CUÔC CHIẾN THẦM LẶNG

 

CUỘC CHIẾN THẦM LẶNG

( Thương yêu tặng con trai Hoàng Sơn)


"  Hoa xuyên tuyết " một loài hoa bé nhỏ  tinh khiết không hưong thơm thật  giản dị thật mộc mạc...Nhưng hoa có một sức sống thật hùng hậu ...đã vượt  qua lớp tuyết lạnh  nở nụ cười hiền hoà ...bên cạnh  những  đoá hoa hồng co rúm rơi rớt từng cánh từng cánh ...Nguyễn Thị Dị

 Tản văn Nguyễn Lâm Cúc

        

Cuối một ngày làm việc tôi ghé trường anh Đinh Đình Chiến ngồi tán dóc với anh và thầy hiệu phó Nguyễn Viết Sự. Câu chuyện lòng vòng thế nào chẳng biết mà lại sa vào ôn nghèo kể khổ. Chao khổ hè. Anh Chiến cười toét như ông Địa kể: con bé Noel của mình đang đứng cạnh cửa bếp bỗng đổ xuội xuống nền nhà như tàu chuối rủ. Mình với bà Vân tá hỏa. Khiếp! Định bồng con bé đi cấp cứu. Bà hàng xóm nghe chuyện sang dòm dòm con bé rồi nói từ từ đã thầy cô. E cháu đói quá xỉu đó. Nồi cháo gạo trắng trên bếp mới vừa sôi. Bà hàng xóm chạy về nhà lấy ít đường. Chưa có cháo. Vân chắt lấy ít nước gạo vừa sôi quấy với đường bón cho con bé. Nó từ từ hồi tỉnh. Đó là những năm 199... mấy mới đây chứ lâu la gì.

 

 

Tôi cũng đi qua trên con đường đói khổ đó.

 

 

Đồng lương ít ỏi nuôi ba con khôn lớn  với mục tiêu các con phải được học đến nơi đến chốn. Tôi quẳng tất cả mọi thứ phù phiếm xuống đất không văn vọt không thơ thiếc không quần áo mới không nghỉ ngơi và làm bất kỳ việc gì miễn kiếm ra cái ăn cái chi phí cho các con.

 

Rất nhiều nghề đã qua tay tôi từ buôn bán đến chạy phe phẩy kể cả bán vé số dạo hay đi mót. Từ trồng lúa trồng bắp đến đầu tư vườn cao su trồng điều. Rồi nuôi heo nuôi vịt bầy. Ui chao! Búa xua xua nghề phụ vì trong khi đó vẫn làm cán bộ nhà nước. Mỗi ngày làm việc của tôi bắt đầu từ 4 giờ sáng và kết thúc khi nào không thể gượng được nữa thì thôi. Nhưng phần vì không có vốn không có lực; phần thì không đủ thời gian lại không cả kinh nghiệm chuyên môn tôi chỉ có thất bại hoặc chỉ kiếm được từng bữa ăn trong trầy trật gian nan. Nhiều lúc tôi tưởng tôi có thể phát điên vì túng quẫn và những ngõ cụt mà dù không muốn tôi vẫn cứ bước vào. Và tôi cũng nếm đủ mùi vị từ những đòn thất bại vì sự gian xảo của lòng người.

 

 

Rất nhiều đêm thao thức lo sợ các con đói vì miếng ăn hàng ngày không đủ. Tôi ước ao có việc gì đó đến tay để kiếm thêm tiền. Một ngày kia lời khẩn cầu tha thiết của tôi cũng được đền đáp. Một người đàn ông cỡi chiếc xe Honda cà tang ghé lại hỏi nhà tôi có bán chuối Già Hương (một loại chuối vỏ xanh quả dài miền Bắc gọi là chuối tiêu) hay không? Ông ta nói đi từ xa nhìn thấy trong vườn nhà tôi có nhiều cây chuối.

 

 

Thấy ông có vẻ từ xa đến tôi mời ông uống nước và thăm hỏi mới biết ông mua chuối Già Hương để bán lại cho một vựa mua chuối xuất khẩu trên Long Khánh.

 

 

Mua như thế nào hả chú? Mua loại chuối vừa già. Giá một ngàn đồng một ký. Cân cả quầy chuối nhưng cắt bỏ cuống sát nhánh.

 

 

Có bao nhiêu chú mua bấy nhiêu hay sao? Ừ. Chú Bảy gật đầu xác nhận. Ông già hiền lành ấy tên Bảy nhà ở đâu bên miệt Suối Cát. Tôi bèn đề nghị với ông một hợp đồng tôi sẽ mua chuối quanh vùng và bán lại cho ông theo giá ông đã đưa ra.

 

Từ đó ban đêm tôi dành cho việc viết bài để lãnh lương. Một buổi trong ngày dành cho việc đi phỏng vấn thời gian còn lại tôi đi mua chuối. Có những ngày tôi đi xa và đến tối mịt mới về trong mưa với một chiếc xe đạp thồ chất chín mười quầy chuối. Vất vả mệt nhọc được đền bù bằng vài chục ngàn tiền lời mỗi ngày tôi hài lòng và nhẫm tính sau vài tháng có thể mua cho 3 con một đứa một bộ quần áo học sinh mới.

 

 

 

Cứ hai hoặc 3 ngày thì xe tải của bác Bảy ghé ngang qua lấy chuối một lần. Bác Bảy đặt thêm được nhiều điểm mua chuối như tại nhà tôi ở các xã khác nữa. Bác Bảy cũng tế nhị đặt cho tôi năm trăm ngàn tiền cọc. Tôi thầm biết ơn bác Bảy về điều này dữ lắm! Bác đã giải tỏa dùm tôi nỗi lo sợ người mua không đến lấy hàng. Nếu họ mà không lấy thì có nước ăn cho hết!

 

 

 

Hôm nay xe lấy hàng ghé trễ quá đã hơn bảy giờ tối mà vẫn chưa thấy tăm hơi gì. Hồi sáng xe đi ngang qua đã dặn chiều nay lấy chuối rồi. Tôi vì thấy có xe nên bỏ cả cơm trưa chở thêm được một chuyến chuối nữa. Nhìn đống chuối chắc cũng phải đến một tấn là ít. Tôi khấp khởi mừng. Cân hàng xong mai đi chợ mua cho ba con một bữa ăn được chút tội nghiệp ngày nào cũng cơm chan nước mắm chấm rau muống. Mỗi bữa có một gói mì tôm làm canh. Ba đứa lần lượt chia phiên nhau mà ăn. Có lần đến lượt Nhựt ăn mì tôm. Nhựt ăn xong trong tô còn ít nước định đem đổ Sơn đã để ý từ trước ngăn lại đừng đổ để nước Sơn chan cơm.

 

 

Tôi nhìn cảnh ấy lòng đau như cắt. Tôi chạy ra tận dòng suối nhỏ chảy ngang qua vườn ngồi gục đầu xuống tay khóc tấm tức. Tôi giận tôi không giỏi giang để các con được no đủ. Đó cũng là một trong những lần ít ỏi tôi đã khóc.

 

 

 

Buổi tối hôm ấy mãi gần đến 8 giờ xe chở chuối mới đến. Tôi vội vàng đi thắp cây đèn măng sông (hồi ấy chưa có điện) trong vùng ánh đèn tỏa sang tôi thấy hai người đàn ông lạ bước xuống. Bác Bảy đâu hai anh? Chúng tôi thay ông Bảy nhận hàng. Cân ngay chứ trễ lắm rồi. Người đàn ông nhiều tuổi hơn trả lời tôi. Cả hai mặc áo phông tướng mập mập và khoảng dưới 40 tuổi. Họ bước tới chỗ để chuối trong khi tôi đi bưng cân ra. Trời chuối để vầy mà cân ha? Một người hỏi giọng bực bội. Thì hồi nào tới giờ bác Bảy vẫn biểu làm như vầy mà? Tôi ngạc nhiên hỏi lại.

 

 

- Không. Chị phải cắt bỏ nhánh đầu quầy và nhánh cuối quầy vì hai nhánh đó một quá to một quá nhỏ không đúng kích cỡ hàng chúng tôi yêu cầu.

 

 

- Sao kỳ vậy? Tôi phản bác. Bác Bảy vẫn cân hàng của tôi mỗi ngày mà đâu có nói như hai anh bữa nay đâu. Một quầy chuối chỉ có 5 6 nhánh. Cắt bỏ hết hai nhánh là hết một phần ba rồi mới cân thì phải giá khác chứ cân giá một ngàn sao tôi đủ được đừng nói chi lời.

 

 

- Bác Bảy làm sao tôi không biết nhưng chúng tôi lấy hàng thì phải đúng như quy cách tôi vừa nêu ra còn nếu không thì thôi. Người trẻ tuổi nói giọng sừng sộ. Tôi cũng tức giận không kém.

 

 

- Nếu cân như cũ thì tôi sẽ cân còn nếu không thì các anh cứ đi đi. Tôi không trả năm trăm ngàn tiền cọc đâu coi như đó là tiền của tôi vì các anh làm sai chứ tôi đâu làm sai. Còn không thì các anh kêu bác Bảy đến đây nói chuyện.- Thế nhà thế nắm được tiền cọc đã ủng hộ tôi họ với tôi giằng co mãi nhưng cuối cùng tôi cũng phải đồng ý cắt bỏ kế cuối để cân hàng. (đây là nhánh chuối chỉ nhỏ hơn chút ít chứ không phải nhánh út đèo đẹt trong buồng chuối).

 

 

Cân xong hàng thì đã một giờ sáng. Tôi đi nằm với nỗi thất vọng vì chuyện mua bán coi như xong. Chuyến hàng tối nay không lỗ là đã may nhưng còn rất nhiều chuối đã được mua sẵn với các chủ vườn thì chưa biết làm gì.

 

 

Mấy ngày sau tôi loay hoay mãi vẫn không tìm được cách bán số chuối đã lỡ mua. Tôi chạy lên Long Khánh. May quá! Khu buôn bán chuối nằm ngay trong bến xe khách. Tôi tìm đến một chủ vựa trình bày. Họ bằng long lấy hàng. Thỏa thuận giá cả xong tôi xin số điện thoại quay về lòng nhẹ tênh.

 

 

Hôm sau tôi đi từ 4 giờ sáng đến chặt để chở. Quyết định tiết kiệm tôi chỉ nhờ thêm có hai công vận chuyển. Còn chặt vác tại chỗ do tôi làm. Đến 2 giờ chiều cũng xong. Tất cả đã được chất lên một xe tải nhỏ. Xe đến nơi tôi vào chỗ vựa chuối hôm qua và chỉ còn biết uất nghẹn họ nói không mua chuối nữa vì hàng ế! Tôi phân bua cãi cọ tôi nói họ đã lừa tôi vì hôm qua tôi đến đây thỏa thuận số điện thoại họ cho tôi bằng giấy chữ viết còn đây. Bà chủ nhà trả lời tỉnh queo. Sáng nay đáng lẽ cô phải gọi điện cho tôi rồi mới chở hàng lên chứ. Ai bỉu cô không gọi chi. Thôi thương tình cô tôi trả xe hàng của cô giá mỗi ký năm trăm đồng đó là tôi mần phước cứu cô đó.

 

 

Trời. Mua tại chỗ đã tám trăm đồng tiền công chặt tiền xe tải lên đây mà giờ chị trả tui năm trăm một ký chỉ bằng một phần ba giá hôm qua chị nói tui lấy gì mua gạo cho con?

 

 

Mua lạy bán dạ là chuyện đương nhiên. Đó. Chị coi có ai lui tới mua bán gì đâu. Tui trả vậy chị không bán thì đem về chứ ép uổng chị đâu mà khóc lóc rên rỉ. Chị ta nói xong nguẩy đít đi tuốt vào nhà sau. Tôi đứng chỏng chơ ở cửa một lúc rồi quyết định chạy khắp nơi hỏi tiếp thử xem. Nhưng họ đã liến kết cùng nhau tôi hỏi mấy vựa chuối liền kề họ đều nói không mua. Tôi đành quay lại bán hết xe hàng với giá năm trăm.

 

 

Chiếc xe tải tiếp tục đi Sài Gòn. Tôi ra chỗ cây xăng ven quốc lộ một ngồi thẫn thờ đợi xe quay về nhà. Tôi buồn đến tuyệt vọng! Số tiền bán chuối xong trả tiền xe chỉ còn có vài chục ngàn. Tất cả khoản lời của nhiều ngày trước không bù được cái lỗ của ngày hôm ấy.

 

 

Tôi về đến nhà trời đã khuya. Sơn còn thức đợi mẹ thấy tôi Sơn hớn hở nói bán hết chuối rồi ha má? Ừ. Bán hết rồi con à. Má ăn cơm chưa? Má ăn rồi. Ở nhà có chuyện gì không con. Không. Anh Nguyên hôm nay lại đó điểm mười môn toán. À có chuyện nay hay lắm má ơi!

 

 

Gì vậy ha con? Tôi kéo Sơn vào lòng rồi hỏi. Sơn kể hào hứng. Hôm nay có một đôi gà chọi đến đá nhau trong vườn nhà mình tụi con được một bữa coi quá đã. Hai con gà đá đến tận chiều tối luôn. Con thắng bỏ chạy rồi con thua đi hết nổi. Hihi. Tụi con bồng con gà thua để vào chuồng heo đó má.

 

 

Tôi ra chuồng heo thì thấy một con gà cồ thật to mình mẩy thâm bầm đầu bị trầy trụa mắt sưng vù đang đứng gục trên bức tường thấp. Trở vào tôi giục Sơn đi rồi đi tắm rửa qua loa.

 

 

Vào thăm ba đứa trẻ thấy Nhựt rất sạch sẽ Nguyên thì không được như vậy hình như Nguyên tắm mà không cọ chân kỷ lưỡng. Ba con ngủ say. Tôi ém mùng kỹ lưỡng và nhẹ nhàng xuống bếp. Chẳng biết mấy giờ trời hình như đã khuya lắm hay đã chuyển sang ngày mới rồi cũng nên. Không gian tĩnh mịch lạnh lùng. Tôi nhóm bếp lửa bắc một nồi nước sôi. Tôi quyết định làm thịt con gà đang đứng trên chuồng heo. Con gà của ai tôi không biết nhưng chắc không phải của những người ở gần vì quanh đây không có ai nuôi gà đá. Mà đó là một con gà đá thuộc giống gà Nòi. Nhưng nếu của người ở gần cũng không sao tôi bắt gà trong nhà tôi vườn nhà tôi rộng đến năm sào khó ai mà nghe được tiếng động làm thịt một con gà.

 

 

Nước sôi. Tôi đứng lên đi bắt con gà nhưng liệu sáng mai thấy nồi thịt tôi sẽ nói gì cùng ba con đây. Hàng ngày tôi nói các con đừng ăn trộm: Các con có thể làm bất kỳ việc gì quét đường nhặt phân đều là những công việc. Chẳng phải tôi tự hào kể cho các con nghe chuyện thầy Chiến bảo Cúc làm một nhà báo mà chủ nhật thứ bảy vác cuốc đi đào giun ven các trục đường quần áo lấm lem thế không ngại sao? Tôi cười. Nuôi vịt thì phải kiếm cái ăn cho nó. Đào giun chứ em có ăn trộm đâu mà ngại ngùng ha anh? Tôi kể xong mắt ba con rực sáng. Tôi dặn dò hãy làm việc cật lực đừng coi thường những người lao động nhọc nhằn. Và đừng ăn trộm ăn cắp nghe con! Vậy mà tôi đang ăn trộm đây thôi.

 

 

Tôi tắt bếp rót nước vào bình thủy rồi đi nằm. Chỉ còn lại có mấy chục ngàn. Năm hôm nữa có lương nhưng lương chỉ đủ mua gạo. Mấy bữa nay các con húp nước mắm chấm rau đủ loại vậy mà tôi sĩ diện hão   bỏ qua một cơ hội cho các con một bữa ăn ngon bổ dưỡng. Nhìn Sơn mà xem nó xanh mét nhiều người hỏi có phải Sơn đau gan? Tôi biết Sơn và cả Nguyên cả Nhựt đều suy dinh dưỡng đó thôi.

 

Người ta chỉ xấu hổ khi làm việc gì xấu mà bị phát hiện còn lại dưới lớp vỏ bọc ai cũng tốt đẹp như ai. Tôi bắt con gà tại nhà tôi ai mà biết. Còn các con chúng còn nhỏ chắc không hiểu được điều gì sâu xa đâu. Vả lại mình cũng chỉ làm một lần này rồi thôi. Hình ảnh các con sẽ có một ăn ngấu nghiến miệng nhai nhồm nhoàm mỡ gà tứa ướt đẫm những vành môi trẻ thơ và chúng không kịp ngừng nhai để thở thôi thúc tôi.

 

 

Thôi nào danh giá gì chuyện bắt hay không bắt một con gà. Đi làm thịt mà kho một nồi cho con ăn kẻo chúng thèm thuồng tội nghiệp. Quyết định phải làm thịt con gà cho được tôi lại nhóm bếp lại bắc nồi nước rồi kiếm con dao mài cho bén kẻo gây tiếng động to.

 

 

Nhưng... tôi nhớ bữa trước mới phạt Nguyên vì tội hái trộm hạt tiêu của nhà bác Quảng bắn ống thụt. Tôi bắt cả ba anh em sang nhà bác Quảng nhận lỗi đó là một việc quá khó khăn với chúng. Nhưng chúng đã làm.

 

 

Lẽ nào tôi làm ngựơc những điều tôi răn dạy con? Và làm ngay trước mắt chúng?

 

 

Cứ thế tôi nồi nước con gà cây dao và nửa đêm về sáng quần thảo với nhau đến mệt nhoài. Cuối cùng trời cũng đã can thiệp. Ánh sáng bình minh khiến con gà bừng tỉnh cất tiếng gáy và nhảy xuống khỏi chuồng heo lững thững bước đi.

 

 

 

        Thưa các bạn con gà đã ra đi!

Nguyễn Lâm Cúc

Chào anh Duy Mẫn

Viết thật cái nột tâm của mình là khó nhất mà viết được như vậy là thật giỏi thật đáng khâm phục. Tản văn của Lâm Cúc hay đọc thật cảm động. Câu chuyện làm nhớ lại thời bao cấp gian khổ mà ai cũng đã từng sống qua. Mà nghĩ lạ sao bây giờ nhiều người lại có thể quên đi quá nhanh quá khứ? Chúc mừng và cám ơn bạn cho đọc một bài viết giá trị.
Một thời của nhiều người và đó cũng là một thời của đất nước anh Duy Mẫn há.
NLC rất khâm phục những điều những việc làm mà anh Duy Mẫn đang theo đuổi trong sự nghiệp giáo dục.
Tết đến nơi rồi kính chúc anh DM và gia đình có một tết ấm cúng nơi phương xa.

duyman

Viết thật cái nột tâm của mình là khó nhất mà viết được như vậy là thật giỏi thật đáng khâm phục. Tản văn của Lâm Cúc hay đọc thật cảm động. Câu chuyện làm nhớ lại thời bao cấp gian khổ mà ai cũng đã từng sống qua. Mà nghĩ lạ sao bây giờ nhiều người lại có thể quên đi quá nhanh quá khứ? Chúc mừng và cám ơn bạn cho đọc một bài viết giá trị.

Nguyễn Lâm Cúc

Tiếc lắm!

Bây giờ anh NXC ghi được rồi. Chắc thuận lợi rồi phải không anh?
Mấy hôm trước em viết tản văn trên và chuẩn bị dùng tản văn ấy để hưởng ứng những vấn đề anh nêu ra trong khủng hoảng kinh tế. Em định dùng một vài thực tiễn để chứng minh như : Người Việt Nam có thói quen gian lận và tận dụng tất thảy để móc túi đồng nghiệp khách hàng vv. Bị như vậy là do từ lâu trong giáo dục người ta đã coi nhẹ tính chân thực. "ai nấy đều mặc áo giấy trong mọi trường hợp"
Tiếc là anh Châu đi vắng cho nên câu chuyện đã "chìm xuồng" Tiếc lắm!

Nguyễn Lâm Cúc

Cảm ơn anh DN

NLC trân trọng cảm ơn anh DN đã đọc và chữa lỗi trong tản văn này. Kính chúc anh những ngày cuối tuần vui nhiều.

Chau Xuan Nguyen

Đúng vậy anh đ co viec o tieu bang khac

Luc truoc blog cua anh Ho Tinh Tam cung bi tuong tu toi anh ay đổi dien giao dick khac roi xai chung 1 hay 2 com roi anh ay doi tro lai roi thi ko co van de gi nua
Ban cua Cuc
Chau Xuan Nguyen

Nguyễn Lâm Cúc

Thỉnh thoảng vẫn không gửi được comment

Thỉnh thoảng NLC cũng không gửi được comment anh NXC à. Do đường truyền quá tải hay do lỗi kỹ thuật ở một giai đoạn nào đó. Nhưng đã thấy anh gửi cho NLC được rồi. Mấy hôm trước có nghe anh Châu đi đâu đó chắc đã trở về có phải không ạ?
Chúc anh Châu cuối tuần vui vẻ.

Chau Xuan Nguyen

Gui ng ban Nguyen Lam Cuc

Sao anh comment bi loi hoai vay Cuc ???
Ban cua Cuc
Chau Xuan Nguyen

Nguyễn Lâm Cúc

Cần giải phẩu ngay

Bác sĩ Tản ui bụng mà bị guốc đi vào đó thì...còn gì ruột hả trời. Cấp cứu! Đề nghị giải phẩu để vá ruột thui. Hehe

chaobacsy

@ Chị

Ôi Chị đã đi guốc trong bụng tôi rồi
Cảm ơn Chị thật nhiều
Thân mến

Nguyễn Lâm Cúc

Có những điều nên quên

Người Qua Đường thân mến có rất nhiều điều từ quá khứ cần trân trọng và gìn giữ cũng có nhiều điều phải quên đi.