanh ói xộc ra từ con mực chưa nấu. Ngay liền đó ý nghĩ đã mơn man một nụ cười mà nó đã  cưỡng đoạt xong một cơ thể…Tôi tin chắc ý nghĩ của bất kỳ người nào cũng đều xảy ra tương tự thậm chí xảy liên hồi kỳ trận chỉ là ít ai nói ra họ nghĩ gì.

 Lúc này đây ý nghĩ của tôi là  một tam giác. Tôi kéo một đường nối từ Phan Đình Minh đến Võ Đắc Danh và sang Nguyễn Ngọc Tư. Nối vùng chiêm trũng bên con sông Lai Vu đến đầm lầy đầy bần đước và tầng tầng lớp lớp cỏ rêu đưng lác của U Minh  hạ U Minh thượng Cà Mau; rồi từ đó đường kéo này nghẹo sang những trang viết của họ. Một tam giác hoàn toàn không đồng đều dù có thể xuất hiện những chỗ đồng nhất tôi nghĩ vậy.

Nhà văn Phan Đình Minh từng là chú lính tơ đóng quân ở gần ngôi đền mà Campuchia và Thái lan đang tranh giành. (Sự tranh giành luôn xảy ra cho dù đó là nơi linh thiêng hay chỉ là nơi có hai người.  Ừ mà phải nói rằng càng là nơi linh thiêng thì càng tranh giành quyết liệt vài nơi trên thế giới đang xảy ra như thế trong vài chục năm rồi đủ làm bằng chứng chưa nhỉ?).

Nghe đồn dạo nhà văn Phan Đình Minh đang là lính có khi suốt tháng chỉ làm mỗi nhiệm vụ lang thang đi tìm rau muống đêm về nằm ước sau này mình có truyện ngắn được đọc trên trên Đài Tiếng Nói Việt Nam vào giữa khuya để ông bố nông dân của mình cứ lịm đi vì xúc động nở ruột nở gan tự hào về thằng con từng xì xụp mò cua mò ốc nơi con sông chảy quanh làng. Và  thiên hạ cũng từng xầm xì dạo ấy chàng trai Phan Đình Minh yêu một nữ quân y sau này nàng về công tác ở một phân viện 175 Thủ Đức. Mối tình thơm nồng nàn vị món miến gà và nóng hầm hập những cơn sốt rừng khô héo. Nàng đã lặng lẽ rời đi không một lời từ biệt. Chàng vẫn mong có ngày hội ngộ để thăm hỏi nhau…Sau này nữa khi cuộc chiến Tây Nam tạnh khói Phan Đình Minh đầu quân lực lượng công an và công tác ở Hà Nội.

Võ Đắc Danh và Nguyễn Ngọc Tư  khác hẳn Phan Đình Minh cả hai là con Cà Mau và hao hao như sông nước một màu ( Tất nhiên Nguyễn Ngọc Tư nữ giới trẻ mộc mạc màu da đậm đằm nắng gió hệt như Tư vừa bước từ đồng ruộng vào  vóc dáng bé nhỏ chân đi cùng bước với mèo hoang. Tôi dám chắc nếu ngồi lắng nghe thì có thể nghe tiếng thở dài của nhân vật Tư viết ví dụ như tiếng thở dài của Hết  trong “ Hiu hiu gió bấc” sau lúc tiễn tốt sang sông kế đó là tiếng rớt của thời gian rơi giọt giọt chứ không phải tiếng chân của Tư. Tư có nụ cười nửa thẹn thùng nửa chế riễu mọi sự trên đời tuồng như tất thảy chỉ đáng để cười như thế mới có thể bắt tay thỏa hiệp. Ừ thì thỏa hiệp.

Võ Đắc Danh tất nhiên là ngược phái đối với Nguyễn Ngọc Tư. Anh dong dỏng cao hơi mảnh khảnh một chút về vóc dáng gương mặt phong kín mọi ý nghĩ ngay cả trong đôi mắt cũng không tiết lộ bất kỳ điều gì. Chúng dường như ở một nơi nào quá xa xôi và quá bận bịu với suy tưởng ngẫm ngợi hoặc đang đuổi theo một điều gì có thể nắm giữ được cũng có thể là không ví dụ như chân lý chẳng hạn.

 Võ Đắc Danh thành công bằng các bút ký đẫm tình yêu cuộc sống với  những người thật việc thật tốt đến khó tin như chàng tiều phu Nguyễn Tấn Bông  ở Núi Cấm trong "Cổ tích trên đỉnh mồ côi"; hoặc xấu đến kỳ lạ như Điều  trong “ Đồng cỏ chat” Điều gắn với chị Thiện bằng dọa nổ tung lựu đạn. Hắn bỏ chị Thiện đi dễ dàng còn chị Thiện muốn không liên quan đến hắn nữa bằng pháp luật thì lại vấp núi vấp sông đến tưởng như không làm nổi.

Hầu hết các tác phẩm đã công bố của Võ Đắc Danh là ký một thể loại “gân” trong viết báo. Bởi vì nhân vật trong ký là thực sự việc trong ký là thực nhưng ngôn ngữ phải là văn. Nó cũng phải óng ả chuốt lời chuốt ý mềm mượt. Cũng gợi cảm xúc hỉ nộ ái ố để thương thì thương quéo ruột  mà giận thì cũng phải giận nổ trời; cũng gợi cảnh như vẽ tranh sắc màu đậm nhạt tối sáng phải chỉnh chu vừa ăn ý vừa chuyển được nhịp thời gian chuyển được rộng hẹp của không gian...Muốn viết được ký chuyện đầu tiên là tác giả phải “lặm lội” ( chữ lặm lội tôi đọc lần đầu trong văn của anh Phan Đình Minh. Sẽ trở lại với chữ này ở đoạn sau) đến tận nơi mắt ngó cảnh miệng hỏi chuyện nhân vật đầu óc quan sát ghi nhận và tay thì hý hoáy không ngừng với những tư liệu không thể nào nhớ hết. Đêm về đầu óc lẩn vẩn bên nhân vật có khác nào tương tư tình nhân. Đồng thời phải phân tích sự việc đưa ra  luận điểm để “thương” hoặc để “ghét”... Nhưng muốn làm việc đó phải làm khéo như thể “ tui đâu nói gì đâu”; sự việc hoàn cảnh và con người trong cuộc nói đó chớ. Một chuyến đi vượt hàng trăm cây số tốn vài ba ngày về bằng tay không là chuyện thường ngày ở... ấp. Trên văn đàn Việt Nam người thành danh với thể loại Ký chỉ đếm trên đầu ngón tay như nhà văn Nguyễn Tuân Hoàng Phủ Ngọc Tường... trước đây vài chục năm và nay là Võ Đắc Danh.

( Còn tiếp)

More...

TÔI YÊU NGÀY HAI BỐN THÁNG TƯ

By Nguyễn Lâm Cúc

 NLC

Dăm năm nay gần đây trừ những lúc không thể lên mạng còn nếu đã lên được mà không  “mò’ vào blog Thanh Chung thì giống như khát nước không thể uống. Thèm chết đi được. Hề hề.

Vào Thanh Chung chắc chắn sẽ “thó” được một điều gì đó. Thậm chí còn có thể được thưởng thức “đặc sản bốn phương” mà Chị bất ngờ chiêu đãi một cách hào phóng. Như “CuBa Thiên Đường và Gian khó” bài viết mới nhất của chị khi tôi gõ những dòng chữ này chẳng hạn. Chị đã trình bày về CuBa một cách gần gũi chân thật. Một cái nhìn bình dị không bị méo mó qua bất kỳ lăng kính nào bởi vì chị không có mục đích nào để “mị” người đọc. Một điều bình thường trong thông tin. Nhưng có lẽ quá lâu bị bao bọc bị bủa vây trong những thông tin rập khuôn có mục đích bằng các “sáng tạo chi tiết hoặc cắt xén đoạn khúc” theo ý đồ của tác giả nhóm người  nên tôi và bạn khao khát những dòng thông tin chỉ đơn giản là chụp lại vấn đề một cách trung thực? “Mỗi hộ gia đình một tháng được phân phối vài chiếc đùi gà và hai vỉ trứng. Giá rẻ như cho không. Mua bán thực phẩm ngoài chợ đen bị coi là phạm pháp. Nhiều công chức nhà nước mỗi ngày chỉ ăn một bữa chính vào buổi tối. Bữa sáng gồm vài lát bánh mỳ và một ly cà phê. Bữa cơm trưa được xếp vào hàng “xa xỉ”.” Đoạn viết này của Chị khiến tôi nhớ đến bà Duy mẹ của Bình ở cạnh nhà tôi. Những năm 79 80 của Thế kỷ trước bà Duy buôn hàng chuyến Sài Gòn- Đức Linh và ngược lại. Khi ấy Quản lý thị trường bắt từ hạt đậu xanh đến ký thịt heo. Bà Duy đã bó những ký thịt heo vào đùi vào bụng giả làm người đang có mang để lọt qua các chốt kiểm soát. Bà đã làm thế trong nhọc nhằn đau khổ và cả cảm giác tội lỗi vì phỉ báng thức ăn vì trot cất để thức ăn vào nơi “ô uế” mà người mua có khi dùng làm đồ thờ cúng. Những đồng tiền hổn hển đau đớn đó của bà nuôi Bình thành một ông nhớn ngày hôm nay. Những dòng viết của Thanh Chung cũng gợi tôi nhớ đến một truyện ngắn trong tập “Thời Loạn” của nhà văn Hoàng Đình Quang tôi không nhớ tên truyện không nhớ tên nhân vật chỉ nhớ họ đi qua cửa ngỏ kiểm soát Thị trường ở Long An vào SàiGòn. Anh cán bộ thị trường bắt một soong thịt heo kho với lý do nó quá 5ký cho phép. Người bị bắt năn nỉ khóc lóc trình bày rằng đó là nồi thức ăn mang lên nuôi cha bệnh nằm dài ngày trong bệnh viện Chợ Rẫy. Vì nghèo khó mới phải làm thế cho đỡ tốn kém. Cán bộ vẫn khăng khăng thực thi nhiệm vụ (giá mà ngày nay cán bộ ai ai cũng cứ thẳng mực tàu như thế rạch ròi cương quyết như thế khi thi hành công vụ thì phúc cho đất nước biết mấy) cương quyết bắt giữ nồi thịt kho. Người bị nạn nỗi cáu nói thịt bắt thì bắt nhưng nồi trả lại. ( Hình như ngày đó chưa qui định bắt luôn phương tiện phạm pháp hay sao ấy) vì thế thịt mang đổ ra còn nồi giả cho khổ chủ. Lên xe nhà văn hỏi người mất thịt: Bố anh ốm gì? Anh kia nói bố tôi có ốm đâu. Ai bảo bố tôi ốm? Thì tôi nghe anh nói thế với cán bộ lúc xin nồi thịt. Gã ấy cười hô hố đó là điệp khúc xin xỏ thôi. Nồi thịt ấy là món hàng bỏ mối. Tiếc. Mất cả chục ngày công!

Ôi. Kẻ cắp bà già! Thời thế nó thế. Và có phải thời thế luôn sản sinh ra như thế?

          Hay như đoạn viết sau đây của Chị: “Phía trước tòa nhà “Quyền lợi Mỹ” các bạn Cuba dựng lên 154 cây cột Tượng trưng cho 154 nạn nhân bị khủng bố dưới bàn tay của Mỹ. Vào những ngày văn phòng này cho chạy những dòng chữ điện tử “khiêu khích” kêu gọi tự do dân chủ; Chính quyền Cuba cho kéo lên một rừng cờ đen. Một mặt để che kín những thông điệp do “kẻ thù” đưa ra. Mặt khác những lá cờ đen dài rộng bay phần phật trong gió cũng tạo ra những hiệu ứng tâm lý đặc biệt với cả hai phía.”

Tôi có lẽ đã hàng trăm lần đọc thông tin về đất nước CuBa anh em nhưng đọc bài viết gợi suy nghĩ nhiều là bài của chị Thanh Chung. Tôi tự hỏi sát biên giới với Mỹ sao CuBa lại thiếu thốn lương thực thực phẩm và nghèo khó đến như thế? Trong khi đó về sức vóc con người dân Cuba to cao đâu kém bất kỳ dân tộc lực lưỡng nào trên thế giới? Họ lười biếng đến cùng cực hay cơ chế của đất nước họ trói buộc nhân dân trong cái cơ cực của đạo hạnh thiên đường?

Một bài viết mà sau khi đọc xong khiến bạn phải loay hoay quanh nó nhiều giờ khiến bạn phải cân đong đo   đếm từ những vật phẩm nhỏ nhoi như bó rau lạng thịt đến đất nước và con người thì bài viết ấy dứt khoát phải do một tác giả  có óc quan sát tinh tế tầm nhìn bao quát. Đồng thời tác giả phải có cái "nhãn lực" rất căn cơ với vấn đề con người sống để làm gì? Để mưu cầu hạnh phúc hay chỉ để ăn sống và sống để ăn? Hay để hy sinh hoặc nhận những gì người hy sinh mang lại?

Có rất nhiều người bạn khuyên chị Thanh Chung đừng “cãi nhau” với thinh không nữa. Tôi lại nằm trong số những người thích “mục sở thị” bài viết gọi là “cãi nhau” của Chị. Mỗi khi đọc những bài viết này tôi không khỏi nghĩ thầm Thanh Chung “cãi” như thế chắc ít “thầy cãi” nào dám đứng ra “tay đôi” cùng Chị. Bởi vì vấn đề trong bài viết của Thanh Chung vừa rất cụ thể như “Lượm” của VTV như “ anh Tô” hay như “chuyện thầy Khoa”…nhưng đó cũng là những nổi cộm của tảng băng dư luận về các vấn đề xã hội trong đó sự xuống cấp ý thức văn hóa đạo đức đã làm nhức buốt lòng người. Chị dùng cái chặt chẽ của con mắt nhà Kiểm toán để đo lường sự việc. Dùng cái tâm của người mẹ người chị mà lên tiếng dùng tấm lòng của người thích việc thiện mà san sẻ dùng ngôn từ sắc như dao nặng như đá núi để rạch đôi chia nhỏ vấn đề ra xem xét tỉ mỉ sự sai đúng qua các mặt cắt và có trách nhiệm khi lên tiếng. Tiếng nói của Chị qua các vấn đề trên là tiếng nói thấu tình đạt lý. Vì thế mỗi bài viết về thể loại như vầy thường được báo điện tử website và blog khác đăng tải lại trong đó Quê Choa blog cũng là một trong những nơi rất hay “đồng thanh tương ứng” với Chị.

“Nhân ngày tám tháng ba tôi thiết tha đề nghị bà chủ tịch Hội với tấm lòng bao dung của người bà người mẹ trước những lỗi lầm của con trẻ hãy bổ sung vào các hoạt động kỷ niệm một tiếng nói yêu cầu thực thi công lý cho hai cháu Hằng và Thúy. Xin hãy dừng lại phiên “xử kín” để cho hai cháu được công khai nói hết sự thật trước tòa. Kẻ có tội nhất định phải chịu sự trừng phạt công minh của Pháp luật. Xin trân trọng cảm ơn bà.” Trích trong “ Thư ngỏ gửi Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam”. Nhiều tiếng nói trả lời thư ngỏ này tôi rất tiếc là không có tiếng nói của người nào gọi là người có trách nhiệm vì vậy tôi gọi những bài viết này là “ Cãi nhau với thinh không”

Thanh Chung của tôi cũng thật dịu dàng đây là một bài thơ của Chị:

Tháng tư về rồi anh có nhớ không
Có một người vẫn đợi quà sinh nhật
Nửa trời em - xuân còn lạnh lắm
Đào vừa kịp nở hoa

Tháng tư về thêm một tuổi đi xa
Thêm một tuổi cộng vào miền ký ức
Cóp nhặt yêu thương khát khao hạnh phúc
Đêm chông chênh - hai phía không người

Ve đầu mùa day dứt tháng tư ơi
Điều chưa nói không còn mong nói nữa
Mưa giận dỗi những chiều quay quắt nhớ
Đêm trở mình thêm một tháng tư qua.

New York - tháng 4/2008

 

          Trong bài thơ trên Thanh Chung của tôi như bao người phụ nữ khác khát khao hạnh phúc bình dị bên Anh với những dỗi hờn và thương nhớ. Chông chênh ở phía không bóng người. Thế nhưng Chị cũng là một phụ nữ ít chị em sánh kịp. Vượt qua nhiều cuộc thi nhiều đối thủ để trở thành nhân viên Chương trình nhân đạo của Liên Hiệp Quốc tại Việt Nam rồi thi và trở thành nhân viên tại cơ quan Liêp Hiệp Quốc ở New York đó là việc khó ngoài sức tưởng tượng của tôi và Chị khiến tôi tự hào. Thanh Chung thạo hai ngôn ngữ Pháp và Anh. Chị từng là giáo viên ngoại ngữ tiếng Pháp.

          Sanh ra trong một gia đình nghèo. Bố mẹ là cán bộ kháng chiến. Bố mẹ đều mất sớm. Chị Hương người chị cả trở thành “mẹ” của cô em út Thanh Chung ở cái thời tóc đầy chấy người đầy rận và đói khát từ bát cơm đến hơi ấm yêu thương. Kể một chút để hiểu được con đường Thanh Chung đi qua là một con đường đầy khổ ải muốn vượt phải có một nghị lực hơn người và kiên trì đến khó tin. Vậy mà Thanh Chung đi được đi từng bước và đi vững vàng.

          Tôi nhớ tháng sáu 2010 tại đường Paster SàiGòn trong một gian phòng dành cho cán bộ của Cục Đường thủy chúng tôi nằm bên nhau nói nhiều thứ nói xuyên đêm. Nói từ văn chương sang đến con người. Nói từ các nhân vật lừng lẫy trên Thi đàn Văn đàn đến những cây bút chúng tôi vừa làm quen. Thanh Chung có các ý kiến chuẩn xác về chữ nghĩa có những so sánh khó bác bỏ luận cứ nhân vật và cũng có những nhận định “chết người” Chị nói: Những cây bút nước mình đa phần viết bằng kinh nghiệm sống họ rút hết các kinh nghiệm thì không còn gì nữa. Họ rất ít cơ hội để viết chuyên nghiệp nghĩa là không nghĩ đến các vấn đề cơm áo suốt đời chỉ chăm chắm vào chuyện văn chương và làm việc có giờ giấc chứ không sáng tạo theo cảm hứng như hiện nay có như thế họ mới đào sâu hơn nữa các vấn đề về con người về nhân bản về mưu cầu về ý nghĩa về quyền lợi vv và vv. Chị là một tay nghiện sách. Trong valy túi xách của Chị lúc nào cũng có một quyển sách. Trên chuyến bay từ Mỹ về Việt Nam chị ngấu nghiến xong vài tập truyện ngắn sau chuyển thành quà cho tôi. Từ đó có thể hiểu cái tâm của chị đối với văn chương viết lách.

          Một bài viết ngắn ngủi khó nói đầy đủ về Thanh Chung. Tôi rất thích câu này trong “quà sinh nhật” của nhà văn Phan Đình Min: “ Viết về Thanh Chung thích dừng ở đâu thì dừng” vì nói hết khó mà hết. Vì vậy bài viết này của tôi là một mẩu bánh góp vào chiếc bánh sinh nhật dành tặng Thanh Chung.

          Tôi đã yêu tháng Tư yêu ngày 24 ngày này chỗ tôi ở rực tím những ngọn đuốc hoa bằng lăng chúng gợi nên bao đều tha thiết và chúng nhắc tôi nhớ về người bạn Thanh Chung ấm áp trong ngày sinh của Chị.

 

More...

NGÓNG XA XA

By Nguyễn Lâm Cúc

alt

( Ảnh cóp trên mạng)

NLC

Nếu trái tim tổ quốc Tình yêu

Thì em trót lưu vong biệt xứ

Kẻ tha hương giữa bất đồng ngôn ngữ

Đành ậm ừ ậm ự cho xong

 

Tình yêu ơi đâu biên giới cõi lòng?

Để cắm mốc ranh thương cọc nhớ

Trùng trùng ải tương tư bỏ ngỏ

Sao chẳng thể về ơi hỡi tự do!

 

Hoa bằng lăng dựng tím kinh đô

Vương triều thiết tha buồn và lộng lẩy

Đêm ngả mũ trước ngày vừa thất bại

Và xa xa lụ khụ một hình hài…

 

More...

MÓN GÌ?

By Nguyễn Lâm Cúc

Nguyễn Lâm Cúc

Chuyện cực ngắn

Người mẹ đang ngồi nghĩ vẩn vơ sao người ta  không dám bắn vào quá khứ phát súng lục nhỉ? Nếu quá khứ xứng đáng nhận thì nên bắn lắm chứ? Họ sợ và Họ đã bị đe dọa rằng tương lai bắn vào Họ bằng đại bác? Tương lai ư? Thật không có gì mơ hồ bằng tương lai và con người vốn sợ đến vãi cả linh hồn đó chính là một cái gì mơ hồ?

Mẹ ơi!!!

Thằng bé đang nghịch đồ chơi dưới nền nhà cất tiếng gọi lảnh lót.

Gì ha cưng?

Bất nhân là món gì ha Mẹ?

Người mẹ ngạc nhiên bà nhìn thằng bé chăm chú thử xem có phải nó đang đùa không nhưng thằng bé chỉ cắm cúi lắp lại bánh chiếc xe bằng nhựa nhỏ bằng con bọ hung đã hỏng không có dáng vẻ gì và muốn đùa với mẹ. Là gì hả Mẹ? Nó hỏi lại.

Ai nói với con về món đó?

Kia kìa Mẹ. Thằng bé chỉ về chiếc ti vi đặt giữa phòng. Lúc nảy có một bà xinh đẹp nói rằng cái trường học đã sập làm chết ba học sinh. Kết quả điều tra cho thấy công trình bị rút ruột gây nên tai họa. Bọn người ăn bất nhân. Thế đó Mẹ. Mẹ ơi bất nhân là món gì Mẹ?

Người mẹ bối rối bất nhân là…là…. Phải giải thích làm sao đây nhỉ?

Là gì Mẹ? Thằng bé lại giục rối rít nũng nịu.

Là…là một món ăn không có nhân ở bên trong con à. Này nhé bất là không nhân là nhân ở trong bánh như nhân chiếc bánh bao mẹ hay mua cho con đó. Nghĩa là một món bánh không có nhân như bánh bao không có nhân món này không ngon đâu con à.

Vậy ha Mẹ thế con không nên thử món bất nhân đúng không Mẹ?

Ừ. Đừng thử nó con ạ. Mẹ hy vọng con không bao giờ nếm phải nó.

 

More...

PHÁT TÁN CHẤT GÂY... "HEN"

By Nguyễn Lâm Cúc

( Những món quà tặng nhau như bàn tay  ấm mãi siết bàn tay)

Hẹn với Thanh Chung

      PĐM

       Tôi nhắn với Thanh Chung: “Sinh nhật mỗi nàng xinh xắn Thiền viện anh sẽ viết tặng một bời”. Quân tử nhất ngôn là... hở. Thà rằng đến dịp xoa tay thật ấm trịnh trọng bước tới cầm bàn tay nàng lâu lâu tua vài lời kiến cánh có lẽ ngon nghẻ thuận và thiết thực. Chà “Vài dòng thay quà” này xem chừng hào nhoáng câu hứa lời hứa quá. Ngày tháng trải lúc rảnh rang tôi giơ gang cân món quà thấy rất là nằng nặng nên giờ tính như việc đặt cỗ đám cưới các nhà hàng khách sạn ở Hà nội cứ phải trước năm sáu tháng. Dủi rải viết xong cái “cảm xúc cảm nhận” có lẽ cả tuần. Bấm ngón. Hôm nay 07 tháng 4 sẽ phấn đấu đến cuối tháng sẽ kết đưa lên blogs. Quyết chiếm giải “Món quà sinh nhật sớm” (trước 5 tháng) trong các gói gởi về mừng sự chào đời của cô gái giỏi giang quý hóa vô cùng được “mệnh danh” đầu gúi xứ sông Lấp cầu Rào... Thiền viện.

     Một La mã – Về người.

     “Anh PĐM à?”- Tôi vừa hạ chân chống chiếc xe máy zim Tầu xuống Thanh Chung nhìn thấy. Tôi chìa tay như là muốn bắt tay thủ trưởng (cái thói quen tôi từng phùng má trợn mắt phê đâu đó “động tác kỳ quặc” thế thế mà). Thay vì đợi cái phản xạ tự nhiên TC không hề đưa tay ra mà ngó tôi rất chi là kỹ kỹ từ đầu đến chân bằng cặp kính: Viễn. “Hỳ”. Giải nghĩa cái nhìn dài và xiên như phố Bông Thợ Nhuộm là thế này: “Hơ hơ tưởng bác Minh bộ dạng ông giáo phố huyện cắm thùng giầy đen mõm tròn... hóa vẻ như lão buôn xe - chợ xe máy Phùng Hưng”. “Hì” nữa. Điên quá. Cũng nói thêm lúc ấy tôi vận quần bò áo kẻ buông xòng chân đi cộp thể thao hãng Nike – sản xuất ở nước thứ 3. Hơi bị ngầu và sờ - bo - rờ - tờ. Cuộc hàn huyên gồm: phở bánh Xu xê và một cuốc xe đưa TC ra bến Lương Yên về Hải Phòng. Hôm sau NLC HLB HV tới tấp nhắn tin “Anh thấy TC thế nào?”. “TC đẹp chứ!”. “TC đã hè!”. “Đầu gúi HP ngon nhẩy!”...  và tôi đều trả lời “Hỏi như dở. Bạn bè gặp ai để ý ngắm nghía xoi. Thế nào đã là thế nào”. Và tôi đồng thanh nghe được tiếng “Ừ nhỉ” của 3 cô Thiền viện.

     Có câu chuyện này.

     Quê tôi cắm cạnh sông nhánh gì đó của sông Hồng quành qua. Mà mọm nó không tên. Đoạn vòng làng hõm bụng thành eo nước quẩn lại lặng lại quẩn suốt ngày. Ở đây có vài bè rau muống xanh um lềnh đềnh. Ngọn rau to bò nguyềnh. Bọn trẻ con chúng tôi hay bơi ra hái hàng ôm về luộc. Rau muống sông ăn ngọt và bở nước rau đậm chứ không he nhạt như rau ruộng. Chỗ đê khúc bao quành quành có rặng tre rợp buổi trưa có gió rời rợi buổi chiều. Chiều chiều hay gặp đôi trai gái đẹp ra đây ngắm mây quén mặt trời đỏ lịm thả lệch xuống đồng xa. “Em như ngọn muống bè”- Có lần tôi nghe trộm chàng trai nói với người yêu thế. Ngày đó bé ti tôi không giải nghĩa được câu ví ấy mà chỉ thấy mặt cô gái đỏ nhìm nhịm. Chuyện qua từ thơ ấu tôi lúc quên lúc nhớ nhưng cái vị ngọt muống sông thì vẫn mồn một. Quả thế ai từng sống vùng quê đồng chiêm có mùa nước tràn đê và tận mắt nhìn những bè muống... trôi trôi. Rau muống ngọn dài nổi trên mặt nước quồng sậm. Cấu về luộc rồi tương rồi cá rô đồng rán. Ôi chao ngon!

     Năm ngoái gặp TC. Không hiểu sao tôi đột nhiên nhớ đến câu chuyện đôi trai gái nọ!

     Thôi không liên khúc về cái sự đẹp... quá lại đâm tràn ngôn. Đại để cảm giác lần đầu gặp TC rất chi là rộn ràng ấm áp. Khi nói chuyện càng thấy TC gần gụi. Cũng dễ hiểu bởi tại làm sao chị được nhiều người quý nhiều người có tiếng trong làng văn danh như cồn mến. TC hiểu biết rộng rộng trong kiến thức bởi những năm tháng bôn ba lặm lội học hành nuôi con vất vả mà tự... một mình. TC làm ở cơ quan này nhoánh một cái nhảy sang cơ quan khác. Mà toàn công việc ngược nhau từa tựa như đang ở Viện đo lường Bộ khoa học công nghệ lại vượt  sang bên Bảo tồn nghệ thuật hát chầu văn. Tôi nghe rất kỹ TC kể nhưng giờ chịu không lường chính xác điều èm bô lô ba la trên ôtô hay lúc ăn bánh Xu xê trong cái quán đẹp nhìn ra hồ Ngọc Khánh đường Nguyễn Chí Thanh – Hà Nội. Hừ đại để giờ tôi cũng chẳng biết đích thực TC đã trải công việc gì. TC rất giỏi ngoại ngữ nói tiếng Anh tiếng Pháp thạo tựa ta tợp rượu quê ngon ực. TC siêu nghiệp vụ kế toán. Khá về sử dụng máy vi tính làm tin học; Hình như đồ họa TC cũng khéo... đại loại kể về các chuyên môn của TC phải “rùng”  nhiều trạng từ “rất”. Nếu TC biết thêm nghề mộc biết lợp nhà vá săm xe nữa thì... toàn vẹn lắm Chung ơi. Hu hu!

     Vừa rồi có sự việc.

     “Sau khi nhận được món tiền nhuận bút ngoài dự kiến của báo Tuổi Trẻ Cười mình gọi điện về cho bà chị ruột ở TP Hồ Chí Minh đặt dệt áo ấm cho các em học sinh ở trường tiểu học A Vao (xã A Vao huyện Đakrông Quảng Trị - Hiệu trưởng ông Vinh: 0977041835).

     Chẳng gì đây cũng là “hợp đồng” làm ăn mở hàng cho doanh nghiệp tư nhân của bà chị nên mình “nổ” hơi to: “Chị cứ dệt cho em 100 áo len cho trẻ em từ 8-10 tuổi. Giá cả không quan trọng!”. Chị mình thống nhất quan điểm đã đem tặng từ thiện thì phải đảm bảo chất lượng và sẽ chỉ tính đúng giá nhân công và nguyên liệu. Tính đến hôm nay thì 100 cái áo đã dệt xong. Sang đầu tuần sau chị mình sẽ liên hệ với thầy hiệu trưởng để gửi áo đi. (Vẫn còn kịp rét Nàng Bân!)

     Giá thành mỗi chiếc áo là 60.000. Tiền nhuận bút của mình sau khi trừ thuế còn chưa đầy hai triệu. Bóc ngắn mà cắn lại dài quá. Nhưng chị gái mình và một người bạn cũ đã đồng ý chìa tay cho mình “cắn” he he…”

     Đó là câu chuyện bài viết “Con nhớ tết ở Việt Nam quá” của Thanh Chung gửi đăng báo Tuổi trẻ Cười được nhuận bút… chuyện ra sao phần chữ in nghiêng tôi copy nguyên văn cái entry trong blogs guihuongchogio.vnweblogs.com nói.

     Và “Tuần này mình sẽ vô cùng bận rộn. Dự án “Giày cho trẻ em” đã nhận được nhiều hồi âm tích cực từ bạn bè. Mình còn xin được 8 chiếc máy tính đã qua sử dụng (so với chiếc máy tính bạn mình đang sử dụng ở Cuba thì những “em” này còn “nuột nà” hơn gấp nhiều lần). Mình muốn gửi về cho một ngôi trường nào đó ở miền núi chỉ với hy vọng “xóa nạn mù… bàn phím” cho các cháu học sinh.”- entry Về nhà

     Lại câu chuyện nữa...

     Không cần thêm lời bình về tấm lòng về con người TC gì cả. Kẹo kọ kiếm tiền nuôi hai con nhớn nhao bên xứ người TC vẫn không quên đập ống về thăm người thân bạn bè đều đặn. Hè năm ngoái gần hai tháng trời TC ở chăm sóc bố chồng ốm nặng. Nghe chị kể cảm động lắm. Giữa cái nóng 40 độ C mà mất điện mà một tay quạt một tay đút cơm cho bố... mồ hôi tua nhánh mặt thật chẳng khác gì hình ảnh tôi gặp Hoa Lục Bình cách đây một tháng khi cô chăm mẹ bệnh nặng nằm BV Chợ Rẫy và Cúc – Hó nữa bỏ làm lặn lội mấy trăm cây số cơm nước tắm rửa chăm sóc vết thương mẹ già hơn chín mươi tuổi bị K… trước đây khi đọc văn Thiền viện quen Thiền viện tôi cứ nghĩ các nàng này gia đình mà có chuyện chắc đứng... đọc thơ. Dịu dàng đằm thắm chăm chỉ hi sinh hết thảy vì người thân trước tiên các chị là thế và chỉ thế các chị mới gầy được dáng hình nhân ái sau từng con chữ tác phẩm mình.

     Xin phép mọi người phần “Một La mã” dừng tạm ở đây.

     Hai La mã – về viết

     Cái nổi trội trong các bài viết truyện ngắn hay khả năng “truyền tải thông tin” của TC là tính HOẠT. TC rất dễ dàng viết chính xác ngắn gọn và dí dỏm những gì cần truyền tới độc giả. Hình như đây là việc quen thực hiện của những ai từng làm trong cơ quan người nước ngoài. Cách hành văn văn bản cách nói thể hiện ý tưởng nội hàm truyền đạt trong công việc thường rất đúng logic. Tất cả các thủ pháp gọi là dựng truyện tả sự việc như đồng hiện phép so sánh; câu chuyện này kể về ai? nhân vật định nói muốn gì? những chướng ngại (nội tâm/ ngoại cảnh) ngăn cản gì trong diễn tiến vấn đề? làm cách nào để vượt qua trở ngại về ngôn từ ngữ pháp? nhân chứng đối lập để tạo tính phản biện trong câu chuyện! Điều gì khiến độc giả cảm xúc quan tâm để tạo hiệu quả? cái gì mới mẻ/bất ngờ/ khác biệt trong câu chuyện kia? hướng giải quyết được thoả mãn có nhất thiết phải làm cái kết hậu? chủ đề ý tưởng chính câu chuyện đã nổi bật chưa?.v.v... Tất cả mọi sự gọi nôm na là kỹ năng văn xuôi TC hầu như lắm chắc chị viết tự nhiên và khéo và hình như những khúc mắc cố hữu của người viết là việc “tiết chế” phân phối dữ liệu sao cho hiệu quả ở TC không là vấn đề khó khăn; TC rất hoạt cái gọi là tạo phép biện chứng trong phản biện. Đọc những dòng ở các bài các entry: Đôi găng tay Bí quyết giữ hạnh phúc Động viên anh Tô Bằng tại chức Chết đẹp Sướng - khổ Bảo kiếm… ngắn hay dài vấn đề cá nhân ngẫm ngợi hay những chuyện đang bàn xôm nghị bàn ở quốc hội đều sâu và gợi gây nhiều chú ý quan tâm của mọi người. Đối với những tay viết chuyên luận khá thường dõi các chủ đề TC theo chắc cũng phải ngại. Tôi tỉ mẩn tổng kết trong cái guihuongchogio.vnweblogs.com kể từ bài thơ: Lời con đăng trên blog lúc 21h44 ngày 18 tháng 12 năm 2007 đến bài mới nhất là Về nhà viết 18h57 ngày 05 tháng 4 năm 2011 tất cả TC đã có 510 bài các loại. Nếu tập hợp cứ khoảng 25 bài in một quyển (tôi xin cam đoan entry nào cũng vào tập được) thì TC có thể ra 25 quyển. Con số không hề nhỏ hè. Quan trọng thời gian viết chỉ hơn 3 năm. Nghĩa là trung bình 2 ngày đều như vắt chanh TC có một entry chất lượng.

     Đầu năm 2010 Thiền viện ra tập truyện Tin nhắn một chiều. Cuốn Tin nhắn in chung này đã gây sự chú ý trong đông đảo bạn đọc. Mỗi người mỗi vẻ bốn bông hoa đua khoe sắc và hương. Bình về văn thơ có lúc có loại người nọ cao thấp sắc diện cá tính hơn người kia nhưng xét về dáng về vẻ thì ai cũng mười phân vẹn mười. Tin nhắn một chiều là dấu ấn không thể quên của tình bạn viết sự chia sẻ gắn bó đồng thanh đồng tấu Tứ nữ cô nương. “Nhờ phép mầu một buổi tôi nhận thùng sách gồm mấy chục quyển… và tôi nghĩ trưa nay sẽ đọc một mạch”. Không phải trước đây tôi đọc chậm bởi kén văn mà do lười. Ai tặng sách đầu tiên nghĩ đó là món quà sau là thứ thưởng thức. Tôi cứ khuân trên giá xuống để lần lượt đầu giường thứ tự - những sách “đồn” sách bạn quý sách vì… nể mà đọc. Hàng chục cuốn. Trước khi ngủ tôi quờ tay vớ quyển nào đọc quyển đó nên có cuốn đọc cả tháng mới xong. Thế mà bỏ trưa... vừa đọc vừa ngắm 4 nàng.

------------------

     Hải Phòng thành phố đỏ thắm phượng vĩ. Có thế đất sông và biển và núi. Như Việt Nam thu nhỏ. Ở đấy nhờ địa lý giao thương mặc nhiên sản sinh ra nhiều nam thanh nữ tú. Ở quê thì làm sáng rỡ quê mang chuông đi đâu thì xứng danh người đất cảng. Hải Phòng thường là bến đỗ nỗi niềm chốn về của nhiều văn nghệ sỹ. Tôi không nhiều bạn quý người Hải Phòng đếm trên đầu ngón tay chỉ hai giờ thêm TC.

     Viết về Thanh Chung chắc còn dở dang không hết thích dừng ở đâu thì dừng. Thôi tạm tới đây gọi là có món quà sinh nhật.

     Dậy tôi thong thả pha một ly cà-phê tự thưởng cho mình rồi thảnh thang tựa người lên ghế bật đĩa CD...

                                                                                                    Hà Nội 7/4/2011


More...

PHÁ THỂ THƠ SÁU TÁM

By Nguyễn Lâm Cúc

VÀNG LÊN RAU MUỐNG CŨNG LÊN

alt src=http://phienbancu.tuoitre.vn/tianyon/ImageView.aspx?ThumbnailID=251752

 

Vàng lên rau muống cũng lên

Hai trăm thành rác với nỗi niềm của em

Anh làm gì  đêm từng đêm?

Nằm ôm chân lý hay quấn mền tự do?

Hay anh lửng thửng trong mơ

Cùng cô gái đỏ thí tốt cờ khỏa thân?

 

Chợ trưa mua thăng bán trầm

Con người thì lú tiền âm thầm thêm chân

Cuộc đi nào biết xa gần

Xách về đầy giỏ bấn bần thần anh ơi

Em nghĩ đến những món ruồi

Chiên dòn màu ước nấu khóc cười thành cơm…

 

Ai  đầu cơ lẽ thiệt hơn?

Mà lâu lắm lắm  không tìm đường thăm nhau?

Vàng lên rau muống sang cầu

Thương mâm còn bát canh bầu nằm tơ hơ.

03/04/2011

 NLC thử phá thể  luật thơ cổ điển. Bài thơ này  phá thể thơ sáu tám thành thơ sáu chín xem sao.

More...

LÀM ĐỂ SỐNG

By Nguyễn Lâm Cúc

alt

( Ảnh cóp trên mạng)

Truyện cực ngắn NLC

Thời đại học Tâm khổ như chó. Không còn hơn chó nữa. Thử nhìn con chó kiểng của nhà ông Vệ mà xem nó ngày ba bữa ăn thịt bò khi ốm uống sữa với trứng vịt lộn. Còn chó Bách của chú Tư một con không hạng chó cỏ thôi cũng cơm trắng cá kho mỗi bữa có người  bưng mời đàng hoàng.

Rau muống mọc trong đầm lầy từng dùng để cho không người cắt được cảm ơn bởi họ giúp vệ sinh ao hồ và giúp cho vụ sau rau sinh trưởng tốt hơn sạch hơn. Cũng rau đó giờ trở thành sản phẩm mỗi ngày một giá. Còn Tâm 4 năm đại học giá trị của Tâm từ một triệu rưỡi do gia đình vét cạn kiệt đầu tư thì năm sau  chỉ còn tám trăm. Những năm sau năm sau nữa Tâm học và sống bằng khí trời.

 Là sinh viên trường Nông Lâm. Trường ở ngoài Thủ Đức nên việc làm thêm không nhiều như ở Sài Gòn. Có tháng Tâm đạp xe đạp thừ Thủ Đức lên đường Nguyễn Huệ mần thuê cho công trình đường Hoa tết. Năm chục cây số đi về với một trăm ngàn mỗi ngày nhưng đó là những tháng ngày rực rỡ bởi vì một trăm ngàn là nguồn nước quá dồi dào tưới lên phần đất khô hạn quanh năm quặt quẹo đói khát. Ngày vui không được dài. Hết việc Tâm đi dạy kèm rồi đi bưng bê ở các quán nhưng chẳng trụ nổi với các bạn khác vì họ quần áo chỉnh chu vóc dáng khả ái hơn Tâm. Thất nghiệp Tâm tự nguyện đào đất cho công trình công cộng chỉ để họ cho Tâm bữa cơm.

Rồi Tâm cũng tốt nghiệp. Ra trường Tâm được nhận về một Lâm trường nằm trên núi cao xa xôi. Mẹ Tâm bị bệnh Rối loạn tiền đình. Bệnh không nguy hiểm nhưng cần tiền thuốc thang nhất là bồi bổ. Thứ bảy chủ nhật Tâm đi làm thuê cho các nông dân quanh Lâm trường. Ban đêm Tâm nhận trực thay hoặc đi kiểm tra  rừng cho bất kỳ ai muốn nghỉ để có thêm tiền. Tuy vậy hết cả tháng không một ngày nghỉ Tâm kiếm cũng chưa đến ba triệu bạc. Tâm không uống rượu không hút thuốc lá không cả cà phê để khỏi mắc nợ miệng bất kỳ ai. Tâm lầm lủi và làm quần quật cốt sao mỗi tháng có thể gửi  Mẹ hơn triệu bạc.

Hôm nay nghe mẹ phải nằm viện Tâm về. Người mẹ nhìn đứa con xanh xao gầy gò   hai hố mắt thô lố bà hốt hoảng nói:

Con vất vả lắm ha con?

Dạ…Làm để sống mà Mẹ. Tâm cười xòa nói cho mẹ khuây khỏa.

Không con ơi mẹ thấy con đang làm để chết. Người mẹ đã cố đừng khóc nhưng nước mắt đôi khi lại làm theo lý lẽ riêng của nó.

More...

THƯ CẢM ƠN

By Nguyễn Lâm Cúc

 alt

 

Thưa Quí Anh Chị và Bạn Hữu thân tình

Thân Mẫu của Nguyễn Lâm Cúc vừa từ trần.

Trong thời gian đó NLC đã nhận được rất nhiều từ Quý Anh Chị Bạn Hữu đã thăm viếng gọi điện gửi thư giúp đỡ bằng nhiều hình thức cầu nguyện tiễn đưa Cụ về nơi an nghỉ cuối cùng. Nguyễn Lâm Cúc vô cùng cảm kích thành kính cảm ơn và cầu nguyện ơn lành bảo trợ  Quí Anh Chị Bạn Hữu thân thiết luôn được an lành mạnh khỏe.

NLC

 

More...