BỨC ẢNH VÀ CON DAO

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Nguyễn Lâm Cúc


            Tôi rất tự hào về Nhiếp ảnh Việt Nam.
 

Tôi say mê nhiều bức ảnh nghệ thuật và kính phục nhiều tay máy.
 

Bình Thuận không chỉ là cái nôi phong cảnh để các phó nháy đẻ ra nhiều tác phẩm tuyệt vời Bình Thuận còn sản sinh ra nhiều nghệ sĩ Nhiếp ảnh lừng danh. Nghệ sĩ Ngô Đình Cường là bậc trưởng lão về tuổi đời tuổi nghề  cũng như về số lượng tác phẩm nghệ thuật đạt đến đỉnh cao trong suốt cuộc đời sáng tác trên 50 năm của ông ở Bình Thuận. Trong số những tác phẩm nghệ thuật của ông bức ảnh "Hẹn hò" từng đưa ông và Nhiếp ảnh Việt Nam bước lên đài vinh quang của Thế giới.

            Bức ảnh "Hẹn hò" đen trắng được chụp năm 1968. Nơi chụp ảnh là một bãi cỏ bên một dòng suối ở ngoại ô Phan Thiết. Năm đó bức ảnh đen trắng này đã được Hoàng Gia Anh Quốc trao tặng giải Gold Trophy. Báo chí Miền Nam vào những ngày ấy đăng trên trang nhất nhiều bài viết phỏng vấn về sự kiện này. Trong số những nhà báo ngày nọ có một người hỏi nhân vật trong bức ảnh đi đâu làm gì khi bỏ lại hai chiếc nón ven bờ suối?

            Nghệ sĩ Ngô Đình Cường không vội trả lời ông đi lấy một con dao sắc để lên bàn. Người phóng viên cầm ngay cây dao lên gọt trái cây. Lúc này Nghệ sĩ mới cười tủm tỉm và nói. Cây dao để trên bàn có người lấy gọt trái cây như bạn. Có người sẽ rọc sách   nếu đang cầm một quyển sách mới. Còn người nội trợ sẽ dùng dao cắt rau xắt bí chuẩn bị một bữa ăn ngon.  Tuy nhiên kẻ ác thì dùng dao vào mục đích khác. Nhân vật của tôi cũng vậy họ đi đâu làm gì tùy theo lối sống cách nghĩ suy của mỗi người của riêng chính bạn.

More...

???

By Nguyễn Lâm Cúc

  TỰ TƯỚC BỎ QUYỀN ?


Nguyễn Lâm Cúc

 

Bon chen rất nhiều cuối cùng tôi cũng có được chiếc vé mời để đi nghe ca sĩ Q.L hát. Tôi mê giọng hát của người nghệ sĩ ưu tú này. Ông ta hát âm vang nồng nàn những bài ca truyền thống. Mỗi khi giọng ca của ông vang lên tôi có cảm tưởng như được uống một cái gì rất  ấm áp. Có thể đó là một chén trà nóng vào buổi sáng trời nhiều mù sương se lạnh bỗng thấy tinh thần  phấn chấn hẳn lên.

            Tôi đi sớm để có thể chọn được một chỗ ngồi gần sân khấu. Không gì thú vị bằng vừa nghe hát vừa ngắm các nghệ sĩ ở một khoảng cách thật gần.

            Đúng như mong đợi của tôi nghệ sĩ Ưu tú Q.L hôm nay lại hát bài hát mà tôi yêu thích. Giọng ca của ông thật tuyệt vời. Nhìn ông có vẻ đã nhiều tuổi thân hình không cường tráng lắm tóc cũng đã hoa râm nét mặt có sự mệt mỏi. Nhưng ông hát rất khỏe khoắn làn hơi đầy đặn ngân vang ở những nốt cao vô tư như chẳng thể tắt. Dứt tiếng ngân sau cùng cả hội trường vỗ tay rầm rầm. Chờ cho tiếng vỗ tay đã ngớt nghệ sĩ cúi mình lần nữa rồi lần nữa để cảm ơn. Người của ông gần như bị chìm khuất trong những bó hoa của khán giả tặng. Ông chớp chớp mắt cảm động và nói vào mi-cờ-ro. Nhưng ngay lập tức ông phát hiện ra chiếc mi-cờ-ro không hề bật mở. Ông làm theo thói quen bật nút mở mi-cờ-ro và gõ liền hai nhịp để kiểm tra có âm vang hay không. Liền sau đó ông phát hiện ra mình vừa sai lầm ghê gớm. Ông nói những lời cảm ơn rất dài dòng rất luống cuống và giới thiệu bài hát thứ hai. Dứt lời giới thiệu ông cẩn thẩn tắt mi-cờ-ro. Trên giàn âm thanh tiếng nhạc bắt đầu vang lên.

            Từ lúc đó tôi không còn nghe Q.L hát nữa. Những nghệ sĩ danh tiếng sau đó như T.L như T.T tôi cũng không nghe mà chỉ ngồi phát hiện những chỗ họ nhép miệng sai để tủm tỉm cười.

            Cần gì phải đến rạp hát đến một buổi trình diễn ca nhạc chỉ để nghe ca sĩ nhép miệng và âm thanh thì vang lên từ một băng đĩa? Việc ấy chắc chắn sẽ thú vị hơn rất nhiều nếu nằm ở nhà nghe nhạc khi đang nhâm nhi một chiếc bánh ngọt và gác chân lên một cái gối êm hoặc đang ngồi càphê cùng một người bạn?

            Chuyện hát nhép của ca sĩ đang diễn ra khắp nơi từ buổi biểu diễn ngoài trời cho đến một khán phòng nào đó. Tôi có thể cam đoan nếu ngày nay bạn tìm được một buổi biểu diễn mà ca sĩ thực sự đang hát cho bạn nghe hiếm còn hơn đi đãi cát tìm ngọc.

            Sự gian dối đang tràn lan trong cuộc sống của chúng ta nó có mặt gần như ở mọi nơi.

            Điều ngạc nhiên là chúng ta gần như đồng tình với điều này. Khán giả nghe ca nhạc biết rằng ca sĩ đang hát nhép thế nhưng ai nấy không có chút phản ứng nào cả. Họ vẫn tặng hoa vẫn vỗ tay thay vì họ hét lên rằng ở đây đang có một sự dối trá!

            Quyền từ chối điều không thành thực đã bị chính chúng ta tự tước bỏ.

            Chúng ta cũng tước bỏ nhiều quyền khác của mình chỉ để làm cho một nhóm người một số người vui vẻ hưởng lợi và đang làm xấu môi trường sống của chúng ta. Vì sao vậy?

More...

CÓ PHẢI LÀ...?

By Nguyễn Lâm Cúc

 
( Ảnh coppy trên mạng)

 Nguyễn Lâm Cúc


                  Cách đây nhiều năm có một thíêu nữ tuổi chừng đôi mươi xinh đẹp nói năng nhỏ nhẹ đã đến vùng này làm nghề bán vé số. Cô gái đẩy một chiếc xe lăn trên đó có một chàng trai bị liệt hai chân. Trái với cô em gái chàng trai đen đúa nét mặt quàu quạu. Và trên gương mặt của chàng trai gần như không có một chút biểu cảm gì là mình đang vui hay buồn.

            Một buổi tối tôi gặp người con gái bán vé số này trong một quán bánh xèo. Cô ta vào mua bánh nhưng vì bánh đã hết nên quay ra đi ngay. Tôi nói tội nghiệp quá không biết hai anh em nhà ấy ở đâu nữa? Bà bán bánh cười lớn nói họ không phải là anh em họ là vợ chồng. Nghe đâu họ từ Sàigòn về đây giờ đang được Nhà thờ cho ở nhờ đằng sau cái nhà kho để xe tang.

            Ối trời! Chị nói thiệt không đó? Hai đứa nó là vợ chồng thật à? Vậy thì phục thiệt đó...Tôi không dám nói với bà bán bánh xèo rằng tôi cảm phục cô gái rằng cô ấy đã có một tình yêu không bờ bến mới dám lấy người con trai tật nguyền. Mà xem ra anh ta chẳng hề vui vẻ gì. Bà bán bánh xèo vừa đổ bánh bực bội nói ra rả không biết mắt mũi để đâu mà ưng chi ưng lạ. Con bé đó xinh đẹp như hoa hậu chứ phải cùi hủi gì mà tự nhiên rớt cục nợ vô trong người rồi sẽ phải đeo đẳng cả đời chứ ít đâu. Không biết mai kia chửa đẻ sẽ ra làm sao nữa?!

            Thấy bà bánh xèo tỏ vẻ không hài lòng tôi không dám nói gì thêm. Nhưng từ đó trong lòng vẫn không nguôi cảm phục cô gái nhỏ. Tôi sung sướng nghĩ rằng cô đã cho tôi thấy được tình yêu  thực sự trong cuộc đời. Tình yêu có thể khiến cho con người trở nên phi thường dũng cảm và cao thượng.

            Đôi trẻ ấy mất hút trong cuộc đời bao la. Nhưng họ đến hay đi cũng không hề làm cái thị trấn của tôi xao động dù chỉ một giây.

Vài năm sau họ lại xuất hiện trên đường làng. Cô gái thon thả xinh đẹp ngày xưa nay đã trở thành một thiếu phụ trẻ. Cô đội một chiếc nón lá đã rách quần áo xộc xệch tay vẫn đẩy chiếc xe lăn. Trên xe gã đàn ông ngồi bất động nét mặt vẫn quàu quạu y hệt như ai đó vừa làm cho gã phiền lòng. Bên cạnh chiếc xe đẩy một cháu gái bị che lấp dưới vành mũ rộng chạy lỏn cỏn. Lâu lâu người mẹ trẻ ngừng đẩy xe dừng lại mời khách mua vé số và cúi xuống hỏi han gì đó với đứa trẻ.

Đó là hạnh phúc ư?

            Họ lại rời khỏi thị trấn.

            Rồi họ lại quay trở lại. Lần này người thiếu phụ mang bụng đã lại sắp đến ngày sanh. Cô mệt mỏi đẩy chiếc xe lăn. Đứa trẻ vẫn chạy lủn củn theo chân mẹ. Người nó đầy bụi đường và mùi nắng khét. Gã đàn ông vẫn y như cũ. Tôi gặp họ nhìêu lần nhưng chưa bao giờ thấy người đàn ông vui vẻ hay thấy gã nói một lời ân cần nào với hai mẹ con. Sao vậy nhỉ?

            Đến lần gặp thứ ba này tôi thực sự muốn cất lên lời chửi rủa sa sả như bà bán bánh xèo đã làm. Và cái gọi là tình yêu mà tôi tôn thờ thực sự đã làm tôi nghẹt thở khi nghĩ đến tất cả mọi cực nhọc mà người con gái xinh đẹp ngày xưa đang phải gánh chịu phải đương đầu mỗi ngày trong cuộc sống cam go.

            Cô gái ơi cô có hạnh phúc không? Ít nhất là về mặt tinh thần?

            Có phải đây là số phận của cô không?

 

More...

DUYÊN & THANH

By Nguyễn Lâm Cúc

 

( Tên của em là Duyên)

Quan sát cuộc sống Nguyễn Lâm Cúc

Những ngày cuối tháng 6 không khí oi bức ngột ngạt cho dù ở ngay biển như thành phố Phan Thiết không phải ngôi nhà nào cũng được đón ngọn gió lồng lộng thổi phóng khoáng súôt ngày đêm từ khơi xa đem sự mát mẻ thỏa thuê đến cho người và vật. Cũng không phải cứ muốn là có thể dạo chơi trên bờ cát mặn hay bơi lặn trong dòng nước trong xanh ở mọi bờ biển nhất là biển Mũi Né. Ngày nay phần lớn biển nơi này là đất trời của những người giàu sang có tiền có của.. Ngay cả những cư dân có tổ tiên sinh sống ở Mũi Né hàng trăm năm giờ họ vẫn ở đây núp bóng qua ngày dưới những mái nhà lụp xụp vẫn nghèo xơ xác thì đừng mon men đến những bãi bờ thơ mộng nơi cha ông họ nơi mà tuổi thơ họ có thể đã từng ngày đêm in dấu trên cát trên biển và trên nền trời nơi này. Nếu vì thương nhớ họ cũng như những kẻ bần hàn khác dán mắt  vào những bờ rào thẩn thờ thương nhớ biển bờ nằm bên trong. Nơi đó bây giờ thuộc đất của ai đó trời của ai đó biển của ai đó...

Trước đây nhiều người nói nghèo không phải là nỗi nhục. Tôi cũng từng tin như thế. Nhưng giờ tôi nghĩ lại nghèo không phải là một tội lỗi nhưng nghèo đúng là nỗi nhục. Một dân tộc nghèo một đất nước qua 4 nghìn năm lập quốc vẫn nghèo càng là nỗi nhục khó nuốt trôi.

Nhưng câu chuyện của tôi hôm nay không phải nói về biển bờ mà nói về hai cô gái nghèo mưu sinh trong bóng đêm đó là Duyên và Thanh.

Một ngày cuối tháng 6 vừa qua một ngày nóng nực đến độ tuy đứng trong gian phòng có máy điều hoa nhiệt độ nhưng lưng áo của Duyên và Thanh vẫn đẫm ướt mồ hôi. Với họ đó là một ngày may mắn vì chiều hôm ấy họ đã có 3 khách đến mát-xa liên tiếp. Nghĩa là trong 3 giờ liền hai cô liên tục bấm huyệt xoa bóp làm hài lòng những vị khách tốt bụng. Họ đến với Trung tâm Tắm hơi mát-xa Người mù của những cô gái này để chia sẻ hơn là để thư giản. Cứ mỗi người khách như vậy mỗi cô được hưởng số tiền công 12.000 đồng. Hôm nay có 6 khách mỗi cô sẽ nhận được 36.000 đồng. So với ngày nhiều nhất là 72.000 đồng thì hôm nay không tệ lắm. Bởi có rất nhiều ngày chẳng có khách nào cả. Mà không có khách cũng lo âu lắm bởi vì sẽ không có tiền đóng tiền ăn cho trung tâm dù số tiền này chỉ là 5 ngàn đồng mỗi ngày.

Duyên sanh ra trong một gia đình có 5 anh chị em tất cả đều bị mù bẩm sinh. Năm 2004 Duyên và hai anh trai may mắn được học lớp Mát-xa dành cho người khiếm thị và cùng về làm việc tại nơi này. Họ ao ước mỗi tháng ngoài tiền ăn họ có thể góp nhặt được 600.000 đồng để gửi về nhà mua thuốc cho người mẹ bị bệnh tim bị tiểu đường và cũng đã mù 300.000 đồng mua thuốc. Số còn lại gửi cho người cha bại liệt đã nhiều năm...

Đó là những mơ ước thầm kín của Duyên một thanh nữ đầy sức sống trong số phận mù lòa. Duyên nói với một giọng nói thanh thản nhẹ như không. Khi chiếc loa trên tường vang lên giai điệu "... quê hương là chùm khế ngọt cho con trèo hái mỗi ngày. Quê hương là đường đi học con về rợp bướm vàng bay..." Duyên đã cất tiếng hát thật say sưa. Nhưng cô nào đã biết màu vàng là màu như thế nào đâu cánh bướm hình thù như thế nào đâu? Điều gì đã khiến một cô gái khiếm thị như Duyên với hoàn cảnh khốn khó như thế lại có một thanh tâm an lạc vô cùng?

Thanh có một nụ cười gượng gạo dù rất hay cười. Trên gương mặt cô bóng tối ngự trị ở đâu đó trên vầng trán. Cuộc đời của Thanh ở một khía cạnh nào đó thì may mắn hơn cuộc đời Duyên nhưng ở một góc độ nào đó lại bất hạnh hơn nhiều lần.

Thanh không bị mù bẩm sinh mà em chỉ mù khi vừa tròn 18 tuổi cái tuổi đẹp nhất xinh tươi nhất của đời con gái. Nguyên dân dẫn đến sự mù lòa của em là một câu chuyện khó tin.

Khi Thanh còn là một cô bé 15 tuổi một hôm đứa em trai nghịch ngợm của cô đã dùng que nhọn chọc vào mắt cô. Vì thương em vì sợ mẹ quát mắng Thanh đã im lặng chịu đau đớn cho đến ngày không thể cứu chữa mắt được nữa.

Mọi trái tim đều nhói đau trước câu chuyện của Thanh ai nấy đều cảm thấy nghẹt thở và tự hỏi làm sao Thanh lại cam chịu đến mức ấy? Phải chăng " Cứ một điều nhịn thì chín điều lành"?

Bây giờ trong cuộc sống mù lòa Thanh lặng lẽ ôn lại hồi ức màu sắc xem đó là những báu vật từng có của đời mình. Thanh không mang một niềm mong ước gì chỉ hy vọng đừng đau ốm làm phiền lòng người chung quanh.

More...

NỖI ĐAU CỦA MỘT LÀNG QUÊ !

By Nguyễn Lâm Cúc

 

( Ngả ba nơi làm sân chơi hàng ngày của những đứa trẻ nông thôn)

Quan sát cuộc sống. Nguyễn Lâm Cúc


           
Mấy hôm nắng mặt đất khô ráo khiến cho bầy trẻ trong tổ 2 thôn 3 xã ĐaKai (Đức Linh- Bình Thuận) vô cùng náo nức. Ngày nào chúng cũng tụ tập tại ngả ba đầu xóm cách nhà vài chục bước chân để chơi đánh khăng chơi cù hay hái hoa dại lá xanh  lượm đá sỏi bày đồ hàng mua bán suốt buổi.

            Sáng ngày 1/7/2009 cu Đạt sanh năm 2004 nói với bà Nội bà cho cháu dắt em đi chơi nha? Ừ. Đi chơi thì đừng có phơi nắng nhớ đem em về sớm ăn cơm nha. Bà nội dặn dò rồi âấy mủ chụp hai lên đầu hai đứa cháu yêu. Đạt chạy trước bé Như Ý 3 tuổi em gái Đạt lủn củn chạy theo anh ra ngả ba. Ở đó như thường lệ đã có cu Phong bằng tuổi đạt lại cùng học mẫu giáo với Đạt đang đợi sẵn. Sáng nay cu Phong được mẹ cho 2 ngàn ăn sáng bà gánh hàng bánh canh chút nữa sẽ ngang qua đây cu Phong chơi rồi đợi ăn bánh canh luôn cả thể.

            Cái Hỉm bằng tuổi Phong và Đạt ở xóm trên cách ngỏ này chừng ba chục mét tươi cười chạy ào đến rủ: Ê tụi bay sang bên nhà tao chơi đi! Thế là bọn trẻ đồng thanh hưởng ứng. Cu Huy 3 tuổi em họ của Đạt lon ton chạy theo Đạt sừng sộ: Mi chưa ăn sáng về nhà ăn sáng đã kẻo mẹ la. Cu Huy tiu nghỉu trở lui. Bon trẻ ào ào chạy qua nhà Mệ Thi cùng hét gọi Lanh ơi Lanh ơi đi chơi. Sang nhà Hỉm chơi đi! Nhưng bé Lanh hôm ấy lại cũng chưa ăn sáng bà không cho đi chơi. Thế là cả bọn năm đứa vừa vì cu Hải 3 tuổi con cô Tuyết nảy giờ cứ mần thinh lẻo đẻo chạy theo cả bọn.

            Chúng kéo nhau đến chơi trong vườn nhà bà nội của Hỉm ( Hỉm còn có tên là Phạm Thái Thị Phượng) bà nội hôm nay đi vắng. Chú thím Thu của Hỉm cũng đi vắng họ đưa cả đứa con 5 tuổi đi gửi trên nhà dì.

            Vào khoảng 8 giờ sáng cháu Hải mình ướt sủng chạy vào nhà chị Tuyết mẹ của  Hỉm nói: Cô Tuyết ơi Hỉm  xuống ao lấy cù chìm rồi! Nói xong cu Hải chạy về nhà. Chị Tuyết mẹ Hải nói mi mần chi ướt hết rứa? Tắm mẹ à. Hỉm xuống ao tắm chìm rồi mẹ! Chị Tuyết mẹ cu Hải  chạy đi kêu cứu làng xóm cả xóm náo động. Trong khi đó vợ chồng chị Tuyết   anh Hải  cha mẹ của
Hỉm đã lao xuống ao mò tìm con. Rủi thay cả tiếng sau họ vẫn không tìm thấy gì. Mặc dù chiếc ao có hình cái phểu diện tích mặt ao ước chừng khoảng 40 mét vuông. Nhưng đáy ao lại sâu tới 4 5 mét.

            Nhiều người gọi cho Phạm Văn Tuấn- Trưởng thôn đang ở UBND xã. Ông Tuấn về cùng tham gia tìm kiếm đến lúc này họ vẫn đinh ninh chỉ mỗi cháu Hỉm nằm dưới đáy ao. Khi bà Trần Thị Nghĩa bỏ đứa chạy 11 tháng trong nôi chạy sang tìm hai anh Đạt và Như Ý thì mọi người phát hiện trong vệ cỏ nổi lềnh bềnh trên mặt ao hai đôi dép. Bà Nghĩa ào lên khóc dép của cháu tui đây mà. Các cháu ơi! Các cháu răng lại xuống tận dưới đây mà chơi như ri hả trời???

            Lúc này UBNX tăng cường lực lượng dân quân tự vệ có trang bị áo phao mọi người tích cực lặn vớt xác đầu tiên đưa lên là Đạt rồi tìm được em gái Đạt. Cháu Phong con trai của anh  Ngô Minh Đông vẫn còn nguyên hai ngàn đồng mẹ cho chưa kịp ăn sáng. Xác Hỉm được đưa lên sau cùng.

             Chiếc ao nơi cướp đi sinh mạng 4 cháu bé trong đó cháu Như Ý mới ba tuổi còn 3 cháu hai đứa 5 Hỉm thì sáu tuổi là ao dùng lấy nước tưới và nuôi cá. Khi họ đào ao bà con trong thôn ao nấy đều bày tỏ sự lo lắng bà Trần Thị Thi bà nội cháu Lanh  nói thôn ni có 40 trẻ đào ao rứa là phải rào phải chắn cho kỹ lưỡng mới được.

            Nhưng gia đình có ao đã không đủ tiền để rào. Họ cũng không thường xuyên canh giữ nên bọn trẻ lớp 4 lớp 5 thường vác câu đến đây câu cá trộm. Đạt Phong Hỉm từng chạy theo xem câu cá một cách hào hứng. Đó là trò chơi hấp dẫn nhất của bọn chúng. Không tắm ao không đi câu trộm trẻ em nông thôn còn biết vui chơi bằng hình thức gì?

Mặc dù năm nào cũng xảy ra tai nạn chết nước ao hồ sông suối. Đau thương như lần này trước đây cũng đã xảy ra cho một gia đình chết cả 3 chị em học cấp một tại thị trấn Đức Tài. Còn ở xã Đức Hạnh thì một gia đình cũng từng mất hai con yêu.

Thương quá những trẻ thơ nghèo ở nông thôn!

More...

NGÀY XẤU

By Nguyễn Lâm Cúc

 


( Ảnh cóp từ mạng Internet)


Quan sát cuộc sống Nguyễn Lâm Cúc



Vạt nắng vừa mới hừng sáng trên hiên nhà chưa kịp lau khô bóng nước từ cơn mưa đêm thì đã vội sụp tắt. Phía trước mặt nhà mây đen bủa kín chân trời từ bao giờ. Bắt đầu một ngày đầy mưa gió đây.

Tối qua Nguyên về muộn nhưng sáng nay đã dậy sớm chứ không nấn ná chán chê trên chăn ấm như mọi hôm. Mấy đứa trong lớp con chửi thẳng vào mặt cô giáo luôn má! Nguyên bất ngờ nói vậy khi cả hai mẹ con cùng ăn sáng. Cả lớp con có ai biết phải chuẩn bị một xấp giấy trắng đưa cho cô làm giấy thi để cô ký tên trong đó rồi phát cho từng đứa làm bài thi đâu. Cho nên khi cô vào lớp coi thi chỉ có giấy của mỗi đứa tự chuẩn bị. Cô điên lên cô nói hủy kỳ thi rồi bỏ ra khỏi lớp. Sau đó lớp trưởng chạy đi mua xấp giấy quay về năn nỉ mãi cô mới chịu vào ký tên phát giấy viết bài va đọc đề thi. Nhưng cô tuyên bố không trừ cho cả lớp thời gian chuẩn bị đó mà tính luôn vào giờ đã làm bài. Chưa hết cô ngồi chửi súôt buổi thi khiến cả lớp ức chế có ai làm được bài thi tốt nghiệp đâu má. Nguyên kể về kỳ thi tốt nghiệp vừa diễn ra của Nguyên với tâm trạng ấm ức và bất mãn cực độ. Tôi bảo tại sao cô ấy không kiểm tra số giấy mỗi em đã chuẩn bị sẵn rồi ký tên lên đó và cho các em thi. Làm vậy có khác gì một xấp giấy trắng nguyên ký tên cô rồi phát ra đâu? Mắt Nguyên đỏ lên vì buồn bực nếu cô làm như má nói thì phước cho cả lớp con biết mấy. Cả một lớp không thể làm hoàn chỉnh bài thi vì không đủ thời gian sẽ có khối đứa rớt tốt nghiệp mà rớt đồng nghĩa với học thêm 1 năm biết bao tiền của công sức gia đình.

Để kéo Nguyên ra khỏi tâm trạng đang u ám như bầu trời tôi rủ Nguyên lên coi trường của Nhựt đang tổ chức đi cổ động ngang qua nhà. Cả ngàn em học sinh đi hàng ba hàng bốn ngoài đường. Chúng cầm theo một số cờ đỏ và cười cười nói nói rân ran. Tôi và Nguyên đứng nhìn từ hàng đầu cho đến khi hàng cuối cùng ngang qua nhà mà không thấy Nhựt đâu. Tụi nó đi cổ động cái gì vậy má? Nguyên hỏi tôi tôi cười và nói Nguyên chạy ra đường gọi một em lại mà hỏi chứ má cũng đâu có nghe hay thấy khẩu hiệu cổ động về cái gì đâu mà giải thích. Đó. Thật vô bổ cả một ngàn người đi suốt buổi sáng mà cố tình đứng xem như má với Nguyên vẫn không biết họ đi đâu huống hồ người không để ý.
  Đoàn học sinh sẽ ngang qua UBND xã nhà trường coi đó là một bản báo cáo sinh động. Thế là cuộc  cổ động tổ chức thành công. Mai kia họ viết báo cáo vẽ lên trên đó không biết bao nhiêu là hoa với hòe chói sáng. Bệnh thành tích hết thuốc chữa rồi!

Trên đường đi làm tôi lại gặp học sinh của một trường trung học cơ sở khác cũng đi y chang. Khi tôi ngược qua cuối đoàn cổ động thì nghe tiếng nhiều học sinh nói máu chảy nhiều lắm chở vô bệnh viện rồi. Xa hơn một chút tôi gặp hai nữ học sinh bỏ chạy vừa chạy vừa ngó lui lấm lét. Các em chạy đi đâu vậy? Chúng em xuống bệnh viện bạn em mới đi cấp cứu rồi! Nghe vậy tôi phóng xe nhanh đến bệnh viện Khu vực Nam Bình Thuận. Phòng cấp cứu vắng hoe. Tôi ngược lên phòng khám Đa Khoa trên bàn của phòng Tiểu phẩu tôi thấy một học sinh đang nằm. Chiếc áo trắng và khăn quàng đầy máu cởi bỏ một bên băng ca. Trên mặt cháu đầy máu nhưng đã khô. Máu đã chảy từ đầu xuống có một nắm bông trắng trên đầu có lẽ bác sĩ vừa nhét bông vào vết thương. Tôi không thấy cha mẹ hay thầy cô gì của cháu có người nói cháu đến phòng bệnh một mình. Tôi đến gần và  hỏi cháu tên gì vì sao lại bị chảy máu như vậy. Dạ. Cháu tên Lê Văn Vĩnh học sinh lớp 9 C. Sáng nay trường cháu đi cổ động đã bị một toán thanh niên chặn lại gây gổ và dùng cây sắt đâm thủng đầu cháu. Đau quá cô ơi! Cháu nhăn mặt kêu rên. Tôi hỏi nhà cháu ở đâu thầy cô cháu đâu? Cháu học sinh chỉ nhà còn thầy cô thì nói không biết. Vừa lúc đó có mấy em học sinh đội mưa ào đến tôi hỏi thầy cô tất cả đều lắc đầu tôi nói với một em ai biết nhà em bị thương ra xe tôi chở về kêu má bá em ấy đến chứ nếu không có người chịu trách nhiệm bệnh viện không xử lý vết thương đâu.

Tôi và em học sinh kéo tay nhau chạy ra cổng thì gặp đoàn cổ động quay trở về. Có một thầy giáo trong toán đi đầu tiên tôi nói một học sinh của thầy bị tai nạn đang nằm trong bệnh viện mà không thấy thầy cô nào chịu trách nhiệm để giúp chữa trị. Vị thầy nghe thoáng một vài giây suy nghĩ rồi nạt to: Tất cả về trường! Thầy phóng xe chạy tuốt để tôi sửng rửng nhìn theo.

Tôi chở em học sinh tìm được mẹ cháu bị nạn đưa bà tới bệnh viện sau đó chừng 15 phút.

Chợt nhớ hôm qua mới vừa đọc những dòng trả lời cảm nhận này do anh Duy Mẫn viết cho tôi trong Entry mừng con gái anh tốt nghiệp thạc sĩ tại đại học Brown- Mỹ: "Trong lễ tốt nghiệp thầy trưởng khoa nói khi đi tìm việc sinh viên cần bất cứ lời giới thiệu nào thì cứ cho các thầy cô biết. Và trong tương lai khi cần bất cứ điều gì hãy cứ tìm lại các thầy cô để có thể nhận được sự hỗ trợ giúp đỡ. Cứ mong học sinh và sinh viên ở bất cứ nơi đâu cũng đều có thể nhận được những lời nói thật giản dị như vậy."

Tôi buồn những gì nghe và thấy trong ngày hôm nay nhưng biết gắn trách nhiệm những sự việc ấy cho ai? Thôi thì trút  tất cả  lên một ngày quá xấu!

More...

"TRONG NHỜ...ĐỤC QUẬY"

By Nguyễn Lâm Cúc

  ( Chẳng ai sống thay bạn phút giây nào... Bạn cũng không thể làm điều đó cho ai. Nhưng được chính là bạn thì rất có thể. NLC)


( Ảnh lấy từ Internet)

Tản văn Nguyễn Lâm Cúc

Tiếng hùynh huỵch choang choảng tiếng khóc tấm tức vì dồn nén vang lên từ đằng sau cánh cửa đóng kín khiến bốn bên hàng xóm xôn xao thương xót. Họ dồn về phía bờ rào đứng trong sân có người chưởi đổng đ. Má thắng Ba giết vợ ăn thịt chắc! Bà Chín người cao to như đàn ông mặt mũi đỏ bừng bà chạy vào nhà này rồi nhà kia một cách hăng hái. Vừa chạy vừa chửi. Nhìn bộ dạng của bà người ta biết sắp xảy ra chuyện gì đó nữa. Đám đông nhốn nháo nhưng vẫn không ai dám phá cửa vì họ vẫn nhớ lần nọ anh Bình đã đá tung cánh cửa gỗ lao vào nhà gã đàn ông đang đánh vợ như đánh kẻ thù và gã ta quay sang nện anh Bình một thanh củi miệng chưởi nanh nộc. Đ. Má thằng Bình lấy vợ tao! Mày không lấy vợ tao. Mày không dâm gian với con đĩ thúi kia thì tại sao tao đánh vợ tao tao dạy vợ tao mà mày nóng rụôt hả? Chị Tâm vợ gã bò lết trên nền nhà chắp hai tay vái anh Bình anh lui về dùm nếu anh còn đứng đó trận đòn sẽ chẳng bao giờ dứt.

Cánh cửa bổng bật tung chị Tâm loạng choạng chạy ra sân rồi té quỵ. Gã đàn ông phóng theo hắn giơ chân định đá vào người vợ đã nằm quằn quại thì bất ngờ cú đá của hắn đụng phải bàn tay sắt của bà Chín người đàn bà chuyên đập búa cho chồng rèn dao rựa. Nhìn lại thấy bên cạnh bà Chín còn nhiều chị em nữa có người còn cầm theo sợi dây gàu. Tao nói cho mày biết mày khôn hồn thì để con vợ mày yên còn nếu mày mà đánh nó nữa tao thề sẽ đập tan cái mặt mày rồi hè nhau trói mày lại giao cho công an.

Gã đàn ông chủi nheo nhéo ong ỏng một hồi nữa nhưng hắn co vòi lại không dám đụng đến người vợ đã được bà Chín và chị em xúm xít chăm sóc. Bà Chín nói tao không phải thằng Bình không phải đàn ông thử xem mày có dám dở cái giọng chó ra vu vạ cho người để hành hạ vợ nữa không. Không ưng con người ta nữa thì ly dị việc gì mà mày đánh đập vợ mày quá đánh kẻ trộm vậy hả?

Đêm đó chị Tâm tá túc ở nhà bà Chín chị khóc như mưa dầm. Trên người chị khắp nơi đều thâm bầm. Bà Chín nói tử tế thì ở không tử tế thì ỉa vô một đống cho thúi rồi mà đi việc gì mà để cho nó hành hạ đến chết như thế này.

Nhưng chị Tâm biết đi đâu? Trong túi không có một đồng nhưng không chỉ vậy đứa  con mới hơn năm tuổi nó liền với rụôt của chị dứt nó đi không đành. Bồng bế nó bỏ trốn thì chị không biết sẽ đem con đi đâu? Cha mẹ tít ngoài miền Trung xa lắc...

Nhiều chị em ái ngại cho tình cảnh của chị Tâm họ không biết nói gì cuối cùng chị Phương lên tiếng. Nhắm không thể dứt với chồng với con được thì...đành " trong nhờ đục chịu" chứ còn biết làm sao ha em? Phải chi nhà nước mình có một chỗ nào đó để những người lâm vào tình cảnh như em họ đến tá túc mà không bị hăm dọa hành hung. Chớ chị nghĩ em bây giờ thiệt là dở dang. Đi không được ở không xong tội quá đi!

Trong ao đầm nước ngọt có một loài cá mà có nơi gọi là cá lóc miền Bắc gọi là cá quả. Có truyện kể rằng một mẹ cá lóc mắc cạn trong một vũng nước nông súôt mùa khô vì thiếu thức ăn cho con nên hàng ngày cá mẹ phải bò lên cạn nằm trân mình cho kiến bu cắn rồi sau đó mang đầy mình kiến quẩy xuống nước làm thức ăn nuôi con. Loài cá này cũng rất dũng mãnh có thể phóng qua đập cao to cả mét để tìm đường thoát thân hoặc để tìm nguồn sống mới. Khi người ta tát ao tát đìa.Loài cá này lập tức lủi sâu xuống dưới sình  nằm yên bất động để thoát thân.

Người tát ao tát đìa biết điều đó. Vì vậy sau khi đã bắt hết những con cá lơ ngơ họ dùng chiêu đánh bùn. Họ quậy tới quậy lui một hồi bùn sục sôi đặc quánh. Lúc này con lóc không thể nào chịu được sự vẩn đục tới mức ấy đành trồi lên mặt nước chịu chết.

" Trong thì nhờ" không nói làm gì nhưng " đục như bị sục bùn" thì làm sao chịu được? Vậy mà câu nói " trong nhờ đục chịu" từng phương châm sống của biết bao thế hệ phụ nữ Việt Nam? Họ bị trói bụôc vào đó trói buộc vào những tập quán vào những tục lệ vào những quan niệm luôn dành cho kẻ thống trị những cơ hội bạo hành.

NLC thích câu nói này từ một người bạn " Trong nhờ đục đánh phèn"

 

More...

THƯỢNG ĐẾ CŨNG BỊ HẮT HỦI

By Nguyễn Lâm Cúc

 

Quan sát cuộc sống- Nguyễn Lâm Cúc

Cứ vào những ngày cuối năm thì ai nấy đều hối hả. Mà cũng kỳ thiệt hổng hiểu những ngày ấy việc ở đâu tuôn ra mà nhiều như nước mưa nguồn đổ về. Từ trong nhà ra đầu ngỏ từ công sở đến chợ búa cứ là chất chất chồng chồng. Mỗi ngày cuối năm như vậy có lẽ phải cần thêm 24 giờ nữa mới giải quyết hết công việc. Ngoài đường tiếng xe lao vun vút hầu như không hề ngớt dù đó là 12 giờ đêm hay một giờ sáng.

Trong những ngày cuối năm như vậy tôi sợ nhất là bị bệnh. Thế nhưng đó cũng là thời điểm tôi hay bệnh nhất vì áp lực công việc vì phải thức khuya dậy sớm và vì nơi tôi ở những ngày giáp tết là những ngày thời tiết thay đổi thất thường nhất. Ban trưa nóng như nung ban đêm trở lạnh về sáng có rét và sương mù. Tôi sụt sà sụt sịt vì cảm cúm viêm họng. Tôi vẫn chạy ngoài đường vẫn không rời công việc nhưng hôm nay phải lấy thuốc để uống nếu không muốn bị sốt quật đổ. Họng đau rát đã báo hiệu cơn sốt đang nung đâu đó dưới da thịt. Tôi ghé Trạm Y tế xã. Trạm vắng tanh cô y tá cấp thuốc đang ngồi xem ti vi. Chị Hiền một Y sĩ đứng tựa quầy thuốc kinh doanh nhìn tôi cười chào hỏi. Tôi đưa sổ khám bệnh thẻ bảo hiểm cho chị Hiền chị hỏi vài câu và cắm cúi ghi toa thuốc cho tôi. Này nhưng không có kháng sinh đâu nha. Cuối năm thuốc hết rồi lấy tạm thuốc ho thuốc giảm đau mấy viên C...uống đỡ. Qua tết lên đây khám lại sẽ cấp kháng sinh cho. Việc tủ thuốc bảo hiểm y tế luôn luôn thiếu thuốc là chuyện...thường ngày ở huyện. Nhưng thiếu tới nổi vài viên thuốc cảm cúm cũng không có để cấp cho người bệnh thì quả là hết chỗ nói. Tôi càu nhàu tủ thuốc bảo hiểm cứ y như của bố thí. Tiền bảo hiểm thu trước rồi nhưng thuốc men thì  cấp theo kiểu  làm...cho có. Chán quá!

Ấy! Bình thường vẫn đủ thuốc cấp đó chứ thông cảm mấy ngày cuối năm bận quá không đi nhận thuốc kịp. Thôi. Mua  thêm kháng sinh ở quay về mà uống nè. Tôi bèn móc tiền mua vỉ kháng sinh rồi đi qua tủ thuốc bảo hiểm nhận thuốc. Cô Y tá không mở miệng không đáp lại lời chào của tôi chỉ đưa tay xé tờ đơn thuốc và uể oải nhìn vào đó lấy thuốc. Sau khi lấy đủ cô ta đưa cho tôi một nắm lỉnh kỉnh đủ thứ thuốc.
 

Cho chị xin cái bịt ni-lon hay cái gì đó đựng thuốc chứ cầm như vầy rớt thuốc sao em? Không có bịt không có gì đựng được hết chị à chị chạy đi tìm bịt đi- Cô y tá trả lời. Sao Trạm không mua túi ni-lon đựng thuốc cấp cho người bệnh ha em? Loại túi nhỏ xiu đựng thuốc một ký có cả hàng cái bịt tốn chỉ chừng hai chục ngàn chứ mấy? Không có kinh phí mua bịt hay túi đựng gì đâu chị à. Trên chỉ cấp thuốc vậy thôi. Cô y tá nói như một người máy.

Trời. Thượng đế mà bị đối xử như thế này đây. Tôi nghĩ thầm như vậy vì tôi đâu có đi xin thuốc. Hàng tháng trên bảng lương của tôi đã bị trừ sẵn khoản chi nộp bảo hiểm y tế. Tôi đã đóng bảo hiểm y tế trên 20 năm. Tháng nào cũng đóng nghĩa là tôi đã trả tiền trước để mua chỗ thuốc cảm cúm này. Chỗ thuốc tôi đang cầm nếu mua ở  bất kỳ quày thuốc nào người ta không những bán đủ loại thuốc để phục vụ nhu cầu của tôi loại nào không có họ lập tức chạy đi lấy hoặc điện thoại cho ai đó cầm lại tức thì. Thuốc sẽ được họ gói cẩn thận vào bao bịt kèm theo nụ cười vô cùng dễ thương.

Tôi ra về mang theo cảm giác bực bội vì sự qua loa thiếu trách nhiệm của hệ thống đối với một chính sách an sinh quan trọng của Chính phủ.

Mấy ngày tết qua nhanh nhưng bệnh cảm cúm của tôi kéo dài. Không kéo dài mới lạ vì tôi không nghỉ ngơi không ngừng công việc vì những ngày tết còn bận rộn hơn với chuyện bếp núc khách khứa. Ngay ngày làm việc đầu tiên tôi chạy lên Trạm y tế để lấy thuốc.

Chị thông cảm mới qua tết nên không có thuốc giảm đau hạ nhiệt. Không có viên C chỉ có những viên B tổng hợp.- Cô y tá lại nói như vậy với tôi. Sao kỳ vậy trước tết cũng không đủ loại thuốc để cấp sau tết cũng không có thuốc để cấp dù chỉ là những viên thuốc thông thường nhất ???

Cô tôi ho rất nhiều rồi sốt mê man tôi đưa cô nhập viện. Tôi chìa thẻ bảo hiểm y tế và nhận về một sự thờ ơ đã biết trước. Hàng ngày bác sĩ đến khám bệnh cho toa một vài loại thuốc uống. Hai ngày trôi qua cô tôi chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Tôi chạy lên phòng giám đốc nói với ông giám đốc cô tôi là mẹ Việt Nam anh hùng tôi là nhà báo...Ông giám đốc nhấc máy điện thoại gọi khoa nội bác sĩ trưởng khoa đến ngay gường bệnh khám lại cho cô tôi dịch truyền có hòa thuốc được mang đến truyền ngay. Đơn thuốc cũng thay đổi. Tôi mang đơn thuốc hỏi những người quen thì biết đơn thuốc bây giờ toàn những loại thuốc đặc trị đắt tiền.

Nhớ lại lần Tí Chuột của tôi đi bệnh viện Nhi đồng thành phố Hồ Chí Minh để phẩu thuật  chữa trị tinh hoàn lạc chỗ. Dù có thẻ bảo hiểm nhưng tôi đã trả rất nhiều thứ tiền để làm tất cả những công việc cần thiết trước khi vào việc chính đó là phẩu thuật chữa trị. Lần đi thứ nhất họ hẹn tuần sau đem cháu lên. Tuần sau tôi đem Tí Chuột ngồi vật vạ từ sớm đến chiều và nhận được một lịch hẹn khác là 3 tháng sau họ mới có thể xếp lịch phẩu thuật được. Trong khi đó cạnh phòng trả kết quả có ngay tấm biển " dịch vụ phẩu thuật chữa trị ngoài giờ" tại nơi ấy tôi được câu trả lời là phẩu thuật ngay...

Tôi buồn !

More...

CÓ PHẢI ÔNG LUYÊN BỊ ÉP CHỊU TAM QUI?

By Nguyễn Lâm Cúc

 


Phóng sự Nguyễn Lâm Cúc

Tiếng cầu kinh rền rền vang lên từ hệ thống giàn âm thanh của Đội Thông tin lưu động huyện khiến không gian tĩnh lặng của làng quê bị phá vỡ một cách thô bạo và làm cho nhiều  người cảm thấy chói tai. Bà Lương nói với cô Thủy đọc kinh thì người ta đọc nho nhỏ trong một không gian riêng tư thì tiếng cầu kinh mới như lời thì thầm nguyện xin ơn Trên gia hộ và nó ấm cúng chứ đọc kinh mà oang oang qua cái mấy cái loa thế này giống đi cổ động mua vé số kiến thiết quốc gia  quá!

Trời. Mướn giàn âm thanh tiền tiền không á. Nghe đâu 1 triệu đồng ngày đêm. Nhưng đó là giàn âm thanh của ông Sơn ông Hùng với mấy cái loa thùng phục vụ đình đám kia. Chứ giàn âm thanh này đừng hòng mó tay vào nếu không là quan. Cô Thủy tỏ vẻ rất thông thạo vì cô làm nghề phục vụ các đám cưới.

Họ đang bàn tán về tiếng cầu kinh phát ra từ nhà ông Luyên. Ông Luyên có nhà ở đây nhưng làm việc gì đó ở một ban trên tỉnh mỗi khi ông Luyên về thăm nhà cả xóm được dịp xem các kiểu xe con sang trọng. Bọn trẻ trong xóm len lén chạy đến sờ tay vào những chiếc xe như thế cười cười ré lên sung sướng trước khi ù té chạy tán loạn.

Nhà ông Luyên không theo đạo gì có lần chú Trung làm Công An thôn có xác nhận lý lịch cho ông Luyên mấy lần kể rằng chú Trung đọc bản khai thấy phần tôn giáo ông Luyên ghi chữ KHONG bằng mẫu chữ in. Bà Luyên cũng chẳng thấy đi chùa hay nhà thờ gì mỗi khi chủ nhật ngay ngày rằm mồng một. Đùng cái nghe tin ông Luyên bị ưng thư gan chữa chạy dữ lắm mà không khỏi. 9 tháng sau kể  khi bà con trong xóm nghe tin ông bệnh thì ông Luyên mất.

Tiếng cầu kinh từ đám ma vẫn không ngớt rền rền giọng đọc của ông chủ lễ ề à dâng cơm tang chủ lạy hai lạỵ. Tự quy y Phật xin nguyện... Người chủ lễ đang nói thay vong linh người chết là tự qui y Phật. Ông ta đọc bản tam qui một y như người nhai kẹo cao su cho miệng đỡ nhạt. Không biết nếu còn nói được ông Luyên co bằng lòng theo đạo Phật không nhỉ vì trước khi ông mất chú Trung còn đi chứng thay cho ông một bản lý lịch phần tôn giáo vẫn thấy ghi chữ KHÔNG thật đậm.
 

Nhiều thắc mắc có phải đã có kẻ lợi dụng việc ông Luyên không còn cất tiếng được đã ép ông chịu Tam qui sau khi chết?

Đám ma ông Luyên to nhất vùng người nhà ông Luyên còn lên Sài Gòn mời về một đội kèn Tây thổi ầm ỉ với rất nhiều bản nhạc vui vẻ khiến đám ma thay đổi bộ mặt rầu rỉ muộn phiền đã hàng nghìn năm nay.

Hôm đưa đám ma người đàn ông tung tiền  mua đường đi cho ông Luyên về cõi âm một cách hào phóng khác thường. Từng xấp từng xấp từ tiền xu ngày xửa ngày xưa cho đến tiền đô ngày nay bay phất phới từ đầu huyện đến cuối huyện. Có mấy người trẻ trẻ chạy xe ngang qua nói với nhau đường đang sạch đẹp thế bỗng xả đầy rác. May mà bà Luyên không nghe nếu nghe bà Luyên chửi cho mất mặt.

 

 

More...

NHỮNG GÓC KHUẤT

By Nguyễn Lâm Cúc

 


( Ảnh lấy từ Internet)

Quan sát cuộc sống Nguyễn Lâm Cúc

Chồng chị Hồ bị tai nạn giao thông qua đời khi chị còn rất trẻ để lại một con trai ba tuổi và một hoài thai mới hơn tháng. Không chỉ gia đình người thân đồng nghiệp mà bất cứ ai nghe đến tình cảnh của chị Hồ họ đều thương xót và ái ngại. Nhưng chẳng bao lâu chung quanh chị Hồ không còn ai nữa vì dưới mắt chị bất cứ ai cũng bất tài hèn mọn. Chị khinh rẻ người khác không cần phải che dấu y hệt như đi qua bãi phân thì phải nhăn mặt bịt mũi. Nhưng lạ lùng hơn chị đã gửi đứa con trai lớn vào một trường nội trú tư thục ở Sài Gòn khi thằng bé vào lớp sáu. Đứa nhỏ hơn chập chửng biết đi chị cũng mang gửi cho một chị là giáo viên mẫu giáo mầm non. Chị gửi suốt tuần súôt tháng và chỉ ghé qua đưa tiền nuôi dưỡng mặc dù từ chỗ gửi con đến nhà chị cách khoảng năm trăm mét. Có lần người ta nghe tiếng thét giẫy nẩy của một đứa trẻ nhìn ra đường thấy chị Hồ đang chở thằng bé về phía nhà gửi trẻ mặc cho thằng bé đu ngược người trên xe để bíu chặt mẹ không muốn rời.

            Chị Châu người đàn bà không biết chữ mở một quán phở tái  ven đường chứng kiến cảnh ấy đã chém phập lưởi dao xuống thớt giận dữ con mà không nâng niu ôm ấp bỏ thí cho người khác như vậy mà không xót thì đúng là mẹ hồ ly! Gặp tui mà có chức gì tui mang con mẹ đó tui bầm ra cho vịt ăn! Tụi nó đã mồ côi cha nay mồ côi luôn mẹ!  Chị Châu không ngớt rủa sả như đang lên cơn "đòi thuốc" vì giận khơi khơi. 
          

            Chị Tâm một cán bộ Dân số và trẻ em ngừng xe trước một ngôi nhà nằm sâu trong một ngỏ nhỏ. Từ trong nhà bay vút ra một đứa trẻ nhỏ xíu nhanh nhẹn miệng không ngớt reo. Mẹ Tâm đến rồi! Mẹ Tâm đến rồi! Chị Tâm bồng đứa bé nhỏ như con búp bê và đưa cho nó một bịt kẹo vừa mua ở một quán ven đường trước đó giá hai ngàn. Từ trong ngôi nhà lụp xụp một bà lão ló mặt ra  khung cửa nhìn cảnh đó cười rưng rưng. Đó là bà Huệ bà ngoại  của đứa trẻ. Hai bà cháu chia nhau khoản lời 5 6 ngàn đồng tiền lời  mỗi ngày từ gánh cau trầu của bà Huệ. Số tiền đó không đủ mua cơm nói chi đến quà bánh. Bà Huệ nhận kết quả tình yêu  từ tay con gái mình khi nó ly hôn lúc đó đứa trẻ sơ sinh mới hơn tháng. Đứa con gái vất núm rụôt của mình lại cho mẹ rồi mất hút.

            Chị Tâm là một phụ nữ giàu lòng thương người. Thả bé Na xúông sau khi đã nựng con bé rất âu yếm chị quẹo xe vào lối đi được đắp bằng đất ruộng để đi thăm một đứa trẻ mồ côi khác. Trong xóm nhỏ cách biệt nằm dưới bóng rặng bạch đàn kia có ngôi nhà đang che chở cho cháu Liêu một mảnh đời nhiều cay đắng. Trên tấm thân gầy guộc đen như củi khô của đứa trẻ 11 tuổi  in hằn không biết bao nhiêu vệt roi do người cha than yêu ban tặng. Liêu suýt chết nước vì trong một cơn say người cha mất nhân tính đã mang đứa con bé nhỏ của mình dấn xuống rảnh nước giữa các hàng khoai miệng không ngớt chửi rủa chết đi chết cho tiệt cái nòi làm đĩ của con mẹ mày! Rất may là Liêu không chết. Sau lần đó người cậu của cha Liêu  đã mang con bé về nuôi.

            Ven sông La Ngà có một xóm chài người trong xóm chủ yếu là những đồng bào từ CamPuChia trở về họ sống bằng nghề chài lưới và nuôi cá thả lồng bè trên sông. Lọt giữa xóm nhà ấy là ngôi nhà đông trẻ con nhất xóm. Đó là nhà ông Bảy. Hai ông bà đều đã trên 80 tuổi thế nhưng bà vẫn phải hàng ngày đi bán vé số ông lụm cụm kiếm củi cuốc đất trồng rau. Không làm thế lấy gì nuôi 7 đứa cháu mồ côi đứa lớn nhất mới 16 tuổi?

            Chính giữa ngôi nhà nhỏ bé của ông bà là gian bàn thờ trên đó có 3 tấm ảnh trẻ măng của 2 con trai và một con gái. Con trai chết vì  sốt rét rừng con gái thì chết lúc sanh con. Người chết đã xuôi tay nhắm mắt người còn sống rủ bọn trẻ như rủ chiếc áo rách. Ông già không biết bao lần vừa thắp nhang vừa khóc sao tôi mãi không chết sống mà không giúp được gì cho bầy cháu càng thêm đau đớn phải chi ông Trời bắt tui chết thay cho những đứa con thì đám cháu đâu đến đổi lầm than như thế này?

            Cháu Hồng cháu Thủy sàn sàn ngang nhau ở tuổi 12 13. Hai chị em ngày nào cũng đi nhờ ghe làm cá sang sông. Bên kia sông là cánh đồng lúa Tự Túc. Mùa này nước lớn nhưng bên đó vừa gặt xong lúa trái vụ. Một ngày lang thang từ mờ sương đến khi mặt trời khuất bóng  hai em có thể mót được một bao lúa bông. Số lúa hai em mót được là một nửa lương thực của cả gia đình. Tôi nhìn con sông bình thản cuộc chảy dòng nước đỏ ngầu. Sáng nay hai em đã qua sông từ tinh mơ con thuyền hai em đi nhờ đã trở về  đang bình yên dập dềnh dưới gốc cây si. Tôi nhìn cánh đồng bên kia sông trải rộng đến tận chân những ngọn núi Trường Sơn thầm hỏi hai chiếc bóng nhỏ nhoi đang ở đâu giữa mênh mông?

            Đó là một vài cảnh đời trong gần 1.000 trẻ mồ côi ở huyện Đức Linh. Với trên 130.000 dân trong đó có trên 30 ngàn là trẻ dưới 18 tuổi thì con số 1.000 trẻ em mồ côi vẫn không biến động. Nếu lớp trước lớn lên vào đời lại bổ sung những cảnh ngộ khác. Mỗi trẻ mỗi hoàn cảnh để trở thành không cha mẹ nhưng không ít trẻ mồ côi khi cha mẹ chúng vẫn còn.

            Có rất nhiều kiểu để biến trẻ trở thành mồ côi trong đó có những trường hợp trẻ em mồ côi ngay trong căn nhà của mình với đầy đủ bố mẹ. Người ta cung cấp cho chúng thoải mái  về vật chất chăm bẳm từng li từng tí nhưng lại không cho chúng sự tôn trọng và lòng cảm thông cần thiết. Ngay dưới mặt trời vẫn có những nơi khuất lấp lạnh lẻo.

            Lại có kiểu trẻ mồ côi vì bị tách ra khỏi môi trường gia đình vì một lý do nào đó. Như hiện nay ở nông thôn đang có phong trào gửi con ra thành phố học nhiều đứa trẻ đi học theo kiểu này không phải vì cần thiết mà đôi khi chỉ vì bố mẹ chúng chứng tỏ khả năng tài chính. Và từ một môi trường gia đình với những đặc điểm riêng trong đó tràn ngập không khí tình thân thì những đứa trẻ bỗng trở thành thành viên của những " trại tập trung"  sống với các điều lệnh qui cũ ...

            Anh Đinh Đình Chiến có cô gái đầu là cháu Noel. Khi Noel vào lớp 10 đã theo học trường chuyên ở Phan Thiết tất nhiên cháu phải rời gia đình đển ở ký túc xá. Tôi "trở thành gấu vĩ đại" phản ứng dữ dội chuyện này tôi gào lên: Khi 18 tuổi cháu Noel cũng phải xa gia đình điều đó  sẽ xảy ra nhưng không phải là bây giờ. Trường Chuyên có thể đào tạo nên một học sinh giỏi giang nhưng cướp mất của gia đình một đứa con ngoan đứa con thương mến trong 3 năm và tương tựa như thế đứa con bị mất không khí gia đình nơi ấm áp an vui trong 3 năm. Ai sẽ đền bù cho chúng điều ấy? Ai sẽ đền cho chúng hay trả lại cho chúng thời gian ấy? Ai có thể làm được gì khi quảng thời gian ấy mất đi trong đời người? Mỗi ngày của tất cả chúng ta đều đang sống chứ đâu phải chuẩn bị để sống? Và tại sao anh lại tướt mất của chính anh niềm hạnh phúc bên con cái khi chúng còn thơ ngây khi chúng có nhu cầu nấp vào đôi cánh của anh tận hưởng tình cha của anh?

            Không biết anh Chiến có đồng tình chút nào với tôi không vì khi nghe tôi " khóc lóc lảm nhảm" những  lời trên anh Chiến ngồi mần thinh mắt chớp chớp.  Chỉ biết ít lâu sau cháu Noel rời trường chuyên để về hàng ngày giặt giũ cùng mẹ trước khi đến lớp.

More...