Blogger Chung NY- Bài viết của anh Vũ Duy Mẫn

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Blogger Chung NY



Vũ Duy Mẫn

Chủ nhật tuần trước nói chuyện điện thoại với anh bạn anh hỏi có biết ai là Thanh Chung. Cô ấy viết blog hay ghê. Mình nói đấy là người anh đã từng gặp rồi. Anh bảo: "Ấn tượng lắm."

Chị Thanh Chung là Trợ lý Kiểm toán Quỹ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc ở New York. Không chỉ làm việc giỏi chị một tay lo tất việc nhà rất chu đáo và tháo vát làm thơ giỏi viết văn hay vậy mà chưa bận đủ vẫn còn đi học cao học rồi làm đủ thứ giúp bạn bè người thân thật nhiệt tình. Chị là blogger được nhiều người biết tới giao du rộng rất dễ mến. Những bài thơ mẩu chuyện chị viết thường nhẹ nhàng tinh tế sâu sắc nhiều thứ rất đời thường có thể dùng để dạy trẻ biết yêu biết ghét biết đúng biết sai mà ai đọc cũng thích và thấy có ý nghĩa.

Xin giới thiệu hai bài viết trên blog của chị http://guihuongchogio.vnweblogs.com/.

Bài "Cho Một Ngày Sinh" chị viết như thơ nhà văn Bùi Ngọc Tấn khen là quá hay.

*

CHẤP NHẬN SỰ KHÁC BIỆT

Thanh Chung

Chị bạn đồng nghiệp tôi người Myanmar nuôi con một mình. Thằng bé mười bảy tuổi từ nhỏ đã theo mẹ đi nhiều nước trên thế giới. Đến năm mười bốn tuổi thì sang Mỹ. Gà trống choai gặp văn hoá Mỹ thì đâm ra mê mẩn nhạc Rap. Đi làm thì thôi về đến nhà đầu óc chị cứ căng lên bởi những âm thanh giậm dựt nói không ra nói hát chẳng ra hát. Đất chẳng chịu trời thì trời chịu đất. Chị ngồi nghe cùng con và nhờ thằng bé giảng giải niềm say mê của nó. Cuối cùng chị nói với tôi nhờ nghe được nhạc Rap mà chị và con trai đã tìm được tiếng nói chung.

Những năm thuộc thập kỷ 70 80 của thế kỷ trước đoàn viên thanh niên chúng tôi được huy động làm thanh niên cờ đỏ - đứng chặn các góc phố để rạch quần ống bé cắt quần ống loe và đi một đường tông-đơ từ trán ra tận sau gáy với những ai để tóc dài quá 3cm. Sự khác biệt du nhập từ đám sinh viên du học nước ngoài hoặc còn "rơi rớt" lại từ trước năm 75 đã không được những người chỉ quen mặc áo quần đồng phục chấp nhận.

Hai ba chục năm về trước những người đang yêu chở nhau trên chiếc xe đạp cà tàng mà vòng tay ôm eo thường bị coi là "thiếu đứng đắn". Nhưng những kẻ "cấp tiến" vẫn cứ ôm nhau. Những kẻ bảo thủ như tôi vẫn chỉ dám thỉnh thoảng chạm vào thắt lưng người phía trước. Bây giờ ngẫm lại nếu không có họ vượt lên dư luận thì lứa tuổi chúng tôi bây giờ vợ chồng chắc vẫn chẳng dám khoác tay nhau đi trên đường phố.

Anh bạn vong niên mà tôi hằng kính trọng hay nói xã hội muốn phát triển mọi người sống trong đó phải biết chấp nhận sự khác biệt.

Đọc thơ Vi Thuỳ Linh nhiều khi tôi chẳng hiểu. Nhưng thỉnh thoảng cũng "rón rén" đọc một hai câu biết đâu sẽ đến lúc thơ chẳng cần có vần.

Gặp trên blog những bạn trẻ gọi "bạn" xưng "tôi" tuốt tuột với mọi lứa tuổi định cáu. Rồi lại nghĩ đấy cũng là sự khác biệt. Có thể nửa thế kỷ nữa tiếng Việt hiện đại chỉ còn "You" và "Me" như tiếng Anh. Họ sẽ được ghi công là những người đi trước (!) Mình sẽ được quyền tự hào đã không là hòn đá ngáng đường bánh xe lịch sử (!)

Có lần tôi ngỡ mình là lính cứu hoả nhưng ngộ ra thuốc chữa cháy đã quá hạn không còn tác dụng. Sau đám cháy mỗi người rút ra được một vài điều cho mình và xã hội blog nhích thêm một bước về phía văn minh: chấp nhận sự khác biệt của nhau để cùng tồn tại và phát triển.

Thầy tôi dạy muốn hiểu ai nên đặt mình vào hoàn cảnh của người đó. Mỗi lần định "hậm hực" trước một sự khác biệt tôi lại cố gắng nhớ đến lời thầy để tìm được sự bằng an cho mình.

*

CHO MỘT NGÀY SINH

Thanh Chung

Như Grandet ky cóp mỗi đồng xu. Tôi nhặt nhạnh buồn vui cất vào ký ức. Đau đáy vực. Thấy đời mong manh.

Tuổi thơ tôi là đói nghèo chiến tranh. Giấc ngủ vụn trong tiếng còi báo động. Hố bom trước nhà. Những thi thể cháy đen không còn nguyên vẹn. Sơ tán - chiều -  khóc nhớ mẹ xa.

Tuổi thơ tôi mẹ cuốn dải tang cha. Tóc mẹ quá xanh. Hai chữ mồ côi tôi còn chưa kịp hiểu. Tay hằn vết những tháng ngày cơ cực. Tôi hoá "cụ non" từ thuở lên mười.

Tuổi trẻ tôi - nhát dao cứa một thời. Hơn nửa lớp chen tàu về phương Bắc. Những cuộc tình đầu đẫm trong nước mắt. Lưu bút hồn nhiên không mảy may thù hận. Chẳng biết có ai bắn lại bạn bè mình.

Những năm tháng sinh viên. Cái đói theo vào trong giấc ngủ. Khản giọng cãi nhau: Trịnh Công Sơn Olga Bec-gôn; Thép đã tôi; Những người khốn khổ... Đêm hội diễn lộng lẫy vai ông hoàng bà chúa. Bài thơ tình trong veo.

Có một thời hình như ta yêu nhau. Hạnh phúc như giọt sương lặn trong ao nước mắt. Mất mát chợt cười đang vui chợt khóc. Chạm vào nỗi cô đơn rất thật. Chông chênh quá nửa đời người.

Tháng tư mẹ sinh ra tôi. Tháng tư mẹ theo cha đi về miền cực lạc. Hình như mình đang khóc. Cho một ngày sinh./.

More...

MĨ TỤC- TRỘM TỪ BLOG ANH VŨ DUY MẪN

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Mĩ Tục

(Ảnh coppy trên mạng)

Tạp bút của Phạm Lưu Vũ


Lời bàn của Lê Anh Hoài: Nhìn mây nhìn gió nhìn hoa mà ngộ đạo thì xưa nay đã nhiều. Song nhìn Cứt mà ngộ đạo thì đây mới có một. Mà ngộ thật sự! Ai cũng phải tâm phục khẩu phục Cứt.

Triết lý về Cứt là triết lý về cái Tận Cùng. Cái Tận Cùng chẳng phải là Sự Thật sao? Đưa Cứt lên bàn thờ chẳng phải việc ngược đời? Làm cho cái bẩn thỉu lại thành thanh cao đến thế Phạm Lưu Vũ tiên sinh quả là tài.

*

"Mĩ tục" là tục... của Mĩ (thơ Lý Đợi)

Câu chuyện này rút trong ghi chép của một khách du lịch.

Cụ Cả Lễ người cao tuổi nhất làng Kinh vốn được coi là một bộ bách khoa toàn thư sống của cả làng. Khách nghe tiếng tìm đến cụ như tìm đến một địa chỉ văn hoá cuối cùng còn sót lại. Chờ cho cụ an tọa khách lễ phép cất tiếng hỏi:

"Làng ta vẫn giữ truyền thống là một làng văn hiến đấy chứ thưa cụ?"

Cụ Cả Lễ râu tóc bạc trắng như một ông tiên ngước đôi mắt kỉ hà nhìn khách hồi lâu đoạn chậm rãi trả lời:

"Việc ấy anh đi mà hỏi ông chủ tịch. Lão đây không dám giả nhời."

Khách thoáng ngạc nhiên bèn chuyển sang đề tài khác:

"Nghe nói cụ biết rất nhiều sự tích của làng...?"

Cụ Cả Lễ vẫn chậm rãi đôi mắt nhìn xa xăm tận đâu đâu:

"Cái đó tuỳ duyên thôi. Sự tích cũng tuỳ duyên mà có..."

Cụ vừa nói đến đấy thì có đứa cháu chạy đến xin cụ chùm chìa khóa nhà xí để đi... ị. Khách ngạc nhiên quá bèn hỏi ngay:

"Nhà xí mà cũng phải khoá ư thưa cụ?"

"Ấy đấy cái "duyên" nó đến rồi đấy - cụ Cả Lễ bảo khách - Phải khoá chứ. Thậm chí phải bí mật để đề phòng kẻ xấu ăn trộm. Làng này có tục đi ỉa phải giấu cứt. Người đi nhiều như anh mà cũng chưa bao giờ nghe nói đến hay sao?"

Đến đây thì khách kinh ngạc thật sự. Chẳng lẽ làng này là truyền nhân của... giống mèo cả hay sao mà lại có cái "tục" kì lạ như vậy. Té ra cái gì cũng có sự tích của nó cả. Sau đây là câu chuyện kể của cụ Cả Lễ:

Kể rằng thiền sư Căng Lulu vốn người làng Kinh tên tục gọi là Ngục Văn hồi bấy giờ làng này còn có họ Ngục. Căng Lulu là pháp hiệu. Ngài xuất thân trong một gia đình trưởng giả. Bình sinh lúc nào cũng xe ngựa rình rang tấp nập kẻ hầu người hạ ngày ngày toàn ăn thịt cá lại hưởng không thiếu gì lạc thú trên đời. Bỗng một hôm thời thế đổi thay gia tài dần dần khánh kiệt kẻ hầu người hạ bỏ đi hết cả. Từ đó chỉ còn biết ăn rau cỏ qua ngày. Ngục Văn phẫn chí bèn bỏ làng ra đi sang tận bên Tàu tìm đến thiền sư Triều Châu xin học đạo. Các đệ tử của sư thấy Ngục Văn toàn thân tróc ghẻ người ngợm hôi hám có ý không ưa xui sư đuổi đi. Sư nói:

"Cứ gì hôi hám. Hễ có duyên thì khắc ngộ được đạo"

Các đệ tử hỏi vậy Ngục Văn có duyên gì? Sư đáp:

"Duyên đọc được bụng dạ của kẻ khác"

Rồi cho xuống tóc đặt pháp hiệu là Căng Lulu. Song mấy năm trời không thấy sư nhìn ngó gì đến cũng không hề giảng cho một câu chỉ cho phép cắp tráp theo hầu như một chú tiểu. Một hôm thầy trò đang đi đường Căng Lulu chợt nhìn thấy một con trâu đang ỉa bãi phân to tướng trong lòng bỗng nổi tâm cơ bèn buột miệng hỏi:

"Thưa... Phật pháp là cái gì vậy?"

Sư hỏi lại:

"Ngày trước ngươi toàn ăn thịt cá vậy ngươi ỉa ra cái gì?"

"Ỉa ra cứt" - Căng Lulu trả lời ngay.

"Thế lúc chỉ ăn rau cỏ ngươi ỉa ra cái gì?" - Sư hỏi tiếp.

"Cũng... cứt" - Căng Lulu ngập ngừng.

"Pháp đấy! pháp đấy" - Sư nói liền hai tiếng.

Căng Lulu hoát nhiên đại ngộ.

Tự bấy giờ các quán đều thông bốn tướng hợp một trí huệ rực rỡ Căng Lulu trở thành thiền sư. Ngài bèn tìm về làng cũ lập một chiếc am nhỏ ở đầu làng hàng ngày đọc kinh thiền định... rồi "hoá" ngay tại đó. Lâu dần cỏ dại trùm kín nơi có chiếc am của thiền sư trở thành hoang phế. Một hôm có anh đánh dậm đi qua bỗng nổi cơn đau bụng bèn chui vào giữa chỗ ấy ỉa một bãi. Tối hôm đó về nhà đang ngủ anh đánh dậm bỗng thấy một bóng người bước vào nhà bảo:

"Ngươi sắp bị mọc một khối u ở trong bụng mà chết. Hãy uống một bát nước ở cái giếng chỗ ta thì sẽ khỏi..."

Anh đánh dậm không tin bèn hỏi lại:

"Làm sao ông biết?"

"Xem cứt ngươi ta biết" - bóng người kia trả lời. Nói xong biến mất.

Anh đánh dậm toát mồ hôi giật mình tỉnh dậy. Hoá ra một giấc mơ. Chợt nhớ đến việc ỉa bậy lúc ban ngày anh chàng trong bụng cũng thấy hơi hoảng song vẫn nửa tin nửa ngờ. Khoảng tháng sau anh ta cảm thấy có cục gì cứ chướng lên giữa bụng ăn uống không tiêu được. Cái cục cứ lớn dần lớn dần đến nỗi bụng trương phềnh lên cứng ngắc từ đó chỉ còn nằm một chỗ không đi lại được nữa. Vợ con anh ta bán cả đồ đạc lợn gà mời hết thầy thuốc này đến thầy thuốc khác. Song ai cũng lắc đầu nhất loạt bảo anh chàng sắp chầu ông bà ông vải đến nơi.

Về phần anh đánh dậm từ khi bị mọc cái u trong bụng thì biết rằng mình đã ỉa bậy vào chỗ thiêng nên bị thánh vật. Vì thế cứ cắn răng chịu đựng không dám nói cho vợ con biết. Bấy giờ mười phần đã chết đến chín rưỡi anh ta mới phều phào kể lại cho vợ nghe về giấc mơ hôm trước. Người vợ nghe xong lập tức tìm đến chỗ đã từng có cái am. Phát cây vạch cỏ mãi quả nhiên có một cái giếng nhỏ sâu hút nước trong vắt. Bèn múc đại một bát đem về cho chồng uống. Cũng chỉ là cầu may thế thôi. Không ngờ bát nước quả nhiên hiệu nghiệm thật. Anh chồng uống vào đến đâu thì bụng réo ùng ục đến đấy. Rồi cái khối u cứ xẹp dần. Ba ngày sau hết hẳn lại đi lại được như thường.

Câu chuyện của anh đánh dậm chẳng mấy chốc loang ra khắp làng. Dân làng cho rằng vị thiền sư ngày trước của làng mình thế là đã hiển linh bèn bàn nhau kẻ góp công người góp của làm một ngôi đền tại ngay chỗ đó gọi là đền "Cứt". Thật là một cái tên độc nhất vô nhị trên thế gian này.

Tại sao lại có cái tên xấu xí như thế?

Nguyên các cụ ngày trước truyền rằng đền ấy thiêng lắm cầu gì được nấy. Có điều đồ cúng không dùng thứ gì khác ngoài... cứt. Ai có bệnh cứ mang một đĩa cứt của mình tới múc một bát nước ở cái giếng ấy đem để cả hai thứ bên cạnh nhau trên bàn thờ rồi thắp hương khấn vái. Đợi cho cháy hết hương đem bát nước về mà uống thì bách bệnh tiêu tan. Ngôi đền từ đó nổi tiếng người thiên hạ lũ lượt tìm đến...

Song điều kì diệu nhất của ngôi đền là những người đến cúng cứt không những khỏi bệnh mà tất cả những gì vốn giấu kín trong bụng xưa nay đều bất ngờ ứng vào miệng thiên hạ mà lộ ra hết cả. Người lương thiện thì chẳng sao bởi chẳng có gì mờ ám phải giấu diếm. Song đối với những kẻ lưu manh bất lương những kẻ chuyên nghề bịp bợm thì đó quả là một đại họa. Xưa nay con người ta cứ tưởng sự thật một khi đã được giấu trong bụng thì sẽ kín như bưng đời đời. Ai dè hàng ngày nó vẫn theo đường bài tiết mà chuồn ngoài. Thế là cùng với sự chữa khỏi bệnh là khối sự thật bị phơi bày khối mặt nạ bị rơi tuột. Khối kẻ khoác áo đạo đức té ra lưu manh khối vị phụ mẫu chi dân té ra phường bất lương gian ác... Vả lại con người ta mấy ai không hề có chút gì mờ ám trong lòng... Vì thế người tìm đến chữa bệnh cứ thưa dần thưa dần. Có kẻ thà chết chứ nhất định không chịu mang cứt đến cầu cúng.

Thế rồi lại sinh ra cái nghề ăn trộm cứt mang đến đền để vạch những chỗ xấu của nhau. Kẻ trên người dưới đồng liêu đồng nghiệp hàng xóm láng giềng... rồi thì cả cha con chồng vợ... cứ gọi là loạn cả lên. Cứt té ra lại là chỗ dễ làm bại lộ chân tướng nhất. Người vùng này có tục giấu cứt kể từ hồi đó. Ai cũng lo phòng xa bởi biết đâu đấy dẫu mình không tự mang cứt đến cầu song nhỡ có kẻ khác lấy trộm mang đến cúng thì bao nhiêu điều giấu diếm của mình cũng sẽ bị phơi bày cho thiên hạ biết hết. Mới hay cái gọi là sự thật hoá ra lại là thứ mà con người ta luôn luôn khiếp sợ. Vì thế giấu cứt mới nhanh chóng trở thành một cái tục của cả vùng này. Giấu cứt đồng nghĩa với giấu sự thật...

Dù sao thì sự hiện diện của ngôi đền cũng là điều cảnh báo đối với những kẻ rắp tâm làm điều xấu. Làng Kinh từ đó ít hẳn sự dối trá bịp bợm. Trẻ con được cha mẹ theo dõi rèn cặp trở nên ngoan ngoãn biết lễ phép với người lớn. Người lớn đối xử với nhau thân ái chân tình không dám hại nhau vì biết sự thật trong bụng sớm muộn gì cũng sẽ thoát ra bên ngoài. Làng Kinh có tiếng là một làng văn hiến từ đấy...

"Thế cái đền ấy bây giờ có còn không thưa cụ?" - Khách hỏi.

"Phá rồi - cụ Cả Lễ trả lời - Phá trước tiên. Sau đó mới phá đến đình chùa. Phá từ cái hồi bắt đầu phong trào Hợp tác hoá nông nghiệp kia."

Khách ngẩn người ra tiếc rẻ. Hồi lâu lại hỏi:

"Phá đền phá đình rồi thì có ảnh hưởng gì đến văn hiến của làng không có làm cho sự dối trá càng tha hồ hoành hành không thưa cụ?".

"Việc ấy anh đi mà hỏi ông chủ tịch - cụ Cả Lễ vẫn từ chối khéo - lão đây chỉ biết nói với anh rằng cái tục giấu cứt thì không những vẫn còn mà ngày nay người ta còn giấu kĩ hơn trước..."

Rời khỏi nhà cụ Cả Lễ khách lên xe tìm đến nhà ông chủ tịch. Vừa chạy được một quãng khách dừng xe hỏi thăm một thằng bé đang đứng thổi bong bóng bên cạnh đường lối vào nhà ông chủ tịch. Thằng bé trợn mắt nhìn khách một cái rồi ngoảnh đi mồm nói:

"Đéo biết!"

Đành phải đi một quãng nữa bỗng có một chiếc xe đạp nằm chỏng chơ giữa đường. Khách vội vàng đạp phanh gấp. Vừa bước ra khỏi ô tô định dẹp nó sang bên cạnh để lấy đường đi thì nghe một giọng nói gằn từng tiếng:

"Mày mà động vào cái xe đạp của ông thì ông choảng cho vỡ kính."

Khách giật mình hướng về phía có tiếng nói. Thấy một gã trung niên đang đứng lấp ló trước cửa một ngôi quán lá đôi mắt gã vằn đỏ một tay lăm lăm cục đá to tướng.

Tiến thoái lưỡng nan khách đành phải xuống nước thương lượng. Kết quả phải chi mấy đồng tiền rượu cho gã mới đi qua được...

Chạy một quãng nữa thì gặp ngã ba. Bỗng nghe đánh "bép" một cái. Thì ra khách mải suy nghĩ về sự việc vừa rồi không để ý ngay giữa ngã ba có bãi cứt trâu nên đã để xe trườn qua. Ngay lập tức một người đàn bà từ trong ngõ gần đấy xông ra tóm lấy đầu xe tru tréo:

"Ông này đéo có mắt hay sao? Bãi cứt trâu người ta đã cắm cành lá đánh dấu chủ quyền cẩn thận rồi. Vậy mà còn để cho xe trườn qua làm tan nát cả. Ối làng nước ôi là làng nước ôi. Ra mà xem đây này. Có khổ thân tôi không cơ chứ..."

Khách hoảng quá vội vàng móc bóp đền bãi cứt trâu...

Lại chạy tiếp một quãng nữa. Phía trước có một đôi nam nữ đang bá vai nhau vừa đi vừa véo ngực véo đùi nhau nói cười ngả ngớn. Khách buộc phải chạy xe từ từ vừa chạy vừa nhấn chuông. Đôi nam nữ kia dường như không thèm để ý. Mãi đến khi mũi ô tô gần sát đến nơi cả hai mới uể oải đứng né sang một bên. Xe vừa chạy tới gã thanh niên thò mặt vào sát cửa xe quát với theo:

"Còi còi cái con mẹ mày à..."

Rốt cuộc khách cũng tìm được tới nhà ông chủ tịch. Ngay lập tức nghe ông ta luyến thoắng:

"Làng này năm nào cũng điển hình tiên tiến đấy ông ạ. Từ sản xuất đến văn hoá y tế giáo dục... đéo làng nào bằng làng này. Đây ông xem nào bằng khen nào giấy khen của huyện của tỉnh... Đang "phấn đấu" để được phong danh hiệu... "Anh hùng thời kì Đổi Mới..."

Cuối tháng 6 năm 2007

Nguồn: http://phamluuvu

More...

SỢ!

By Nguyễn Lâm Cúc


(ảnh coppy trên mạng)


Truyện ngắn Nguyễn Lâm Cúc


Cơn mưa giông đầy chớp giật đã lôi Mai dậy sớm. Dọn dẹp nhà xong Mai lập tức đi làm để tránh một cơn mưa khác đang vần vũ ở phía tây.

            Ghé quán bánh mì mua bữa sáng. Con bé bán bánh hết sức lơ đểnh. Ngày nào Mai cũng mua nhưng ngày nào cũng phải hét qua tấm kính chắn tủ bánh của nó câu đừng chan nước thịt đừng bỏ ớt và nhớ rắc một ít muối tiêu.

            Hôm nay Mai mua hai ổ bánh mì. Sớm thế này chị Liểu chắc chưa đổi ca trực. Mai chưa thấy ai khổ như chị Liểu. Mà cũng chưa thấy ai có cái kiểu khổ lạ đời như chị Liểu. Chị đã làm qua không biết bao nhiêu nghề nhưng nghề nào sau một thời gian cũng làm cho gia tài vốn đã khốn khó của chị teo tóp thêm. Thời kỳ chị làm thợ chụp ảnh có ngày chị chạy sô bốn năm đám cưới. Thời ấy người ta đồn  chỉ cần chụp mươi kiểu ảnh trong một ngày là đủ sống chị hành nghề  đắt khách vậy mà sau 4 năm phải bán luôn căn nhà mình đang ở mới trang trải được nợ nần dan díu.

             Mất nhà chị Liểu với thằng Thịnh đến thuê căn nhà bỏ không ở ngả tư Ba Nghĩa. Thấy hai mẹ con bơ phờ gia chủ cho ở nhờ còn cho mượn một mớ bàn ghế để chị Liểu mở quán cháo lòng tiết canh. Hàng của chị đông khách lúc nào đi ngang qua Mai cũng thấy có người đang ăn nhậu. Nhưng ít lâu sau chị không thể lấy rượu lấy thịt vì đã không trả được tiền nợ cứ chồng lên mỗi ngày một cao.

            Chị Liểu quay lại Hợp tác xã làm nhân viên hợp đồng. Cứ như số mệnh đã vận chị vào cái nơi cũng đang thoi thóp tính từng ngày tồn tại này. Chị Liểu nhận chân dọn dẹp vệ sinh lương tháng tám trăm ngàn. Sau này thằng Thịnh được nhận làm bảo vệ nữa lương hai mẹ con ngót ngét cũng được gần hai triệu một tháng. Ở thị trấn nửa quê nửa chợ này với số tiền đó khéo tằn tiện thì cũng sống được. Nhưng thằng Thịnh bỏ học đi long nhong chơi bời rồi cưới vợ khi mới hai mươi tuổi. Vài ba tháng sau vợ Thịnh đã sanh một đứa con gái. Chị Liểu vay nợ để mua căn nhà tuốt ngoài bờ ruộng rồi vay tiếp tiền cưới vợ cho con trai. Rồi nợ tín dụng nợ nóng nợ lạnh vì vay bên này trả bên kia vì nợ mẹ đẻ ra nợ con. Hai triệu đồng lương vừa đủ trả tiền góp với tiền lãi. Bốn miệng ăn luôn luôn khao khát được no trong căn nhà nhiều cau có ít tiếng cười của gia đình chị.

            Thằng Thịnh kiếm được việc đóng gạch ở lò gạch Sâm Núi. Ngày không mưa vừa đóng vừa phơi được đâu chừng một trăm ngàn. Ngày mưa có khi chẳng được đồng nào. Đổ qua sớt lại cũng chỉ kiếm ngày vài ba chục ngàn lo mắm muối gạo cháo qua loa.

            Từ ngày thằng Thịnh đi làm gạch đêm về không đủ sức đi trực bảo vệ chị Liểu kiêm luôn chân bảo vệ của con. Vậy là gần như ngày đêm chị Liểu lúc nào cũng có mặt tại nơi làm việc. Tới bữa chị Liểu vừa húp mì tôm vừa xem phim Tàu. Người chị gầy rộc vàng ệch.

Mai đến nơi làm việc rất sớm. Đưa cho chị Liểu ổ bánh mì liếc một phát Mai biết ngoài chị Liểu đơn vị không còn ai. Vừa lúc đó chị Bảy Chủ nhiệm xuất hiện. Chị Bảy nói đến sớm lấy tài liệu đi họp. Khi ngang qua chỗ Mai đang ngồi chị Bảy  hỏi.

-Đêm qua cậu Bưởi có lên trực máy nổ không chị Liểu.

-Ơ...có trực. Bưởi vừa về...đó chị

Khi chị Bảy đi rồi Mai  nổi nóng sao chị lại nói Bưởi có trực đêm qua hả? Sao chị cứ làm thay cho người khác mãi thế. Em biết từ lâu rồi chẳng có thằng Hiếu chú Hai thằng Phước trực ca nào cả. Tất tần tật đều là chị. Chạy máy nổ coi lò ấp trứng theo dõi bệnh cho gà...Chị làm hết. Tại sao chị phải làm như vậy. Chị chưa đủ khổ hay sao?

-Kệ. Tội nghiệp mấy chú ấy họ bận việc nhà. Với lại dù sao chị cũng trực và làm ở đây súôt ngày đêm rồi sẵn chị làm thay họ luôn.-Chị Liểu phân trần

- Chị làm thay họ nhưng lương họ có cho chị lãnh thay không? Họ lãnh lương đủ. Họ lãnh lương thì họ phải làm việc. Đâu có cái kiểu chị làm người khác lãnh lương chứ?

-Thôi. Kệ đi mà Mai. Chị không làm dùm họ chị sợ họ bị kiểm điểm bị rầy rà. Mà rầy rà ai cũng phiền.

- Chị lúc nào cũng sợ. Chị từng trót lỡ với ba thằng Thịnh rồi do sợ tai tiếng mà co rúm người lại cho khô héo cả đời. Chị đâu có sống từ khi có thằng Thịnh chị đã chết chị biết chưa?Tai tiếng là cái gì mà ghê gớm vậy? Chị đã sợ cả đời. Người ta nợ tiền chụp hình chị cũng sợ không dám đến phải bán nhà trang trải. Chị sợ nên mở quán họ ăn nhậu đã rồi  phủi đít chị cũng không dám réo tên đòi nợ phải đi vay ngân hàng mà trả đầu này đầu kia. Cái gì chị cũng sợ nhưng thằng Thịnh thất học chị đói thắt rụôt nhịn thèm quanh năm thì chị không sợ. Sao chị có thể thương người khác nể nang người ta là lại ác với chính mình như vậy. Hả?

Mai đã hét lên. Mai nói tầm bậy tầm bạ như một người lên cơn điên. Chị Liểu cũng hét lên. Chị Liểu ném ổ bánh mì Mai mua cho chị vứt vào sọt rác. Trước đó chị ném vào Mai tất thảy những lời thóa mạ mà  chị có thể nghĩ ra.

Sau cuộc cãi vả giữa Mai với chị Liểu chị Liểu không còn đón nhận những bữa ăn Mai mang theo để chia sẻ nữa. Đơn vị vẫn vậy. Chị Bảy thỉnh thoảng mới lướt qua vài chục phút. Bưởi Phước Hạnh vẫn không trực đêm không đi làm đầy đủ. Chị Liểu âm thầm gánh hết để được yên thân.

Mai hối hận vì đã trótt nặng lời.  Mai cũng bắt đầu thấy sợ.

                       

           

More...

BỨC ẢNH VÀ CON DAO

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc


            Tôi rất tự hào về Nhiếp ảnh Việt Nam.
 

Tôi say mê nhiều bức ảnh nghệ thuật và kính phục nhiều tay máy.
 

Bình Thuận không chỉ là cái nôi phong cảnh để các phó nháy đẻ ra nhiều tác phẩm tuyệt vời Bình Thuận còn sản sinh ra nhiều nghệ sĩ Nhiếp ảnh lừng danh. Nghệ sĩ Ngô Đình Cường là bậc trưởng lão về tuổi đời tuổi nghề  cũng như về số lượng tác phẩm nghệ thuật đạt đến đỉnh cao trong suốt cuộc đời sáng tác trên 50 năm của ông ở Bình Thuận. Trong số những tác phẩm nghệ thuật của ông bức ảnh "Hẹn hò" từng đưa ông và Nhiếp ảnh Việt Nam bước lên đài vinh quang của Thế giới.

            Bức ảnh "Hẹn hò" đen trắng được chụp năm 1968. Nơi chụp ảnh là một bãi cỏ bên một dòng suối ở ngoại ô Phan Thiết. Năm đó bức ảnh đen trắng này đã được Hoàng Gia Anh Quốc trao tặng giải Gold Trophy. Báo chí Miền Nam vào những ngày ấy đăng trên trang nhất nhiều bài viết phỏng vấn về sự kiện này. Trong số những nhà báo ngày nọ có một người hỏi nhân vật trong bức ảnh đi đâu làm gì khi bỏ lại hai chiếc nón ven bờ suối?

            Nghệ sĩ Ngô Đình Cường không vội trả lời ông đi lấy một con dao sắc để lên bàn. Người phóng viên cầm ngay cây dao lên gọt trái cây. Lúc này Nghệ sĩ mới cười tủm tỉm và nói. Cây dao để trên bàn có người lấy gọt trái cây như bạn. Có người sẽ rọc sách   nếu đang cầm một quyển sách mới. Còn người nội trợ sẽ dùng dao cắt rau xắt bí chuẩn bị một bữa ăn ngon.  Tuy nhiên kẻ ác thì dùng dao vào mục đích khác. Nhân vật của tôi cũng vậy họ đi đâu làm gì tùy theo lối sống cách nghĩ suy của mỗi người của riêng chính bạn.

More...

???

By Nguyễn Lâm Cúc

  TỰ TƯỚC BỎ QUYỀN ?


Nguyễn Lâm Cúc

 

Bon chen rất nhiều cuối cùng tôi cũng có được chiếc vé mời để đi nghe ca sĩ Q.L hát. Tôi mê giọng hát của người nghệ sĩ ưu tú này. Ông ta hát âm vang nồng nàn những bài ca truyền thống. Mỗi khi giọng ca của ông vang lên tôi có cảm tưởng như được uống một cái gì rất  ấm áp. Có thể đó là một chén trà nóng vào buổi sáng trời nhiều mù sương se lạnh bỗng thấy tinh thần  phấn chấn hẳn lên.

            Tôi đi sớm để có thể chọn được một chỗ ngồi gần sân khấu. Không gì thú vị bằng vừa nghe hát vừa ngắm các nghệ sĩ ở một khoảng cách thật gần.

            Đúng như mong đợi của tôi nghệ sĩ Ưu tú Q.L hôm nay lại hát bài hát mà tôi yêu thích. Giọng ca của ông thật tuyệt vời. Nhìn ông có vẻ đã nhiều tuổi thân hình không cường tráng lắm tóc cũng đã hoa râm nét mặt có sự mệt mỏi. Nhưng ông hát rất khỏe khoắn làn hơi đầy đặn ngân vang ở những nốt cao vô tư như chẳng thể tắt. Dứt tiếng ngân sau cùng cả hội trường vỗ tay rầm rầm. Chờ cho tiếng vỗ tay đã ngớt nghệ sĩ cúi mình lần nữa rồi lần nữa để cảm ơn. Người của ông gần như bị chìm khuất trong những bó hoa của khán giả tặng. Ông chớp chớp mắt cảm động và nói vào mi-cờ-ro. Nhưng ngay lập tức ông phát hiện ra chiếc mi-cờ-ro không hề bật mở. Ông làm theo thói quen bật nút mở mi-cờ-ro và gõ liền hai nhịp để kiểm tra có âm vang hay không. Liền sau đó ông phát hiện ra mình vừa sai lầm ghê gớm. Ông nói những lời cảm ơn rất dài dòng rất luống cuống và giới thiệu bài hát thứ hai. Dứt lời giới thiệu ông cẩn thẩn tắt mi-cờ-ro. Trên giàn âm thanh tiếng nhạc bắt đầu vang lên.

            Từ lúc đó tôi không còn nghe Q.L hát nữa. Những nghệ sĩ danh tiếng sau đó như T.L như T.T tôi cũng không nghe mà chỉ ngồi phát hiện những chỗ họ nhép miệng sai để tủm tỉm cười.

            Cần gì phải đến rạp hát đến một buổi trình diễn ca nhạc chỉ để nghe ca sĩ nhép miệng và âm thanh thì vang lên từ một băng đĩa? Việc ấy chắc chắn sẽ thú vị hơn rất nhiều nếu nằm ở nhà nghe nhạc khi đang nhâm nhi một chiếc bánh ngọt và gác chân lên một cái gối êm hoặc đang ngồi càphê cùng một người bạn?

            Chuyện hát nhép của ca sĩ đang diễn ra khắp nơi từ buổi biểu diễn ngoài trời cho đến một khán phòng nào đó. Tôi có thể cam đoan nếu ngày nay bạn tìm được một buổi biểu diễn mà ca sĩ thực sự đang hát cho bạn nghe hiếm còn hơn đi đãi cát tìm ngọc.

            Sự gian dối đang tràn lan trong cuộc sống của chúng ta nó có mặt gần như ở mọi nơi.

            Điều ngạc nhiên là chúng ta gần như đồng tình với điều này. Khán giả nghe ca nhạc biết rằng ca sĩ đang hát nhép thế nhưng ai nấy không có chút phản ứng nào cả. Họ vẫn tặng hoa vẫn vỗ tay thay vì họ hét lên rằng ở đây đang có một sự dối trá!

            Quyền từ chối điều không thành thực đã bị chính chúng ta tự tước bỏ.

            Chúng ta cũng tước bỏ nhiều quyền khác của mình chỉ để làm cho một nhóm người một số người vui vẻ hưởng lợi và đang làm xấu môi trường sống của chúng ta. Vì sao vậy?

More...

CÓ PHẢI LÀ...?

By Nguyễn Lâm Cúc

 
( Ảnh coppy trên mạng)

 Nguyễn Lâm Cúc


                  Cách đây nhiều năm có một thíêu nữ tuổi chừng đôi mươi xinh đẹp nói năng nhỏ nhẹ đã đến vùng này làm nghề bán vé số. Cô gái đẩy một chiếc xe lăn trên đó có một chàng trai bị liệt hai chân. Trái với cô em gái chàng trai đen đúa nét mặt quàu quạu. Và trên gương mặt của chàng trai gần như không có một chút biểu cảm gì là mình đang vui hay buồn.

            Một buổi tối tôi gặp người con gái bán vé số này trong một quán bánh xèo. Cô ta vào mua bánh nhưng vì bánh đã hết nên quay ra đi ngay. Tôi nói tội nghiệp quá không biết hai anh em nhà ấy ở đâu nữa? Bà bán bánh cười lớn nói họ không phải là anh em họ là vợ chồng. Nghe đâu họ từ Sàigòn về đây giờ đang được Nhà thờ cho ở nhờ đằng sau cái nhà kho để xe tang.

            Ối trời! Chị nói thiệt không đó? Hai đứa nó là vợ chồng thật à? Vậy thì phục thiệt đó...Tôi không dám nói với bà bán bánh xèo rằng tôi cảm phục cô gái rằng cô ấy đã có một tình yêu không bờ bến mới dám lấy người con trai tật nguyền. Mà xem ra anh ta chẳng hề vui vẻ gì. Bà bán bánh xèo vừa đổ bánh bực bội nói ra rả không biết mắt mũi để đâu mà ưng chi ưng lạ. Con bé đó xinh đẹp như hoa hậu chứ phải cùi hủi gì mà tự nhiên rớt cục nợ vô trong người rồi sẽ phải đeo đẳng cả đời chứ ít đâu. Không biết mai kia chửa đẻ sẽ ra làm sao nữa?!

            Thấy bà bánh xèo tỏ vẻ không hài lòng tôi không dám nói gì thêm. Nhưng từ đó trong lòng vẫn không nguôi cảm phục cô gái nhỏ. Tôi sung sướng nghĩ rằng cô đã cho tôi thấy được tình yêu  thực sự trong cuộc đời. Tình yêu có thể khiến cho con người trở nên phi thường dũng cảm và cao thượng.

            Đôi trẻ ấy mất hút trong cuộc đời bao la. Nhưng họ đến hay đi cũng không hề làm cái thị trấn của tôi xao động dù chỉ một giây.

Vài năm sau họ lại xuất hiện trên đường làng. Cô gái thon thả xinh đẹp ngày xưa nay đã trở thành một thiếu phụ trẻ. Cô đội một chiếc nón lá đã rách quần áo xộc xệch tay vẫn đẩy chiếc xe lăn. Trên xe gã đàn ông ngồi bất động nét mặt vẫn quàu quạu y hệt như ai đó vừa làm cho gã phiền lòng. Bên cạnh chiếc xe đẩy một cháu gái bị che lấp dưới vành mũ rộng chạy lỏn cỏn. Lâu lâu người mẹ trẻ ngừng đẩy xe dừng lại mời khách mua vé số và cúi xuống hỏi han gì đó với đứa trẻ.

Đó là hạnh phúc ư?

            Họ lại rời khỏi thị trấn.

            Rồi họ lại quay trở lại. Lần này người thiếu phụ mang bụng đã lại sắp đến ngày sanh. Cô mệt mỏi đẩy chiếc xe lăn. Đứa trẻ vẫn chạy lủn củn theo chân mẹ. Người nó đầy bụi đường và mùi nắng khét. Gã đàn ông vẫn y như cũ. Tôi gặp họ nhìêu lần nhưng chưa bao giờ thấy người đàn ông vui vẻ hay thấy gã nói một lời ân cần nào với hai mẹ con. Sao vậy nhỉ?

            Đến lần gặp thứ ba này tôi thực sự muốn cất lên lời chửi rủa sa sả như bà bán bánh xèo đã làm. Và cái gọi là tình yêu mà tôi tôn thờ thực sự đã làm tôi nghẹt thở khi nghĩ đến tất cả mọi cực nhọc mà người con gái xinh đẹp ngày xưa đang phải gánh chịu phải đương đầu mỗi ngày trong cuộc sống cam go.

            Cô gái ơi cô có hạnh phúc không? Ít nhất là về mặt tinh thần?

            Có phải đây là số phận của cô không?

 

More...

DUYÊN & THANH

By Nguyễn Lâm Cúc

 

( Tên của em là Duyên)

Quan sát cuộc sống Nguyễn Lâm Cúc

Những ngày cuối tháng 6 không khí oi bức ngột ngạt cho dù ở ngay biển như thành phố Phan Thiết không phải ngôi nhà nào cũng được đón ngọn gió lồng lộng thổi phóng khoáng súôt ngày đêm từ khơi xa đem sự mát mẻ thỏa thuê đến cho người và vật. Cũng không phải cứ muốn là có thể dạo chơi trên bờ cát mặn hay bơi lặn trong dòng nước trong xanh ở mọi bờ biển nhất là biển Mũi Né. Ngày nay phần lớn biển nơi này là đất trời của những người giàu sang có tiền có của.. Ngay cả những cư dân có tổ tiên sinh sống ở Mũi Né hàng trăm năm giờ họ vẫn ở đây núp bóng qua ngày dưới những mái nhà lụp xụp vẫn nghèo xơ xác thì đừng mon men đến những bãi bờ thơ mộng nơi cha ông họ nơi mà tuổi thơ họ có thể đã từng ngày đêm in dấu trên cát trên biển và trên nền trời nơi này. Nếu vì thương nhớ họ cũng như những kẻ bần hàn khác dán mắt  vào những bờ rào thẩn thờ thương nhớ biển bờ nằm bên trong. Nơi đó bây giờ thuộc đất của ai đó trời của ai đó biển của ai đó...

Trước đây nhiều người nói nghèo không phải là nỗi nhục. Tôi cũng từng tin như thế. Nhưng giờ tôi nghĩ lại nghèo không phải là một tội lỗi nhưng nghèo đúng là nỗi nhục. Một dân tộc nghèo một đất nước qua 4 nghìn năm lập quốc vẫn nghèo càng là nỗi nhục khó nuốt trôi.

Nhưng câu chuyện của tôi hôm nay không phải nói về biển bờ mà nói về hai cô gái nghèo mưu sinh trong bóng đêm đó là Duyên và Thanh.

Một ngày cuối tháng 6 vừa qua một ngày nóng nực đến độ tuy đứng trong gian phòng có máy điều hoa nhiệt độ nhưng lưng áo của Duyên và Thanh vẫn đẫm ướt mồ hôi. Với họ đó là một ngày may mắn vì chiều hôm ấy họ đã có 3 khách đến mát-xa liên tiếp. Nghĩa là trong 3 giờ liền hai cô liên tục bấm huyệt xoa bóp làm hài lòng những vị khách tốt bụng. Họ đến với Trung tâm Tắm hơi mát-xa Người mù của những cô gái này để chia sẻ hơn là để thư giản. Cứ mỗi người khách như vậy mỗi cô được hưởng số tiền công 12.000 đồng. Hôm nay có 6 khách mỗi cô sẽ nhận được 36.000 đồng. So với ngày nhiều nhất là 72.000 đồng thì hôm nay không tệ lắm. Bởi có rất nhiều ngày chẳng có khách nào cả. Mà không có khách cũng lo âu lắm bởi vì sẽ không có tiền đóng tiền ăn cho trung tâm dù số tiền này chỉ là 5 ngàn đồng mỗi ngày.

Duyên sanh ra trong một gia đình có 5 anh chị em tất cả đều bị mù bẩm sinh. Năm 2004 Duyên và hai anh trai may mắn được học lớp Mát-xa dành cho người khiếm thị và cùng về làm việc tại nơi này. Họ ao ước mỗi tháng ngoài tiền ăn họ có thể góp nhặt được 600.000 đồng để gửi về nhà mua thuốc cho người mẹ bị bệnh tim bị tiểu đường và cũng đã mù 300.000 đồng mua thuốc. Số còn lại gửi cho người cha bại liệt đã nhiều năm...

Đó là những mơ ước thầm kín của Duyên một thanh nữ đầy sức sống trong số phận mù lòa. Duyên nói với một giọng nói thanh thản nhẹ như không. Khi chiếc loa trên tường vang lên giai điệu "... quê hương là chùm khế ngọt cho con trèo hái mỗi ngày. Quê hương là đường đi học con về rợp bướm vàng bay..." Duyên đã cất tiếng hát thật say sưa. Nhưng cô nào đã biết màu vàng là màu như thế nào đâu cánh bướm hình thù như thế nào đâu? Điều gì đã khiến một cô gái khiếm thị như Duyên với hoàn cảnh khốn khó như thế lại có một thanh tâm an lạc vô cùng?

Thanh có một nụ cười gượng gạo dù rất hay cười. Trên gương mặt cô bóng tối ngự trị ở đâu đó trên vầng trán. Cuộc đời của Thanh ở một khía cạnh nào đó thì may mắn hơn cuộc đời Duyên nhưng ở một góc độ nào đó lại bất hạnh hơn nhiều lần.

Thanh không bị mù bẩm sinh mà em chỉ mù khi vừa tròn 18 tuổi cái tuổi đẹp nhất xinh tươi nhất của đời con gái. Nguyên dân dẫn đến sự mù lòa của em là một câu chuyện khó tin.

Khi Thanh còn là một cô bé 15 tuổi một hôm đứa em trai nghịch ngợm của cô đã dùng que nhọn chọc vào mắt cô. Vì thương em vì sợ mẹ quát mắng Thanh đã im lặng chịu đau đớn cho đến ngày không thể cứu chữa mắt được nữa.

Mọi trái tim đều nhói đau trước câu chuyện của Thanh ai nấy đều cảm thấy nghẹt thở và tự hỏi làm sao Thanh lại cam chịu đến mức ấy? Phải chăng " Cứ một điều nhịn thì chín điều lành"?

Bây giờ trong cuộc sống mù lòa Thanh lặng lẽ ôn lại hồi ức màu sắc xem đó là những báu vật từng có của đời mình. Thanh không mang một niềm mong ước gì chỉ hy vọng đừng đau ốm làm phiền lòng người chung quanh.

More...

NỖI ĐAU CỦA MỘT LÀNG QUÊ !

By Nguyễn Lâm Cúc

 

( Ngả ba nơi làm sân chơi hàng ngày của những đứa trẻ nông thôn)

Quan sát cuộc sống. Nguyễn Lâm Cúc


           
Mấy hôm nắng mặt đất khô ráo khiến cho bầy trẻ trong tổ 2 thôn 3 xã ĐaKai (Đức Linh- Bình Thuận) vô cùng náo nức. Ngày nào chúng cũng tụ tập tại ngả ba đầu xóm cách nhà vài chục bước chân để chơi đánh khăng chơi cù hay hái hoa dại lá xanh  lượm đá sỏi bày đồ hàng mua bán suốt buổi.

            Sáng ngày 1/7/2009 cu Đạt sanh năm 2004 nói với bà Nội bà cho cháu dắt em đi chơi nha? Ừ. Đi chơi thì đừng có phơi nắng nhớ đem em về sớm ăn cơm nha. Bà nội dặn dò rồi âấy mủ chụp hai lên đầu hai đứa cháu yêu. Đạt chạy trước bé Như Ý 3 tuổi em gái Đạt lủn củn chạy theo anh ra ngả ba. Ở đó như thường lệ đã có cu Phong bằng tuổi đạt lại cùng học mẫu giáo với Đạt đang đợi sẵn. Sáng nay cu Phong được mẹ cho 2 ngàn ăn sáng bà gánh hàng bánh canh chút nữa sẽ ngang qua đây cu Phong chơi rồi đợi ăn bánh canh luôn cả thể.

            Cái Hỉm bằng tuổi Phong và Đạt ở xóm trên cách ngỏ này chừng ba chục mét tươi cười chạy ào đến rủ: Ê tụi bay sang bên nhà tao chơi đi! Thế là bọn trẻ đồng thanh hưởng ứng. Cu Huy 3 tuổi em họ của Đạt lon ton chạy theo Đạt sừng sộ: Mi chưa ăn sáng về nhà ăn sáng đã kẻo mẹ la. Cu Huy tiu nghỉu trở lui. Bon trẻ ào ào chạy qua nhà Mệ Thi cùng hét gọi Lanh ơi Lanh ơi đi chơi. Sang nhà Hỉm chơi đi! Nhưng bé Lanh hôm ấy lại cũng chưa ăn sáng bà không cho đi chơi. Thế là cả bọn năm đứa vừa vì cu Hải 3 tuổi con cô Tuyết nảy giờ cứ mần thinh lẻo đẻo chạy theo cả bọn.

            Chúng kéo nhau đến chơi trong vườn nhà bà nội của Hỉm ( Hỉm còn có tên là Phạm Thái Thị Phượng) bà nội hôm nay đi vắng. Chú thím Thu của Hỉm cũng đi vắng họ đưa cả đứa con 5 tuổi đi gửi trên nhà dì.

            Vào khoảng 8 giờ sáng cháu Hải mình ướt sủng chạy vào nhà chị Tuyết mẹ của  Hỉm nói: Cô Tuyết ơi Hỉm  xuống ao lấy cù chìm rồi! Nói xong cu Hải chạy về nhà. Chị Tuyết mẹ Hải nói mi mần chi ướt hết rứa? Tắm mẹ à. Hỉm xuống ao tắm chìm rồi mẹ! Chị Tuyết mẹ cu Hải  chạy đi kêu cứu làng xóm cả xóm náo động. Trong khi đó vợ chồng chị Tuyết   anh Hải  cha mẹ của
Hỉm đã lao xuống ao mò tìm con. Rủi thay cả tiếng sau họ vẫn không tìm thấy gì. Mặc dù chiếc ao có hình cái phểu diện tích mặt ao ước chừng khoảng 40 mét vuông. Nhưng đáy ao lại sâu tới 4 5 mét.

            Nhiều người gọi cho Phạm Văn Tuấn- Trưởng thôn đang ở UBND xã. Ông Tuấn về cùng tham gia tìm kiếm đến lúc này họ vẫn đinh ninh chỉ mỗi cháu Hỉm nằm dưới đáy ao. Khi bà Trần Thị Nghĩa bỏ đứa chạy 11 tháng trong nôi chạy sang tìm hai anh Đạt và Như Ý thì mọi người phát hiện trong vệ cỏ nổi lềnh bềnh trên mặt ao hai đôi dép. Bà Nghĩa ào lên khóc dép của cháu tui đây mà. Các cháu ơi! Các cháu răng lại xuống tận dưới đây mà chơi như ri hả trời???

            Lúc này UBNX tăng cường lực lượng dân quân tự vệ có trang bị áo phao mọi người tích cực lặn vớt xác đầu tiên đưa lên là Đạt rồi tìm được em gái Đạt. Cháu Phong con trai của anh  Ngô Minh Đông vẫn còn nguyên hai ngàn đồng mẹ cho chưa kịp ăn sáng. Xác Hỉm được đưa lên sau cùng.

             Chiếc ao nơi cướp đi sinh mạng 4 cháu bé trong đó cháu Như Ý mới ba tuổi còn 3 cháu hai đứa 5 Hỉm thì sáu tuổi là ao dùng lấy nước tưới và nuôi cá. Khi họ đào ao bà con trong thôn ao nấy đều bày tỏ sự lo lắng bà Trần Thị Thi bà nội cháu Lanh  nói thôn ni có 40 trẻ đào ao rứa là phải rào phải chắn cho kỹ lưỡng mới được.

            Nhưng gia đình có ao đã không đủ tiền để rào. Họ cũng không thường xuyên canh giữ nên bọn trẻ lớp 4 lớp 5 thường vác câu đến đây câu cá trộm. Đạt Phong Hỉm từng chạy theo xem câu cá một cách hào hứng. Đó là trò chơi hấp dẫn nhất của bọn chúng. Không tắm ao không đi câu trộm trẻ em nông thôn còn biết vui chơi bằng hình thức gì?

Mặc dù năm nào cũng xảy ra tai nạn chết nước ao hồ sông suối. Đau thương như lần này trước đây cũng đã xảy ra cho một gia đình chết cả 3 chị em học cấp một tại thị trấn Đức Tài. Còn ở xã Đức Hạnh thì một gia đình cũng từng mất hai con yêu.

Thương quá những trẻ thơ nghèo ở nông thôn!

More...

NGÀY XẤU

By Nguyễn Lâm Cúc

 


( Ảnh cóp từ mạng Internet)


Quan sát cuộc sống Nguyễn Lâm Cúc



Vạt nắng vừa mới hừng sáng trên hiên nhà chưa kịp lau khô bóng nước từ cơn mưa đêm thì đã vội sụp tắt. Phía trước mặt nhà mây đen bủa kín chân trời từ bao giờ. Bắt đầu một ngày đầy mưa gió đây.

Tối qua Nguyên về muộn nhưng sáng nay đã dậy sớm chứ không nấn ná chán chê trên chăn ấm như mọi hôm. Mấy đứa trong lớp con chửi thẳng vào mặt cô giáo luôn má! Nguyên bất ngờ nói vậy khi cả hai mẹ con cùng ăn sáng. Cả lớp con có ai biết phải chuẩn bị một xấp giấy trắng đưa cho cô làm giấy thi để cô ký tên trong đó rồi phát cho từng đứa làm bài thi đâu. Cho nên khi cô vào lớp coi thi chỉ có giấy của mỗi đứa tự chuẩn bị. Cô điên lên cô nói hủy kỳ thi rồi bỏ ra khỏi lớp. Sau đó lớp trưởng chạy đi mua xấp giấy quay về năn nỉ mãi cô mới chịu vào ký tên phát giấy viết bài va đọc đề thi. Nhưng cô tuyên bố không trừ cho cả lớp thời gian chuẩn bị đó mà tính luôn vào giờ đã làm bài. Chưa hết cô ngồi chửi súôt buổi thi khiến cả lớp ức chế có ai làm được bài thi tốt nghiệp đâu má. Nguyên kể về kỳ thi tốt nghiệp vừa diễn ra của Nguyên với tâm trạng ấm ức và bất mãn cực độ. Tôi bảo tại sao cô ấy không kiểm tra số giấy mỗi em đã chuẩn bị sẵn rồi ký tên lên đó và cho các em thi. Làm vậy có khác gì một xấp giấy trắng nguyên ký tên cô rồi phát ra đâu? Mắt Nguyên đỏ lên vì buồn bực nếu cô làm như má nói thì phước cho cả lớp con biết mấy. Cả một lớp không thể làm hoàn chỉnh bài thi vì không đủ thời gian sẽ có khối đứa rớt tốt nghiệp mà rớt đồng nghĩa với học thêm 1 năm biết bao tiền của công sức gia đình.

Để kéo Nguyên ra khỏi tâm trạng đang u ám như bầu trời tôi rủ Nguyên lên coi trường của Nhựt đang tổ chức đi cổ động ngang qua nhà. Cả ngàn em học sinh đi hàng ba hàng bốn ngoài đường. Chúng cầm theo một số cờ đỏ và cười cười nói nói rân ran. Tôi và Nguyên đứng nhìn từ hàng đầu cho đến khi hàng cuối cùng ngang qua nhà mà không thấy Nhựt đâu. Tụi nó đi cổ động cái gì vậy má? Nguyên hỏi tôi tôi cười và nói Nguyên chạy ra đường gọi một em lại mà hỏi chứ má cũng đâu có nghe hay thấy khẩu hiệu cổ động về cái gì đâu mà giải thích. Đó. Thật vô bổ cả một ngàn người đi suốt buổi sáng mà cố tình đứng xem như má với Nguyên vẫn không biết họ đi đâu huống hồ người không để ý.
  Đoàn học sinh sẽ ngang qua UBND xã nhà trường coi đó là một bản báo cáo sinh động. Thế là cuộc  cổ động tổ chức thành công. Mai kia họ viết báo cáo vẽ lên trên đó không biết bao nhiêu là hoa với hòe chói sáng. Bệnh thành tích hết thuốc chữa rồi!

Trên đường đi làm tôi lại gặp học sinh của một trường trung học cơ sở khác cũng đi y chang. Khi tôi ngược qua cuối đoàn cổ động thì nghe tiếng nhiều học sinh nói máu chảy nhiều lắm chở vô bệnh viện rồi. Xa hơn một chút tôi gặp hai nữ học sinh bỏ chạy vừa chạy vừa ngó lui lấm lét. Các em chạy đi đâu vậy? Chúng em xuống bệnh viện bạn em mới đi cấp cứu rồi! Nghe vậy tôi phóng xe nhanh đến bệnh viện Khu vực Nam Bình Thuận. Phòng cấp cứu vắng hoe. Tôi ngược lên phòng khám Đa Khoa trên bàn của phòng Tiểu phẩu tôi thấy một học sinh đang nằm. Chiếc áo trắng và khăn quàng đầy máu cởi bỏ một bên băng ca. Trên mặt cháu đầy máu nhưng đã khô. Máu đã chảy từ đầu xuống có một nắm bông trắng trên đầu có lẽ bác sĩ vừa nhét bông vào vết thương. Tôi không thấy cha mẹ hay thầy cô gì của cháu có người nói cháu đến phòng bệnh một mình. Tôi đến gần và  hỏi cháu tên gì vì sao lại bị chảy máu như vậy. Dạ. Cháu tên Lê Văn Vĩnh học sinh lớp 9 C. Sáng nay trường cháu đi cổ động đã bị một toán thanh niên chặn lại gây gổ và dùng cây sắt đâm thủng đầu cháu. Đau quá cô ơi! Cháu nhăn mặt kêu rên. Tôi hỏi nhà cháu ở đâu thầy cô cháu đâu? Cháu học sinh chỉ nhà còn thầy cô thì nói không biết. Vừa lúc đó có mấy em học sinh đội mưa ào đến tôi hỏi thầy cô tất cả đều lắc đầu tôi nói với một em ai biết nhà em bị thương ra xe tôi chở về kêu má bá em ấy đến chứ nếu không có người chịu trách nhiệm bệnh viện không xử lý vết thương đâu.

Tôi và em học sinh kéo tay nhau chạy ra cổng thì gặp đoàn cổ động quay trở về. Có một thầy giáo trong toán đi đầu tiên tôi nói một học sinh của thầy bị tai nạn đang nằm trong bệnh viện mà không thấy thầy cô nào chịu trách nhiệm để giúp chữa trị. Vị thầy nghe thoáng một vài giây suy nghĩ rồi nạt to: Tất cả về trường! Thầy phóng xe chạy tuốt để tôi sửng rửng nhìn theo.

Tôi chở em học sinh tìm được mẹ cháu bị nạn đưa bà tới bệnh viện sau đó chừng 15 phút.

Chợt nhớ hôm qua mới vừa đọc những dòng trả lời cảm nhận này do anh Duy Mẫn viết cho tôi trong Entry mừng con gái anh tốt nghiệp thạc sĩ tại đại học Brown- Mỹ: "Trong lễ tốt nghiệp thầy trưởng khoa nói khi đi tìm việc sinh viên cần bất cứ lời giới thiệu nào thì cứ cho các thầy cô biết. Và trong tương lai khi cần bất cứ điều gì hãy cứ tìm lại các thầy cô để có thể nhận được sự hỗ trợ giúp đỡ. Cứ mong học sinh và sinh viên ở bất cứ nơi đâu cũng đều có thể nhận được những lời nói thật giản dị như vậy."

Tôi buồn những gì nghe và thấy trong ngày hôm nay nhưng biết gắn trách nhiệm những sự việc ấy cho ai? Thôi thì trút  tất cả  lên một ngày quá xấu!

More...

LÊ HUY NGỌ TRONG VAI NÔNG DÂN

By Nguyễn Lâm Cúc

 

(Tôi gặp bác Lê Huy Ngọ 3 lần khi ông giữ chức Trưởng Ban phòng chống bão lũ Việt Nam. Câu chuyện giữa tôi và ông lại là chuyện văn chương. Ông say mê văn chương và dành nhiều thời gian để đọc các tác phẩm mới xuất bản. Câu chuyện dài nhất sâu nhất ông nói với tôi là tác phẩm Bóng đè của Đỗ Hoàng Diệu. Ông cho rằng: "Một cái bóng đã đè nặng bao trùm lên cuộc sống. Cái bóng đó có thể là những tư tưởng triết lý không còn phù hợp của quá khứ".  Ông nhìn  tác phẩm Bóng đè như vậy đó. NLC)


Ông Lê Huy Ngọ thường được gọi là "Bộ trưởng nông dân". Có lẽ vì ông đã có hơn 10 năm giữ chức Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (1997-2007). Và có lẽ vì ông đã từng lăn lộn rất nhiều từ khi còn làm Bí thư hai tỉnh Vĩnh Phú và Thanh Hóa. Có không ít điều về nông nghiệp và nông thôn ông Ngọ tích lũy được từ khi đang tại chức. Nhưng cũng có những điều ông chỉ có thể thực sự nói ra khi không còn giữ một chức vụ gì.


Thưa ông ông nghĩ gì về "tam nông" một vấn đề đang được bàn luận?




Chính sách "tam nông" bắt đầu từ Trung Quốc. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế là cần thiết tuy nhiên tôi cũng muốn lưu ý rằng bài học "cải cách ruộng đất" cho thấy trong các vấn đề về nông dân không phải thành công nào của Trung Quốc đem áp dụng vào Việt Nam cũng được.


Thưa ông dường như "kinh nghiệm Trung Quốc" không được đề cập trong các thảo luận gần đây nhưng vì sao ông lại có vẻ như không hài lòng với "tam nông"?


Tam nông là nông thôn nông nghiệp và nông dân. Nói thì dài dòng vậy nhưng tựu trung của 3 vấn đề này chỉ là nông dân. Nông dân thì làm nông nghiệp và ở nông thôn. Trong một nước nông nghiệp và có tới 73% dân số là nông dân như Việt Nam nông dân vẫn luôn là "hậu phương" là nên tảng tạo ra sự ổn định về chính trị. Chỉ khi giải quyết được vấn đề nông dân thì các vấn đề khác mới có cơ may giải quyết.



Đồng ý với ông rằng nông dân phải là vấn đề trung tâm tuy nhiên có thể "tam nông" cũng là một cách tiếp cận?



Chỉ khi nông dân được xác định là trung tâm của một chính sách thì chính sách ấy mới có thể phát huy. Cải cách ruộng đất chia ruộng cho dân nghèo là một chính sách nhắm vào nông dân. Khi người dân yên tâm có ruộng hàng vạn thanh niên nông thôn mới sẵn sàng lên đường. Hòa bình lập lại ruộng đất được tập trung vào các tập đoàn hợp tác xã cho các tham vọng nông nghiệp nông thôn lớn thì người nông dân "ra rìa". Đến khi "khoán sản phẩm" giao ruộng lại để cho nông dân tự làm thì không những giải quyết được vấn đề lương thực cho cả nước mà chính nông dân còn đi đầu "đổi mới tư duy".


Theo ông thì như thế nào để xác định một chính sách đã coi nông dân là trung tâm?


Hãy quan sát từ những hiện tượng: bên cạnh ầm ầm thủy điện chỉ là những nông dân đứng nhìn; rồi chính những người dân đã hiến đất để làm nhà máy điện lại là những người cuối cùng sống trong những vùng không có điện. Tương tự khi lấy đất làm khu công nghiệp (KCN) nông dân cũng bị đặt ra bên lề. Nông dân chưa được coi là trung tâm là chủ thể của quá trình quy hoạch thu hồi đất và xây dựng các công trình ấy. Họ chưa được hỏi đầy đủ và chưa được tham gia các quá trình đàm phán như là một chủ thể của quá trình này.


Thưa ông nông dân chưa được coi là chủ thể tham gia các quá trình đàm phán phải chăng là bởi các bên vẫn quan niệm đất đai thuộc sở hữu toàn dân chứ không phải là của nông dân?


Vâng đó là mấu chốt. Từ bao đời nay đất đai vừa là nhu cầu căn bản vừa là khát vọng lớn nhất của người nông dân. Đất đai là cuộc sống và cũng là văn hóa. Thái độ của chúng ta đối với đất đai đã biến nông dân từ vị trí lẽ ra là người làm chủ lại trở thành những người đóng vai trò mờ nhạt trong những tiến trình thay đổi đó.



Thưa ông tại sao đất đai cứ nhất định phải là "sở hữu toàn dân"?



Khi tôi còn làm trong lãnh đạo có những người sợ rằng mai đây nhu cầu công nghiệp hóa đất nước sẽ cần đất đai nhiều giao sở hữu cho dân rồi làm sao thu hồi. Cái gốc của vấn đề là chúng ta vẫn coi tập thể kinh tế nhà nước đóng vai trò "định hướng". Khi nhà nước đã là định hướng thì làm sao đất đai có thể được giao sở hữu cho người dân. Giờ đây thì chúng ta đã có những bài học để thấy "vô chủ" như tình trạng quản lý đất đai hiện này làm sao trở thành "nền tảng"; hiệu quả kinh tế thấp như khối kinh tế quốc doanh thì sẽ "định hướng" đất nước tới nơi nào.



Thưa ông đất đai nói là thuộc sở hữu toàn dân nhưng thực ra lại đang nằm trong tay của chính quyền cơ sở. Sự lạm quyền trong việc thu hồi đất của nông dân để giao cho các nhà kinh doanh đang khiến cho 85% khiếu kiện của nhân dân hiện có liên quan đến vấn đề ruộng đất vì sao nhà nước không nhận thấy để tháo sớm "ngòi nổ" này?



Có lẽ phải bắt đầu từ các hiện tựơng xảy ra trong nông dân. Có thời kỳ ở nông thôn nông dân nhận khoán chui; giờ đây nông dân đang phải bán ruộng chui với bao nhiêu tiêu cực. Các doanh nghiệp đang mua đất của nông dân để làm sân golf KCN bằng cách ép giá. Bởi vì đất của nông dân mà họ đâu có được thảo luận giá với người mua. Các doanh nghiệp chủ yếu làm ăn với chính quyền địa phương chính quyền bằng nhiều cách khác nhau đã gây áp lực để người dân nhận một khoản "đền bù" không hợp lý. Nếu người nông dân bán ruộng dựa trên quyền sở hữu của họ tôi tin là họ sẽ cân nhắc hơn không chỉ về giá.




Theo ông nên giải quyết vấn đề này thế nào?



Cho dù đất đai về danh nghĩa thuộc sở hữu của ai thì quyền sử dụng đất của nông dân vẫn là tài sản việc định giá tài sản đó vẫn phải áp dụng cơ chế thị trường để giải quyết. Tuy nhiên "sở hữu toàn dân" trên thực tế đã bộ lộ rằng không những những "ưu việt" mà ta mong không đạt được quyền lực thực tế về đất đai đã rơi vào tay của một số cá nhân nắm quyền ở các địa phương. Những tiêu cực trong vấn đề quản lý thu hồi và giao đất không những đã tác động tới tiến trình sử dụng hiệu quả đất đai mà còn khiến cho mâu thuẫn giữa nhà nước và nông dân trở thành một vấn đề chính trị. Chính vì thế theo tôi chúng ta cũng không nên ngần ngại sửa một vài điều trong Hiến Pháp. Cái gì cũng vậy có danh chính ngôn thuận thì mới có minh bạch vừa tránh được tiêu cực vừa tạo ra nền tảng ổn định cho cả chính trị và xã hội.




Một quy định khác trong Luật Đất đai có liên quan đến nông dân là "hạn điền" thưa ông hạn chế tích tụ ruộng đất cũng đang là một nguyên nhân khiến cho nông nghiệp không thể nào phát triển?



Bình quân ruộng đất của cả nước hiện nay chỉ có 1000m2/nông dân; một hộ ở đồng bằng sông Hồng chỉ có 3600m2 và một hộ ở đồng bằng sông Cửu Long chỉ có 5000m2. Muốn cho nông dân thoát nghèo thì chính sách đất đai phải làm sao để chuyển nông nghiệp truyền thống sang một nền nông nghiệp hiện đại tạo ra giá trị cao. Với quy mô đất đai như vậy thì không thể nào thực hiện được. Tất nhiên muốn có những vùng sản xuất hàng hóa lớn cũng có thể thực hiện bằng cách "dồn điền đổi thửa"; các hộ nông dân có thể liên kết lại để áp dụng khoa học kỹ thuật. Nhưng không đơn giản để thực hiện điều này theo tôi tích tụ ruộng đất là một quy luật không thể cưỡng lại.



Thưa ông những người không ủng hộ tích tụ ruộng đất biện minh rằng tích tụ sẽ khiến cho một số nông dân bán ruộng trở thành thất nghiệp. Trong khi đó nhà nước lại đang ủng hộ nhiều doanh nghiệp "thu hồi" hàng ngàn hecta ruộng của nông dân để làm sân golf hoặc KCN. Hai quá trình này đâu có gì khác nhau và lý lẽ này liệu có còn đủ sức thuyết phục?



Như tôi đã nói làm sân golf KCN hay tích tụ ruộng đất để hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp đều có tính hai mặt. Tuy nhiên nếu như quá trình này diễn ra minh bạch nông dân là chủ thể đàm phán và có thể tham gia ngay từ đầu thì họ sẽ không bị đặt ra bên lề. Đừng nghĩ cho tích tụ nông dân sẽ ồ ạt bán ruộng. Ruộng đất là cuộc sống của cả gia đình họ nhà nước không thể nào lo lắng cho họ hơn chính họ được đâu.




Thưa ông công nghiệp hóa không chỉ theo một hướng áp đặt như nhà nước vẫn làm mang nhà máy về xây dựng trên đất ruộng mà công nghiệp hóa còn có thể xuất hiện tự nhiên bắt đầu từ việc tích tụ ruộng đất làm nảy sinh nhu cầu cơ giới hóa hiện đại hóa nhu cầu phát triển đa dịch vụ tại nông thôn tại sao nhà nước lại không cho tích tụ để thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa tự nhiên đó?



Chúng ta hãy quan sát những người nông dân phải lên thành phố ở nhà thuê ăn cơm bụi thu nhập của những người đó dù có đạt 2 triệu cũng khó mà đủ sống. trong khi nếu cũng những người đó vẫn ở nông thôn lao động trong các cơ sở công nghiệp dịch vụ tại chỗ thì mức lương khoảng một triệu là đã rất ổn rồi. Phải thay đổi cơ cấu kinh tế nông thôn từ thuần nông sang đa dạng hơn có công nghiệp có dịch vụ. Phải đầu tư hạ tầng phục vụ nông dân. Làm sao giữ chân được thanh niên làm sao trí thức có thể về nông thôn nếu như ở đấy không có nước sạch không có điện... Đừng bỏ quên nông dân trong những điều kiện thiếu thốn ở làng. Đừng để cho những nông dân phải vật vã trên những góc phố đô thị để lây lất kiếm sống. Hầu hết người dân Việt Nam hiện nay đều có nguồn gốc từ nông dân. Đừng vội quên nguồn cội. Hãy đặt mình trong hoàn cảnh của cha anh mình trước khi ban hành một chính sách nào đó. Không nhà nước nào có thể lo hết mọi thứ. Tích tụ ruộng đất chỉ là một vấn đề cụ thể. Cái lớn hơn trong phương pháp tiếp cận theo tôi là mọi chính sách đều phải đặt người nông dân vào vai trò trung tâm phải làm sao để người nông dân trở thành chủ thể quyết định những vấn đề của họ.




Huy Đức thực hiện


(Nguồn: http://www.blogosin.org/?p=480)

More...